Adhyaya 140

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महाराज नन्दाह्रदमनुत्तमम् । यत्र सिद्धा महाभागा नन्दा देवी वरप्रदा

മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു— തുടർന്ന്, ഹേ മഹാരാജാ, അനുത്തമമായ നന്ദാ-ഹ്രദത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ മഹാഭാഗ്യയായ വരപ്രദായിനി ദേവി നന്ദാ സിദ്ധരൂപത്തിൽ സ്ഥാപിതയാണ്.

Verse 2

महिषासुरे महाकाये पुरा देवभयंकरे । शूलिन्या शूलभिन्नाङ्गे कृते दानवसत्तमे

പുരാതനകാലത്ത് ദേവഭയങ്കരനായ മഹാകായ മഹിഷാസുരൻ—ദാനവശ്രേഷ്ഠൻ—ശൂലധാരിണിയായ ദേവി ശൂലത്തോടെ അവന്റെ അവയവങ്ങൾ പിളർത്തിയപ്പോൾ അവൻ നിപാതിതനായി.

Verse 3

येनैकादशरुद्राश्च ह्यादित्याः समरुद्गणाः । वसवो वायुना सार्द्धं चन्द्रादित्यौ सुरेश्वर

ഹേ സുരേശ്വരാ! ആരാൽ ഏകാദശ രുദ്രന്മാർ, മരുത്ഗണങ്ങളോടുകൂടിയ ആദിത്യന്മാർ, വായുവോടുകൂടിയ വസുക്കൾ, കൂടാതെ ചന്ദ്രനും സൂര്യനും—എല്ലാവരും കീഴടക്കപ്പെട്ടു.

Verse 4

बलिना निर्जिता येन ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । सङ्ग्रामे सुमहाघोरे कृते देवभयंकरे

ആരുടെ ബലത്താൽ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മഹേശ്വരനും പോലും പരാജിതരായി; ദേവഭയങ്കരമായ അതിഘോര സംഗരം നടന്നപ്പോൾ.

Verse 5

कृत्वा तत्कदनं घोरं नन्दा देवी सुरेश्वरी । यस्मात्स्नाता विशालाक्षी तेन नन्दाह्रदः स्मृतः

ആ ഭയങ്കര സംഹാരം നടത്തി ദേവേശ്വരിയായ നന്ദാദേവി അവിടെ സ്നാനം ചെയ്തു. വിശാലാക്ഷി ദേവി സ്നാനിച്ചതു കൊണ്ടു ആ സ്ഥലം ‘നന്ദാഹ്രദം’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 6

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा नन्दामुद्दिश्य भारत । ददाति दानं विप्रेभ्यः सोऽश्वमेधफलं लभेत्

ഹേ ഭാരതാ! ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് നന്ദാദേവിയെ ഉദ്ദേശിച്ച് ബ്രാഹ്മണർക്കു ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ അശ്വമേധയാഗഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 7

भैरवं चैव केदारं तथा रुद्रं महालयम् । नन्दाह्रदश्चतुर्थः स्यात्पञ्चमं भुवि दुर्लभम्

ഭൈരവം, കേടാരം, രുദ്രം, മഹാലയം—ഇവ പ്രധാന തീർത്ഥങ്ങളായി പറയപ്പെടുന്നു; നന്ദാഹ്രദം നാലാമത്, അഞ്ചാമത് ഭൂമിയിൽ ദുർലഭം.

Verse 8

बहवस्तं न जानन्ति कामरागसमन्विताः । नर्मदाया ह्रदं पुण्यं सर्वपातकनाशनम्

കാമരാഗങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടരായ പലരും അതിനെ അറിയുന്നില്ല. നർമദയുടെ ഈ പുണ്യഹ്രദം സർവ്വപാപനാശിനിയാണ്.

Verse 9

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा नन्दां देवीं प्रपूजयेत् । किं तस्य हिमवन्मध्यगमनेन प्रयोजनम्

ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് നന്ദാദേവിയെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കുന്നവന് പിന്നെ ഹിമാലയത്തിന്റെ അന്തർഭാഗത്തിലേക്ക് പോകേണ്ടതെന്ത്?

Verse 10

परमार्थमविज्ञाय पर्यटन्ति तमोवृताः । तेषां समागमे पार्थ श्रम एव हि केवलम्

പരമാർത്ഥം അറിയാതെ, തമസ്സാൽ മൂടപ്പെട്ടവർ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നു. ഹേ പാർഥ, അത്തരക്കാരുടെ സംഗത്തിൽ ലഭിക്കുന്നത് വെറും ക്ഷീണമാത്രം; മറ്റൊന്നുമില്ല.

Verse 11

पृथिव्यां सागरान्तायां स्नानदानेन यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति स्नात्वा नन्दाह्रदे नृप

സമുദ്രപര്യന്തമായ ഈ ഭൂമിയിൽ സ്നാനവും ദാനവും കൊണ്ടു ലഭിക്കുന്ന പുണ്യഫലം ഏതോ, ഹേ നൃപ, നന്ദാ-ഹ്രദത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ അതേ ഫലം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 140

। अध्याय

ഇതി അധ്യായം സമാപ്തം.