Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 67
Devanagari script
ऊढा न केनचिद्वापि चांडालेनातिदुर्भगा । अतीतबाल्ये सा काले विध्वस्तपितृमातृका
Transliteration
ūḍhā na kenacidvāpi cāṃḍālenātidurbhagā | atītabālye sā kāle vidhvastapitṛmātṛkā
Translation
അത്യന്തം ദുര്ഭാഗ്യവതിയായ അവൾക്ക് ആരും വിവാഹം കഴിച്ചില്ല; ഒരു ചാണ്ഡാലൻ മാത്രമാണ് അവളെ സ്വീകരിച്ചത്. ബാല്യം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ കാലക്രമത്തിൽ അവളുടെ പിതാമാതാക്കൾ വിനശിച്ചു (മരിച്ചു).
Word by Word
ऊढाmarried
ऊढा:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootवह् (धातु) → ऊढ (क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त; ‘विवाहिता’ अर्थे; विशेषण (सा)
नnot
न:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
केनचित्by anyone
केनचित्:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चितवाचक सर्वनाम (indefinite)
वाor
वा:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (disjunctive particle)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
चाण्डालेनby a caṇḍāla (outcaste)
चाण्डालेन:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootचाण्डाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
अतिदुर्भगाextremely unfortunate
अतिदुर्भगा:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअति (अव्यय) + दुर्भगा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अति’ उपसर्गवत् अव्यय-पूर्वपद; विशेषण (सा)
अतीतबाल्येwhen childhood had passed
अतीतबाल्ये:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअतीत+बाल्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अतीतं बाल्यं यस्मिन् काले); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कालेat a time
काले:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
विध्वस्तपितृमातृकाone whose father and mother were lost/destroyed
विध्वस्तपितृमातृका:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootविध्वस्त (कृदन्त; √ध्वंस्) + पितृ + मातृ + क (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास: विध्वस्तौ पितरौ मातरौ च यस्याः सा; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (सा)
Speaker
Narrator (context not specified in snippet; likely the Purāṇic narrator in Brahmakhaṇḍa)
Visual Art Cues
Scene: कन्या एकाकिनी; विवाह-निषेधः, चाण्डाल-गृह-छाया; पश्चात् माता-पितृ-मरणं—श्मशान/अन्त्येष्टि-धूम-प्रतीक; कन्यायाः शोक-भावः।
Characters & Entities
C
CaṇḍālaFAQs
It portrays the compounding of misfortune and social vulnerability, setting the stage for later moral or tīrtha-related resolution.
None is identified in this verse.
No ritual instruction appears in this verse.