Mantra 46

Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla Yajurveda transmission; specific ṛṣi ascription uncertain for this formulaic dakṣiṇā-mantra)

Devata: Dakṣiṇā / Brāhmaṇa-recipient as ritual focus (with deva-orientation: ‘devatrā’)

Chandas: Mixed/prose-formula (yajus)

Samhita Patha (Devanagari)

ब्रा॒ह्म॒णम॒द्य वि॑देयं पितृ॒मन्तं॑ पैतृम॒त्यमृषि॑मार्षे॒यᳪ सु॒धातु॑दक्षिणम् । अ॒स्मद्रा॑ता देव॒त्रा ग॑च्छत प्रदा॒तार॒मा वि॑शत

Transliteration

brāhmaṇám adyá vidéyaṃ pitṛmántaṃ paitṛmátyam ṛ́ṣim ārṣeyáṃ sudhā́tu-dakṣiṇam | asmad-rā́tā devatrā́ gacchata pradātā́ram ā́ viśata

Translation

ഇന്ന് ഞാൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ പ്രാപിക്കട്ടെ—പിതൃമന്തൻ (പിതൃസംസ്കാരങ്ങളാൽ യുക്തൻ), പൈതൃമത്യൻ (പൂർവ്വികപരമ്പരയുടെ യോഗ്യതയുള്ള), ഋഷി, ആർഷേയൻ (ഋഷിവംശജനായ), സുദ്ഹാതു-ദക്ഷിണൻ (യജ്ഞദക്ഷിണ നന്നായി ക്രമപ്പെടുത്തിയവൻ). ഞങ്ങൾ അർപ്പിച്ച ദാനങ്ങൾ ദേവത്രാ (ദേവലോകത്തേക്ക്) പോകട്ടെ; ദാതാവിൽ പ്രവേശിക്കട്ടെ.

Padapatha (Word Analysis)

ब्राह्मणम् । अद्य । विदेयम् । पितृ-मनतम् । पैतृ-मत्यम् । ऋषिम् । आर्षेयम् । सु-धातु-दक्षिणम् । अस्मत्-राताः । देव-त्रा । गच्छत । प्रदातारम् । आ । विशत

Entities Mentioned

• Dakṣiṇā
• Pitṛs (Fathers/Ancestors)
• Devas (devatrā orientation)