Mantra 28
Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla Yajurveda school attribution)
Devata: Īśāna; Parāsvat; Mitra; Varuṇa; Bṛhaspati; Tvaṣṭṛ
Chandas: Yajus (prose formula)
Samhita Patha (Devanagari)
ईशा॑नाय॒ पर॑स्वत॒ आल॑भते मि॒त्राय॑ गौ॒रान्वरु॑णाय महि॒षान्बृह॒स्पत॑ये गव॒याँस्त्वष्ट्र॒ उष्ट्रा॑न्
Transliteration
īśā́nāya parásvate ā́labhate mitrā́ya gaurā́n varuṇā́ya mahiṣā́n bṛ́haspátaye gavayā́ṃs tvaṣṭré uṣṭrā́n
Translation
ഈശാനനുവേണ്ടി (യജമാനൻ) ബലിപശുക്കളെ ആലഭിക്കുന്നു; പരാസ്വതിനുവേണ്ടിയും; മിത്രനുവേണ്ടി ഗൗര (മങ്ങിയ/വെളുത്ത നിറമുള്ള) പശുക്കളെ; വരുണനുവേണ്ടി മഹിഷങ്ങളെ (എരുമകൾ); ബൃഹസ്പതിനുവേണ്ടി ഗവയങ്ങളെ (വന്യഗോ/വന്യകാള); ത്വഷ്ടൃനുവേണ്ടി ഉഷ്ട്രങ്ങളെ (ഒട്ടകങ്ങൾ)।
Padapatha (Word Analysis)
ईशा॑नाय । पर॑स्वते । आ-ल॑भते । मि॒त्राय॑ । गौ॒रान् । वरु॑णाय । महि॒षान् । बृह॒स्पत॑ये । गव॒यान् । त्वष्ट्रे॑ । उष्ट्रा॑न्
Word by Word
ईशानायto Īśāna (the Lord/Īśāna)
ईशानाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootईशान (प्रातिपदिक; ईश् ‘to rule’ से) अथवा ईशान (रुद्र-विशेष) नाम
परस्वतेto Parasvat (a deity/name)
परस्वते:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपरस्वत् (प्रातिपदिक; ‘पर’ + ‘स्वत्/स्वत्’)
आलभतेhe offers/takes (for sacrifice), he seizes (the victim)
आलभते:
(क्रिया) यजमान/अध्वर्यु-कर्तृक
TypeVerb
Rootआ√लभ्
मित्रायto Mitra
मित्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
गौरान्tawny/brown (bulls/animals)
गौरान्:
कर्म
TypeNoun
Rootगौर (प्रातिपदिक)
वरुणायto Varuṇa
वरुणाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
महिषान्buffaloes (male)
महिषान्:
कर्म
TypeNoun
Rootमहिष (प्रातिपदिक)
बृहस्पतयेto Bṛhaspati
बृहस्पतये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
गवयान्gauras/wild cattle (gavaya)
गवयान्:
कर्म
TypeNoun
Rootगवय (प्रातिपदिक)
त्वष्ट्रेto Tvaṣṭṛ
त्वष्ट्रे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक)
उष्ट्रान्camels
उष्ट्रान्:
कर्म
TypeNoun
Rootउष्ट्र (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
Ī
ĪśānaP
ParāsvatM
MitraV
VaruṇaB
BṛhaspatiT
TvaṣṭṛRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes