Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Rishi: Yājñavalkya (traditional)
Devata: Agni (as carrier) with functional devatās (Ākūti, Medhā, Dīkṣā, Tapas), Sarasvatī, Pūṣan; and Bṛhaspati; also Āpaḥ and cosmic regions as invoked supports
Chandas: Yajus (first litany); second portion contains ṛc-like invocatory cadence but functions liturgically as yajus in VS setting

आकू॑त्यै प्र॒युजे॒ऽग्नये॒ स्वाहा॑ मे॒धायै॒ मन॑से॒ऽग्नये॒ स्वाहा॑ दी॒क्षायै॒ तप॑से॒ऽग्नये॒ स्वाहा॑ सर॑स्वत्यै पू॒ष्णेऽग्नये॒ स्वाहा॑ ।आपो॑ देवीर्बृहतीर्विश्वशम्भुवो॒ द्यावा॑पृथिवी॒ उरो॑ अन्तरिक्ष । बृह॒स्पत॑ये ह॒विषा॑ विधेम॒ स्वाहा॑

ākū́tyai prayúje ’gnáye svā́hā medhā́yai mánase ’gnáye svā́hā dīkṣā́yai tápase ’gnáye svā́hā sárasvatyai pū́ṣṇe ’gnáye svā́hā | ā́po devīr bṛhatī́r viśva-śambhuvo dyā́vā-pṛthivī́ uró antárikṣa | bृहáspátaye havíṣā vidhema svā́hā

ആകൂതി (സങ്കൽപം)യും പ്രയുജ് (വിധിയുടെ യോജനം)യും വേണ്ടി അഗ്നിക്കു സ്വാഹാ; മേധാ (ബുദ്ധി)യും മനസ്സും വേണ്ടി അഗ്നിക്കു സ്വാഹാ; ദീക്ഷയും തപസ് (തേജസ്)യും വേണ്ടി അഗ്നിക്കു സ്വാഹാ; സരസ്വതിയും പൂഷനും വേണ്ടി അഗ്നിക്കു സ്വാഹാ। ഹേ ദേവീജലങ്ങളേ (ആപഃ)—മഹത്തായവ, സർവ്വശംഭുവായവ; ഹേ ദ്യാവാ-പൃഥിവീ, ഹേ വിശാല അന്തരിക്ഷ—ഹവിഷാൽ ഞങ്ങൾ ബൃഹസ്പതിക്കു വിധിപൂർവ്വം അർപ്പിക്കുന്നു—സ്വാഹാ!

आकूतये । प्रयुजे । अग्नये । स्वाहा । मेधायै । मनसे । अग्नये । स्वाहा । दीक्षायै । तपसे । अग्नये । स्वाहा । सरस्वत्यै । पूष्णे । अग्नये । स्वाहा । आपः । देवीः । बृहतीः । विश्व-शम्भुवः । द्यावा-पृथिवी । उरः । अन्तरिक्ष । बृहस्पतये । हविषा । विधेम । स्वाहा ।

आकूत्यैfor (the deity) Ākūti / for intention
आकूत्यै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootआकूति (प्रातिपदिक)
प्रयुजेfor application/impulse (Prayuj)
प्रयुजे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootप्रयुज् (प्रातिपदिक)
अग्नयेto Agni
अग्नये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā (oblation-call)
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/अव्यय)
मेधायैfor intelligence/medhā
मेधायै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमेधा (प्रातिपदिक)
मनसेfor the mind
मनसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
अग्नयेto Agni
अग्नये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (अव्यय)
दीक्षायैfor consecration (dīkṣā)
दीक्षायै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदीक्षा (प्रातिपदिक)
तपसेfor austerity/heat (tapas)
तपसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
अग्नयेto Agni
अग्नये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (अव्यय)
सरस्वत्यैfor Sarasvatī
सरस्वत्यै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
पूष्णेfor Pūṣan
पूष्णे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
अग्नयेto Agni
अग्नये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (अव्यय)
आपःthe Waters
आपः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
देवीःgoddesses
देवीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
बृहतीःgreat, expansive
बृहतीः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootबृहती (प्रातिपदिक)
विश्वशम्भुवःall-auspicious/bringing welfare to all
विश्वशम्भुवः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootविश्व-शम्भु (प्रातिपदिक; समास)
द्यावापृथिवीHeaven and Earth
द्यावापृथिवी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootद्यावा-पृथिवी (प्रातिपदिक; द्वन्द्व)
उरःthe broad expanse / wide space
उरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउरस् (प्रातिपदिक)
अन्तरिक्षम्the mid-region (atmosphere)
अन्तरिक्षम्:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
बृहस्पतयेto Bṛhaspati
बृहस्पतये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
हविषाwith oblation
हविषा:
करण
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
विधेमmay we offer / may we perform (worship)
विधेम:
TypeVerb
Rootधा (धातु) + वि- (उपसर्ग)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (अव्यय)
A
Agni
Ā
Ākūti
M
Medhā
M
Manas
D
Dīkṣā
T
Tapas
S
Sarasvatī
P
Pūṣan
Ā
Āpaḥ (Waters)
D
Dyāvā-Pṛthivī
A
Antarikṣa
B
Bṛhaspati