
ഈ അധ്യായത്തിൽ മാർകണ്ഡേയ മുനി രാജാവിനോട് തീർത്ഥോപദേശം നൽകുകയും, നർമദയുടെ വടക്കൻ തീരത്തുള്ള പരമ ശൈവ തീർത്ഥമായ ‘കർക്കടേശ്വര’ത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം വിവരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ സ്ഥലം പാപനാശകമായി പ്രസിദ്ധമാണ്. വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്ത് ശിവപൂജ ചെയ്യുന്നവന് മരണാനന്തരം രുദ്രലോകത്തേക്കുള്ള തിരിച്ചുവരാനാകാത്ത ഗതി ലഭിക്കുന്നു. ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹിമയെ പൂർണ്ണമായി ചുരുക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ്, മുനി മുഖ്യ സിദ്ധാന്തം വ്യക്തമാക്കുന്നു—അവിടെ ചെയ്യുന്ന ശുഭമോ അശുഭമോ ഏതു കർമവും ‘അക്ഷയം’ ആകുന്നു; പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ കർമഫലത്തിന്റെ സ്ഥിരത പ്രത്യേകമായി വർധിക്കുന്നു. വാലഖില്യ ഋഷികളും മരീചിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തപസ്വികളും സ്വേച്ഛയാൽ അവിടെ വസിച്ച് ആനന്ദിക്കുന്നു; ദേവി നാരായണിയും അവിടെ ഘോര തപസ്സിൽ നിരന്തരം ലീനയാകുന്നു. അവസാനം പിതൃതർപ്പണവിധി—അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് തർപ്പണം ചെയ്യുന്നവൻ പന്ത്രണ്ടു വർഷത്തേക്ക് പിതൃകളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു. ഇങ്ങനെ വ്യക്തിമോക്ഷം, ധർമ്മാചരണം, വംശകർത്തവ്യം എന്നിവ ഒരേ തീർത്ഥകേന്ദ്രിത കർമത്തിൽ ഏകീകരിക്കുന്നു.
Verse 1
मार्कण्डेय उवाच । धर्मपुत्र ततो गच्छेत्कर्कटेश्वरमुत्तमम् । उत्तरे नर्मदाकूले सर्वपापक्षयंकरम्
മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ധർമ്മപുത്രാ! തുടർന്ന് ഉത്തര നർമദാതീരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന, സർവ്വപാപക്ഷയകരമായ ഉത്തമ കർക്കടേശ്വരനിലേക്കു പോകണം।
Verse 2
तत्र स्नात्वा विधानेन यस्तु पूजयते शिवम् । अनिवर्तिका गतिस्तस्य रुद्रलोकादसंशयम्
അവിടെ വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്ത് ശിവനെ പൂജിക്കുന്നവന് അനാവർത്തഗതി ലഭിക്കുന്നു; അവൻ സംശയമില്ലാതെ രുദ്രലോകം പ്രാപിക്കുന്നു।
Verse 3
तस्य तीर्थस्य माहात्म्यं पुराणे यच्छ्रुतं मया । न तद्वर्णयितुं शक्यं संक्षेपेण वदाम्यतः
ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം പുരാണങ്ങളിൽ ഞാൻ കേട്ടതുപോലെ യഥാർത്ഥമായി വർണ്ണിക്കാൻ കഴിയില്ല; അതിനാൽ ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി മാത്രം പറയുന്നു।
Verse 4
तत्र तीर्थे तु यः कुर्यात्किंचित्कर्म शुभाशुभम् । हर्षान्मदान्महाराज तत्सर्वं जायतेऽक्षयम्
ആ തീർത്ഥത്തിൽ ആരെങ്കിലും അല്പമെങ്കിലും ശുഭമോ അശുഭമോ ആയ കര്മ്മം ചെയ്താൽ, മഹാരാജാവേ, ആനന്ദത്താലോ അശ്രദ്ധയാലോ ചെയ്തതെല്ലാം അക്ഷയഫലമായി മാറുന്നു.
Verse 5
तत्र तीर्थे तपस्तप्त्वा वालखिल्या मरीचयः । रमन्तेऽद्यापि लोकेषु स्वेच्छया कुरुनन्दन
ആ തീർത്ഥത്തിൽ തപസ്സു അനുഷ്ഠിച്ച വാലഖില്യരും മരീചികളും, ഹേ കുരുനന്ദന, ഇന്നും സ്വേച്ഛയായി ലോകങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ചു ആനന്ദിക്കുന്നു.
Verse 6
तत्रस्थास्तन्न जानन्ति नराज्ञानबहिष्कृताः । शरीरस्थमिवात्मानमक्षयं ज्योतिरव्ययम्
അവിടെ വസിക്കുന്നവർ ആ സത്യം അറിയുന്നില്ല; അജ്ഞാനത്താൽ പുറത്താക്കപ്പെട്ടവരാണ് അവർ. ശരീരത്തിനുള്ളിൽ തന്നെയുള്ള ആത്മാവിനെ—അക്ഷയവും അവ്യയവും ആയ ജ്യോതിയെ—കാണാത്തവനെപ്പോലെ.
Verse 7
तत्र तीर्थे नृपश्रेष्ठ देवी नारायणी पुरा । अद्यापि तपते घोरं तपो यावत्किलार्बुदम्
ആ തീർത്ഥത്തിൽ, ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, ദേവി നാരായണീ പൂർവ്വം ഘോരതപസ് അനുഷ്ഠിച്ചു; ഇന്നും അർബുദകാലം വരെ ഉഗ്രതപസ് ചെയ്യുന്നു.
Verse 8
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः । तस्य ते द्वादशाब्दानि तृप्तिं यान्ति पितामहाः
ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃദേവതകൾക്ക് തർപ്പണം ചെയ്യുന്നവന്, അവന്റെ പിതാമഹന്മാർ പന്ത്രണ്ടു വർഷം തൃപ്തരായിരിക്കും.
Verse 137
। अध्याय
ഇതി അധ്യായം സമാപ്തം.