Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 51
Devanagari script
रममाणा क्वचिद्देशे न्यवसद्गृहवल्लभा । तत्र सा पिशिताहारा नित्यमापीतवारुणी
Transliteration
ramamāṇā kvaciddeśe nyavasadgṛhavallabhā | tatra sā piśitāhārā nityamāpītavāruṇī
Translation
ഏതോ ഒരു ദേശത്ത് ഗൃഹത്തിന്റെ പ്രിയയായി അവൾ ഭോഗത്തിൽ ലീനയായി പാർത്തു. അവിടെ അവൾ മാംസാഹാരിണിയായി, നിത്യവും മദ്യം കുടിക്കുന്നവളായി മാറി.
Word by Word
रममाणाsporting/enjoying
रममाणा:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootरम् (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (वर्तमान-कृदन्त/Present participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
क्वचित्somewhere
क्वचित्:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: 'somewhere/at times')
देशेin a place
देशे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
न्यवसत्dwelt/lived
न्यवसत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गः नि (न्य-)
गृहवल्लभाmistress of the house
गृहवल्लभा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगृह + वल्लभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गृहस्य वल्लभा)
तत्रthere
तत्र:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: 'there')
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पिशिताहाराmeat-eating
पिशिताहारा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपिशित + आहार (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पिशितस्य आहारः यस्याः)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: 'always')
आपीतवारुणीhaving drunk liquor (vāruṇī)
आपीतवारुणी:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ + पी (धातु) + वारुणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्यय (past participle) 'आपीत' + 'वारुणी' (मद्य) = वारुणीं आपीता
Speaker
Narrator (context not explicit in excerpt; likely Purāṇic narrator within Brahmottarakhaṇḍa)
Visual Art Cues
Scene: A once-respectable woman now revels as a householder’s favorite, shown consuming meat and repeatedly drinking liquor—an image of slipping into tamas.
FAQs
It portrays intensifying tamasic habits—intoxication and impure diet—as signs of moral and spiritual decline.
None.
None; it is descriptive, not prescriptive.