Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Dharmaranya Mahatmya›Adhyaya 24›Shloka 12
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 12

Devanagari script

तोयेन नाशमायाति कोटिजन्मकृतं त्व घम् । सहस्रमुरुशृंगीणां धेनूनां कुरुजांगले । दत्त्वा सूर्यग्रहे पुण्यं धर्मवाप्यां च तर्पणाम्

Transliteration

toyena nāśamāyāti koṭijanmakṛtaṃ tva gham | sahasramuruśṛṃgīṇāṃ dhenūnāṃ kurujāṃgale | dattvā sūryagrahe puṇyaṃ dharmavāpyāṃ ca tarpaṇām

Translation

ജലമാത്രത്താൽ തന്നെ കോടി ജന്മങ്ങളിൽ ചെയ്ത പാപം നശിക്കുന്നു. കുരുജാംഗലത്തിൽ വിശാലശൃംഗികളായ ആയിരം പശുക്കൾ ദാനം ചെയ്ത പുണ്യവും, സൂര്യഗ്രഹണകാല പുണ്യവും—ധർമ്മവാപിയിൽ തർപ്പണം ചെയ്താലും ലഭിക്കുന്നു.

Word by Word
तोयेनby water
तोयेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतोय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
नाशम्destruction
नाशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाश (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
आयातिgoes/comes to, reaches
आयाति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√या (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद
कोटिcrore (ten million)
कोटि:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
जन्मbirth
जन्म:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootजन्मन्/जन्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
कृतम्done/committed
कृतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√कृ (धातु) > कृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कोटि+जन्म+कृत (तत्पुरुष: 'done over crores of births')
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
अघम्sin, evil
अघम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअघ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (संख्यावाचक)
उरुlarge, broad
उरु:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeAdjective
Rootउरु (प्रातिपदिक)
Formप्रातिपदिक (समासाङ्ग)
शृङ्गीणाम्of (cows) with large horns
शृङ्गीणाम्:
Sambandha (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootशृङ्गिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; उरु+शृङ्गिन् (कर्मधारय: 'having large horns')
धेनूनाम्of cows
धेनूनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
कुरुKuru (region/people)
कुरु:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootकुरु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
जाङ्गलेin Kurujāṅgala
जाङ्गले:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजाङ्गल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; कुरु+जाङ्गल (तत्पुरुष: 'in Kurujāṅgala')
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु) > दत्त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
सूर्यsun
सूर्य:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
ग्रहेat (the time of) a solar eclipse
ग्रहे:
Adhikarana (Temporal locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; सूर्य+ग्रह (तत्पुरुष: 'at a solar eclipse')
पुण्यम्merit
पुण्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
धर्मवाप्याम्in the Dharmavāpī
धर्मवाप्याम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधर्म + वापी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
तर्पणाम्tarpana (libation/oblatory offering)
तर्पणाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतर्पण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (कर्मरूपेण)
Speaker

Sūta (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharma-vāpī

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: At a luminous stepwell, a devotee offers water for tarpaṇa; above, a stylized solar eclipse disc; to the side, symbolic cows with broad horns and a Kuru-jāṅgala landscape vignette, all visually ‘merging’ into the single act at Dharma-vāpī.

Characters & Entities
D
Dharma-vāpī
T
Tarpaṇa
K
Kuru-jāṅgala
S
Solar eclipse (sūrya-graha)
C
Cows (dhenū)

FAQs

The sanctity of a tīrtha can magnify simple acts—water-offerings can erase vast karmic burdens and equal major gifts and eclipse-merits.

Dharma-vāpī, presented as a water-tīrtha of extraordinary purificatory power.

Tarpaṇa at Dharma-vāpī using water; the verse also references go-dāna and solar-eclipse merit as comparisons.

←Previous Verse
Next Verse→