Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 74

एष गोपसुतो दिष्ट्या प्रदोषे मंदवा सरे । अमंत्रेणापि संपूज्य शिवं शिवमवाप्तवान्

eṣa gopasuto diṣṭyā pradoṣe maṃdavā sare | amaṃtreṇāpi saṃpūjya śivaṃ śivamavāptavān

ദൈവാനുഗ്രഹത്താൽ ഈ ഗോപപുത്രൻ മണ്ടവാ തടാകത്തിൽ പ്രദോഷസമയത്ത്, മന്ത്രമില്ലാതെയും ശിവനെ യഥാവിധി പൂജിച്ച് ശിവന്റെ ശുഭകൃപ/പദം പ്രാപിച്ചു।

एषःthis (one)
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; निर्देशवाचक (demonstrative)
गोपसुतःson of a cowherd
गोपसुतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोप-सुत (प्रातिपदिक); गोप + सुत
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (gopa-sya sutaḥ)
दिष्ट्याby good fortune
दिष्ट्या:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootदिष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; हेतौ/सौभाग्ये (by good fortune)
प्रदोषेat pradoṣa time (twilight)
प्रदोषे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रदोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण (locative)
मन्दवारेon Saturday
मन्दवारे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्द-वार (प्रातिपदिक); मन्द + वार
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘मन्दस्य (शनैश्चरस्य) वारः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः
सरेin the pond
सरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘सरोवर’ अर्थे (in the lake/pond)
अमन्त्रेणwithout a mantra
अमन्त्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअ-मन्त्र (प्रातिपदिक); नञ् + मन्त्र
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; नञ्-तत्पुरुषः (without mantra)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक अव्यय (also/even)
संपूज्यhaving duly worshipped
संपूज्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम् + पूज् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having worshipped’
शिवम्Śiva
शिवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
शिवम्auspiciousness / Śiva-state
शिवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; फलरूपेण (as auspiciousness/Śiva-state)
अवाप्तवान्has attained
अवाप्तवान्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + आप् (धातु)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘प्राप्तवान्’

Hanūmān

Tirtha: Maṇḍavā-sara

Type: kund

Scene: At dusk (pradoṣa), a cowherd boy offers water/flowers to a Śiva-liṅga near a tranquil lake; the sky deepens, and a subtle radiance indicates Śiva’s grace.

H
Hanūmān
Ś
Śiva
M
Maṇḍavā-saras
P
Pradoṣa
G
Gopa-suta

FAQs

Sincere devotion at the right sacred time and place can bear fruit even without formal mantra-recitation.

Maṇḍavā-saras (Maṇḍavā lake), especially in connection with Pradoṣa worship of Śiva.

Perform Śiva-pūjā at Pradoṣa; the verse emphasizes that heartfelt worship is efficacious even without mantras.