Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

मार्कण्डेय उवाच । ततः सिद्धेश्वरी देवी वैष्णवी पापनाशिनी । आनन्दं परमं प्राप्ता दृष्ट्वा स्थानं सुशोभनम्

mārkaṇḍeya uvāca | tataḥ siddheśvarī devī vaiṣṇavī pāpanāśinī | ānandaṃ paramaṃ prāptā dṛṣṭvā sthānaṃ suśobhanam

മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ പാപനാശിനിയായ വൈഷ്ണവീ സിദ്ധേശ്വരീ ദേവി ആ അതിശയ ശോഭനമായ സ്ഥാനത്തെ ദർശിച്ച് പരമാനന്ദം പ്രാപിച്ചു.

mārkaṇḍeyaḥMārkaṇḍeya
mārkaṇḍeyaḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootmārkaṇḍeya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
tataḥthen, thereafter
tataḥ:
Kāla-adhikaraṇa (Time adjunct/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अनन्तरबोधक (adverb: thereafter)
siddheśvarīSiddheśvarī (mistress of the Siddhas)
siddheśvarī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsiddha (प्रातिपदिक) + īśvarī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular); तत्पुरुषः (siddhānām īśvarī)
devīthe Goddess
devī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular); 'siddheśvarī' इत्यस्य समानाधिकरणम्
vaiṣṇavīVaiṣṇavī (related to Viṣṇu)
vaiṣṇavī:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvaiṣṇavī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular); 'devī' इति विशेषणम्
pāpanāśinīdestroyer of sins
pāpanāśinī:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpāpa (प्रातिपदिक) + nāśinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular); 'devī' इति विशेषणम्; तत्पुरुषः (pāpān nāśayati iti)
ānandambliss
ānandam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootānanda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
paramamsupreme
paramam:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); 'ānandam' इति विशेषणम्
prāptāhaving attained
prāptā:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-āp (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular); कर्तरि प्रयोगे विधेय-विशेषणम्
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive)
sthānamplace, abode
sthānam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsthāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
suśobhanamvery beautiful
suśobhanam:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + śobhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); 'sthānam' इति विशेषणम्

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Siddheśvarī/Vaiṣṇavī tīrtha (name inferred from Devī epithet; exact toponym not given)

Type: kshetra

Scene: Mārkaṇḍeya narrates as Siddheśvarī Devī, in Vaiṣṇavī aspect, arrives at a radiant tīrtha; the landscape gleams and the Goddess is suffused with bliss.

M
Mārkaṇḍeya
S
Siddheśvarī Devī
V
Vaiṣṇavī Devī

FAQs

Holy places are living theologies: the Devī’s presence makes the site itself a giver of joy and a destroyer of sin.

A splendid sacred site associated with Siddheśvarī (Vaiṣṇavī) in the Revā Khaṇḍa context (name not specified in this verse).

No direct ritual is prescribed here; it introduces the Devī and the sanctity of her location.