Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 63
Devanagari script
सहस्रं पूर्वजातानां सहस्रं च जनिष्यताम् । स्ववंशजानां मर्त्यानामुद्धरेद्यस्त्रिपुंड्रधृक्
Transliteration
sahasraṃ pūrvajātānāṃ sahasraṃ ca janiṣyatām | svavaṃśajānāṃ martyānāmuddharedyastripuṃḍradhṛk
Translation
ത്രിപുണ്ഡ്രം ധരിക്കുന്നവൻ തന്റെ വംശത്തിലെ മർത്ത്യരിൽ ആയിരം പൂർവ്വജന്മക്കാരെയും, ഇനി ജനിക്കാനിരിക്കുന്ന ആയിരം പേരെയും ഉദ്ധരിക്കുന്നു.
Word by Word
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; numeral used as count-object
पूर्वजातानाम्of those born earlier
पूर्वजातानाम्:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootपूर्व (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + जात (√जन् धातु, क्त-प्रत्यय; प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहिरहितः कर्मधारय-समास; ‘पूर्वं जात’ इति; पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; qualifies मर्त्यानाम्
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
जनिष्यताम्of those who will be born
जनिष्यताम्:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeAdjective
Root√जन् (धातु) + इष्यत् (भविष्यत्-प्रत्यय; कृदन्त)
Formभविष्यत्कालिक-कर्तरि वर्तमानकृदन्त (future active participle); पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; qualifies मर्त्यानाम्
स्ववंशजानाम्of those born in one’s own lineage
स्ववंशजानाम्:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक) + वंश (प्रातिपदिक) + ज (√जन् धातु, क्त/ज-प्रत्यय; प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (‘स्वस्य वंशे जात’); पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; qualifies मर्त्यानाम्
मर्त्यानाम्of mortals (humans)
मर्त्यानाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
उद्धरेत्should uplift / deliver
उद्धरेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउद् + √हृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; relative pronoun
त्रिपुण्ड्रधृक्the wearer of the tripuṇḍra mark
त्रिपुण्ड्रधृक्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + पुण्ड्र (प्रातिपदिक) + धृक् (√धृ धातु, क्विप्-प्रत्यय; प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (‘त्रिपुण्ड्रं धरति’); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
Speaker
Unknown (contextual narrator within Brahmottara-khaṇḍa; likely a Purāṇic narrator addressing a listener)
Characters & Entities
T
TripuṇḍraA
AncestorsL
LineageFAQs
Personal Shaiva devotion is portrayed as radiating merit to one’s lineage, uplifting ancestors and descendants.
No tīrtha is named; the verse focuses on transgenerational merit from Tripuṇḍra-bearing.
The observance emphasized is Tripuṇḍra-dhāraṇa, credited with lineage-benefiting spiritual fruit.