Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 3

सा चैवाष्टभुजा रम्या मेघश्यामा मनोरमा । कृष्णांबरधरा देवी व्याघ्रवाहनसंस्थिता

sā caivāṣṭabhujā ramyā meghaśyāmā manoramā | kṛṣṇāṃbaradharā devī vyāghravāhanasaṃsthitā

ആ ദേവി അത്യന്തം രമണീയ, അഷ്ടഭുജ, മേഘശ്യാമ, മനോഹരയാണ്. അവൾ കറുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ചു വ്യാഘ്രവാഹനത്തിൽ അധിഷ്ഠിതയാണ്.

साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Avyaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Avyaya (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
अष्टभुजाeight-armed
अष्टभुजा:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्ट + भुज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—अष्टौ भुजाः यस्याः (eight-armed)
रम्याlovely
रम्या:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मेघश्यामाdark like a cloud
मेघश्यामा:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमेघ + श्याम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—मेघ इव श्यामा (cloud-dark)
मनोरमाcharming
मनोरमा:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमनस् + रम (धातु/प्रातिपदिक ‘रम’)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—मनः रमयति इति (delighting the mind)
कृष्णाम्बरधराwearing black clothing
कृष्णाम्बरधरा:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृष्ण + अम्बर + धर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कृष्णम् अम्बरं धारयति (wearing black garments)
देवीgoddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
व्याघ्रवाहनसंस्थिताseated on a tiger as her mount
व्याघ्रवाहनसंस्थिता:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्याघ्रवाहन + सम्-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—व्याघ्रवाहने संस्थिता (seated/standing upon a tiger-vehicle)

Vyāsa

Tirtha: Aṣṭabhujā-Śyāmā Devī-sthāna (Dharmāraṇya)

Type: kshetra

Listener: King

Scene: A captivating Devī with eight arms, dark as monsoon clouds, wearing black garments, seated upon a tiger; her gaze is both enchanting and formidable, framed by forest foliage and shrine lamps.

D
Devī (Śāntā/Tāmasī form)
T
Tiger (vyāghra)

FAQs

The kṣetra’s greatness is conveyed through vivid dhyāna-lakṣaṇa: contemplating the Goddess’ form strengthens devotion and courage.

Dharmāraṇya is the contextual sacred region where this form of the Goddess is described for worship and remembrance.

The verse provides iconographic details useful for dhyāna and pūjā—eight arms, black garments, and tiger mount.