Mantra 32
Rishi: Not explicit in excerpt; Aśvamedha transmission
Devata: The gods collectively (devāḥ) as recipients of total sacrificial remainder
Chandas: Triṣṭubh-like (requires verification)
Samhita Patha (Devanagari)
यदश्व॑स्य क्र॒विषो॒ मक्षि॒काश॒ यद्वा॒ स्वरौ॒ स्वधि॑तौ रि॒प्तमस्ति॑ । यद्धस्त॑योः शमि॒तुर्यन्न॒खेषु॒ सर्वा॒ ता ते॒ अपि॑ दे॒वेष्व॑स्तु
Transliteration
yád áśvasya kravíṣo mákṣikāś yád vā svárau svádhitau riptám ásti | yád dhástayoḥ śamítur yán nakhéṣu sárvā tā́ te ápi devéṣv astu ||
Translation
അശ്വത്തിന്റെ ക്രവിഷ (മാംസം)മേൽ ഇരിക്കുന്ന മക്ഷികകൾ (ഈച്ചകൾ) ഏതൊക്കെയോ, അല്ലെങ്കിൽ സ്വരൗ (ചിപ്പുകൾ/മുളകൾ) സ്വധിതി (കോടാലി)യിൽ ഒട്ടിയിരിക്കുന്നതോ, അതിലെ കറ/മാലിന്യം ഏതൊക്കെയോ; ശമിതൃ (വധകൻ)യുടെ കൈകളിൽ ഉള്ളതും, അവന്റെ നഖങ്ങളുടെ കീഴിലുള്ളതും—അത് എല്ലാം, അതേ എല്ലാം, ദേവന്മാരിൽ നിനക്കായും ഉണ്ടായിരിക്കട്ടെ.
Padapatha (Word Analysis)
यत् । अश्वस्य । क्रविषः । मक्षिकाः । यत् । वा । स्वरौ । स्वधितौ । रिप्तम् । अस्ति । यत् । हस्तयोः । शमितुः । यत् । नखेषु । सर्वाः । ताः । ते । अपि । देवेषु । अस्तु
Word by Word
यत्whatever / that which
यत्:
—
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) अथवा यद्-सम्बन्धबोधक अव्यय
अश्वस्यof the horse
अश्वस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
क्रविषःraw flesh / flesh
क्रविषः:
कर्म (यत्…अस्ति इत्यस्य विषयः)
TypeNoun
Rootक्रविष (प्रातिपदिक)
मक्षिकाःflies
मक्षिकाः:
कर्तृ (अस्ति/भवति इत्यत्र विषयः) / उपद्रवकर्तृ
TypeNoun
Rootमक्षिका (प्रातिपदिक)
यत्whatever
यत्:
—
TypeIndeclinable
Rootयद् (सम्बन्धबोधक अव्यय)
वाor
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा
स्वरौtwo spits / roasting-stakes
स्वरौ:
कर्तृ/विषय
TypeNoun
Rootस्वरु (प्रातिपदिक)
स्वधितौon/at the axe (hatchet)
स्वधितौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootस्वधिति (प्रातिपदिक)
रिप्तम्smeared / besmeared
रिप्तम्:
कर्म/विषय (अस्ति इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootरिप् (धातु) → रिप्त (क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
अस्तिis / exists
अस्ति:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
यत्whatever
यत्:
—
TypeIndeclinable
Rootयद् (सम्बन्धबोधक अव्यय)
हस्तयोःin/on the two hands / of the two hands
हस्तयोः:
अधिकरण/सम्बन्ध (हस्तयोः…)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
शमितुःof the slaughterer / butcher (ritual operator)
शमितुः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootशमितृ (प्रातिपदिक)
यत्whatever
यत्:
—
TypeIndeclinable
Rootयद् (सम्बन्धबोधक अव्यय)
नखेषुin the nails
नखेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootनख (प्रातिपदिक)
सर्वाःall
सर्वाः:
कर्तृ/विषय (ता…अस्तु इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootसर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ताःthose (things)
ताः:
कर्तृ/विषय
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अपिalso / even
अपि:
—
TypeIndeclinable
Rootअपि
देवेषुamong the gods
देवेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अस्तुmay it be
अस्तु:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Entities Mentioned
D
Devāḥ (the gods collectively)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes