Mantra 25
Rishi: Yājñavalkya-tradition.
Devata: Sūrya; Devāḥ (collectively); the rite’s internal faculties (hṛd/manas) as supports.
Chandas: Yajus/prose-formula.
Samhita Patha (Devanagari)
हृ॒दे त्वा॒ मन॑से त्वा दि॒वे त्वा॒ सूर्या॑य त्वा । ऊ॒र्ध्वमि॒मम॑ध्व॒रं दि॒वि दे॒वेषु॒ होत्रा॑ यच्छ ॥
Transliteration
hṛdé tvā mánase tvā divé tvā sū́ryāya tvā | ūrdhvám imám adhvaráṃ diví devéṣu hótrā yaccha ||
Translation
ഹൃദയത്തിനായി നിന്നെ; മനസ്സിനായി നിന്നെ; ദ്യൗവിനായി നിന്നെ; സൂര്യനായി നിന്നെ. ഹോത്രാ (ഹോതൃ-ശക്തി) മുഖേന ഈ അധ്വര യജ്ഞത്തെ മേലോട്ടു—ദിവിയിലെ ദേവന്മാരിലേക്കു—നയിക്ക.
Padapatha (Word Analysis)
हृदे । त्वा । मनसे । त्वा । दिवे । त्वा । सूर्याय । त्वा । ऊर्ध्वम् । इमम् । अध्वरम् । दिवि । देवेषु । होत्रा । यच्छ ।
Word by Word
हृदेfor (the) heart
हृदे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
त्वाyou (thee)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मनसेfor (the) mind
मनसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दिवेfor heaven / to the sky
दिवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौः (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सूर्यायfor the Sun
सूर्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊर्ध्वम्upwards / aloft
ऊर्ध्वम्:
कर्म
TypeAdjective (used adverbially)
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
इमम्this
इमम्:
कर्म
TypePronoun (demonstrative)
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अध्वरम्sacrifice / rite
अध्वरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
दिविin heaven
दिवि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
होत्राby/with the hotṛ-priesthood (hotṛ-function)
होत्रा:
करण
TypeNoun
Rootहोत्रा (प्रातिपदिक)
यच्छraise / extend / direct (you)
यच्छ:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootयम् (धातु) — लोट्
Entities Mentioned
S
SūryaD
Devāḥ (collectively)H
Hṛd (heart)M
Manas (mind)H
Hotrā (offering-power)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes