Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 41

शिखायां बद्धरुद्राक्षः कुक्कुटः कपिना सह । चिरं नृत्यति नृत्यज्ञः पश्यतां चित्रमावहन्

śikhāyāṃ baddharudrākṣaḥ kukkuṭaḥ kapinā saha | ciraṃ nṛtyati nṛtyajñaḥ paśyatāṃ citramāvahan

ശിഖയിൽ രുദ്രാക്ഷ കെട്ടിയ ആ കോഴി കുരങ്ങിനൊപ്പം; നൃത്തത്തിൽ നിപുണനായി ദീർഘനേരം നൃത്തം ചെയ്ത് കാണുന്നവർക്ക് വിസ്മയദൃശ്യം ഉണ്ടാക്കി.

śikhāyāmon the topknot/crest
śikhāyām:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootśikhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case, locative), एकवचन
baddha-rudrākṣaḥhaving rudrākṣa beads tied (on)
baddha-rudrākṣaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootbaddha (बन्ध् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त) + rudrākṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (बद्धः rudrākṣaḥ यस्य)
kukkuṭaḥthe rooster
kukkuṭaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkukkuṭa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kapināwith the monkey
kapinā:
Sahakari (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootkapi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (instrumental), एकवचन
sahatogether with
saha:
Sahakari (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक उपपद (postposition meaning ‘with’)
ciramfor a long time
ciram:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootcira (प्रातिपदिक/अव्ययीभावप्रयोग)
Formअव्यय; कालपरिमाणवाचक क्रियाविशेषण (adverb of duration)
nṛtyatidances
nṛtyati:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootnṛt (नृत् धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
nṛtyajñaḥskilled in dancing
nṛtyajñaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootnṛtya (प्रातिपदिक) + jña (ज्ञा धातु से निष्पन्न ‘ज्ञ’; प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (नृत्ये ज्ञः = नृत्यविद्)
paśyatāmof the onlookers; of those watching
paśyatām:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpaśyant (पश् धातु, शतृ-प्रत्यय; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग/सर्वलिङ्ग, षष्ठी (genitive) बहुवचन; वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (‘of those who are watching’)
citrama wonder; something striking
citram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootcitra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (accusative), एकवचन
āvahanbringing about; producing
āvahan:
Kriya-visheshana (Participial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootā-√vah (वह् धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; प्रथमा, पुंलिङ्ग, एकवचन (present participle)

Narrator (contextual, unspecified in snippet)

R
rudrākṣa
K
kukkuṭa (rooster)
K
kapi/markaṭa (monkey)

FAQs

The verse paints a vivid worldly scene while subtly foregrounding rudrākṣa as a devotional sign associated with Śiva.

No tīrtha is identified in this verse; the focus is narrative description.

None; the verse describes adornment and entertainment rather than prescribing a vrata or rite.