Mantra 34
Rishi: Ṛgvedic provenance; used as a fixed śruti-formula in VS
Devata: Multiple deities (Agni, Indra, Mitra-Varuṇa, Aśvins, Bhaga, Pūṣan, Brahmaṇaspati, Soma, Rudra)
Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-mixed litany style (as transmitted; metrical exactness varies with recension and sandhi)
Samhita Patha (Devanagari)
प्रा॒तर॒ग्निं प्रा॒तरिन्द्र॑ᳪ हवामहे प्रा॒तर्मि॒त्रावरु॑णा प्रा॒तर॒श्विना॑ । प्रा॒तर्भगं॑ पू॒षणं॒ ब्रह्म॑ण॒स्पतिं॑ प्रा॒तः सोम॑मु॒त रु॒द्रᳪ हु॑वेम
Transliteration
prā́tar agníṃ prā́tar índraṃ havāmahe prā́tar mitrā́varuṇā prā́tar aśvínā | prā́tar bhágaṃ pū́ṣaṇaṃ bráhmaṇaspátiṃ prā́taḥ sómam utá rudráṃ huvemá
Translation
പ്രാതഃകാലത്ത് ഞങ്ങൾ അഗ്നിയെ, പ്രാതഃ ഇന്ദ്രനെ ആഹ്വാനിക്കുന്നു; പ്രാതഃ മിത്ര-വരുണന്മാരെ, പ്രാതഃ അശ്വിനൗകളെ. പ്രാതഃ ഭഗനെ, പൂഷനെ, ബ്രഹ്മണസ്പതിയെ; പ്രാതഃ സോമനെയും കൂടാതെ രുദ്രനെയും ഞങ്ങൾ ആഹ്വാനിക്കുന്നു.
Padapatha (Word Analysis)
प्रातर् । अग्निम् । प्रातर् । इन्द्रम् । हवामहे । प्रातर् । मित्रावरुणा । प्रातर् । अश्विना । प्रातर् । भगम् । पूषणम् । ब्रह्मणस्पतिम् । प्रातः । सोमम् । उत । रुद्रम् । हुवेम ।
Word by Word
प्रातःin the morning
प्रातः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रातः (अव्यय)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
Karma
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
प्रातःin the morning
प्रातः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रातः (अव्यय)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
हवामहेwe invoke/call
हवामहे:
Kartā
TypeVerb
Root√ह्वा (ह्वयति/आह्वयति)
प्रातःin the morning
प्रातः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रातः (अव्यय)
मित्रावरुणाMitra and Varuṇa
मित्रावरुणा:
Karma
TypeNoun
Rootमित्रावरुण (द्वन्द्व-प्रातिपदिक: मित्र + वरुण)
प्रातःin the morning
प्रातः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रातः (अव्यय)
अश्विनाthe Aśvins
अश्विना:
Karma
TypeNoun
Rootअश्विन् (देवताद्वन्द्व-प्रातिपदिक: अश्विनौ)
प्रातःin the morning
प्रातः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रातः (अव्यय)
भगम्Bhaga
भगम्:
Karma
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
पूषणम्Pūṣan
पूषणम्:
Karma
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
ब्रह्मणस्पतिम्Brahmaṇaspati (Lord of prayer)
ब्रह्मणस्पतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मणस्-पति (तत्पुरुष-प्रातिपदिक)
प्रातःin the morning
प्रातः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रातः (अव्यय)
सोमम्Soma
सोमम्:
Karma
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत्/उत (निपात)
रुद्रम्Rudra
रुद्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
हुवेमmay we invoke/call
हुवेम:
Kartā
TypeVerb
Root√ह्वा (ह्वयति)
Entities Mentioned
A
AgniI
IndraM
MitraV
VaruṇaA
AśvinsB
BhagaP
PūṣanB
Brahmaṇaspati (Bṛhaspati)S
SomaR
RudraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes