
ഈ അധ്യായത്തിൽ മാർകണ്ഡേയൻ സംവാദരൂപത്തിൽ രേവാ നദിയുടെ വടക്കൻ തീരത്തുള്ള അത്യന്തം ദീപ്തമായ ഗൗതമേശ്വര തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഉദ്ഭവം ഋഷി ഗൗതമനോട് ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; ലോകഹിതാർത്ഥം സ്ഥാപിതമായ ഈ തീർത്ഥം പുരാണീയ പുണ്യഭാഷയിൽ ‘സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള പടവുകൾ’ (സ്വർഗ്ഗസോപാനം) എന്നുപോലും പുകഴ്ത്തപ്പെടുന്നു. ‘ലോകഗുരു’ ദേവന്റെ സന്നിധിയിൽ അത്യധിക ഭക്തിയോടെ തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്യുന്നവർക്കു പാപനാശം, അന്തഃശുദ്ധി, സ്വർഗ്ഗവാസം എന്നിവ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ വിജയം, ദുഃഖനിവൃത്തി, ശുഭസൗഭാഗ്യവർദ്ധനം തുടങ്ങിയ ഫലങ്ങളും പറയുന്നു; പിതൃകർമ്മത്തിൽ ഒരൊറ്റ പിണ്ഡദാനം വംശത്തിലെ മൂന്ന് തലമുറകളെ ഉയർത്തുമെന്ന അവകാശവും ഉണ്ട്. അവസാനം—ഭക്തിയോടെ നൽകിയ ചെറുതോ വലുതോ ഏതു ദാനവും ഗൗതമന്റെ അധികാരപ്രഭാവംകൊണ്ട് അനേകഗുണം ഫലിക്കുമെന്ന മൂല്യസിദ്ധാന്തം പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ഈ തീർത്ഥം ‘തീർത്ഥങ്ങളിൽ പരമം’ എന്നും, രുദ്രവചനമായി പ്രസ്തുതമാകുന്നതിനാൽ ശൈവ പ്രാമാണ്യവും ഉറപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । रेवाया उत्तरे कूले तीर्थं परमशोभनम् । सर्वपापहरं मर्त्ये नाम्ना वै गौतमेश्वरम्
ശ്രീ മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—രേവാനദിയുടെ ഉത്തര തീരത്ത് പരമശോഭനമായ ഒരു തീർത്ഥമുണ്ട്; അത് സർവ്വപാപഹരമാണ്; മർത്ത്യലോകത്തിൽ അത് ‘ഗൗതമേശ്വരം’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധം.
Verse 2
स्थापितं गौतमेनैव लोकानां हितकाम्यया । स्वर्गसोपानरूपं तु तीर्थं पुंसां युधिष्ठिर
ലോകങ്ങളുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച് ഗൗതമൻ തന്നെയാണ് ഇത് സ്ഥാപിച്ചത്. ഹേ യുധിഷ്ഠിരാ, ഈ തീർത്ഥം പുരുഷന്മാർക്ക് സ്വർഗത്തിലേക്കുള്ള സോപാനസദൃശമാണ്.
Verse 3
तत्र गच्छ परं भक्त्या यत्र देवो जगद्गुरुः । पातकस्य विनाशार्थं स्वर्गवासप्रदस्तथा
ജഗദ്ഗുരുവായ ദേവൻ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന അവിടേക്ക് പരമഭക്തിയോടെ പോകുക; അത് പാപനാശത്തിനും സ്വർഗവാസപ്രദാനത്തിനും കാരണമാകുന്നു.
Verse 4
सौभाग्यवर्द्धनं तीर्थं जयदं दुःखनाशनम् । पिण्डदानेन चैकेन कुलानामुद्धरेत्त्रयम्
ഈ തീർത്ഥം സൗഭാഗ്യം വർധിപ്പിക്കുന്നതും ജയപ്രദവും ദുഃഖനാശകവുമാണ്. ഒരൊറ്റ പിണ്ഡദാനത്താൽ മനുഷ്യൻ തന്റെ കുലത്തിലെ മൂന്ന് തലമുറകളെ ഉദ്ധരിക്കുന്നു.
Verse 5
यत्किंचिद्दीयते भक्त्या स्वल्पं वा यदि वा बहु । तत्सर्वं शतसाहस्रमाज्ञया गौतमस्य हि
ഭക്തിയോടെ എന്തെങ്കിലും ദാനം ചെയ്താൽ—അൽപമായാലും അധികമായാലും—ഗൗതമന്റെ ആജ്ഞയാൽ അതെല്ലാം ലക്ഷഗുണമായി വർദ്ധിക്കുന്നു।
Verse 6
तीर्थानां परमं तीर्थं स्वयं रुद्रेण भाषितम्
തീർത്ഥങ്ങളിൽ പരമമായ തീർത്ഥം—സ്വയം രുദ്രൻ പ്രസ്താവിച്ചതാണ്।
Verse 74
। अध्याय
അധ്യായം. (അധ്യായ ശീർഷകം)