Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 22

Rishi: Yājñavalkya (traditional)
Devata: Brahman (sacred power/Brahman-priest), Parjanya (rain), and rāṣṭra as the ritual object
Chandas: Prose-yajus (benedictory catalogue)

आ ब्रह्म॑न् ब्राह्म॒णो ब्र॑ह्मवर्च॒सी जा॑यता॒मा रा॒ष्ट्रे रा॑ज॒न्यः शूर॑ इष॒व्योऽतिव्या॒धी म॑हार॒थो जा॑यतां॒ दोग्ध्री॑ धे॒नुर्वोढा॑न॒ड्वाना॒शुः सप्ति॒: पुर॑न्धि॒र्योषा॑ जि॒ष्णू र॑थे॒ष्ठाः स॒भेयो॒ युवास्य यज॑मानस्य वी॒रो जा॑यतां॒ निका॒मे-नि॑कामे नः प॒र्जन्यो॑ वर्षतु॒ फल॑वत्यो न॒ ओष॑धयः पच्यन्तां योगक्षे॒मो न॑: कल्पताम्

ā́ brahman brāhmaṇó brahmavarcásī jāyatām ā́ rāṣṭré rājanyáḥ śū́ra iṣavyò’tivyādhī mahārathó jāyatāṃ dógdhrī dhenúr vóḍhā’naḍvān āśúḥ saptíḥ purándhir yóṣā jiṣṇúr ratheṣṭhā́ḥ sabhéyo yúvā’sya yájamānasya vīró jāyatāṃ nikā́me-nikā́me naḥ párjanyo varṣatu phálavatyo na óṣadhayaḥ pacyantāṃ yogakṣemó naḥ kalpatām

ഹേ ബ്രഹ്മൻ! ബ്രാഹ്മണൻ ബ്രഹ്മവർചസ് (വേദതേജസ്) സമ്പന്നനായി ജനിക്കട്ടെ. രാജ്യത്തിൽ രാജന്യൻ (ക്ഷത്രിയൻ) ശൂരനായി ജനിക്കട്ടെ—ഇഷവ്യ (അമ്പുവിദ്യാനിപുണൻ), അതിവ്യാധീ (ദൂരഭേദക ലക്ഷ്യവേധി), മഹാരഥൻ (മഹാ രഥയോദ്ധാവ്). ദോഗ്ധ്രീ ധേനു (പാൽ തരുന്ന പശു), വോഢാ നന്ദി (ചുമടേറ്റുന്ന കാള), ആശു സപ്തി (വേഗവാൻ കുതിര) ജനിക്കട്ടെ. പുരന്ധി (ഉദാര/സമൃദ്ധിദായിനി) യോഷാ (സ്ത്രീ), രഥേഷ്ഠ ജിഷ്ണു (രഥത്തിൽ വിജയിയായ യോദ്ധാവ്), സഭേയ യുവ (സഭയ്ക്ക് യോഗ്യനായ യുവാവ്)—യജമാനന്റെ വീരപുത്രൻ ജനിക്കട്ടെ. ഞങ്ങളുടെ ഓരോ ആഗ്രഹത്തിനും അനുസരിച്ച് പർജന്യൻ മഴ പെയ്യിക്കട്ടെ; ഞങ്ങളുടെ ഔഷധികൾ ഫലവത്തായി പാകമാകട്ടെ; ഞങ്ങളുടെ യോഗക്ഷേമം (പ്രാപ്തിയും രക്ഷയും) സ്ഥിരമാകട്ടെ.

आ । ब्रह्मन् । ब्राह्मणः । ब्रह्मवर्चसी । जायताम् । आ । राष्ट्रे । राजन्यः । शूरः । इषव्यः । अतिव्याधी । महारथः । जायताम् । दोग्ध्री । धेनुः । वोढा । अनड्वान् । आशुः । सप्तिः । पुरन्धिः । योषा । जिष्णुः । रथेष्ठाः । सभेयः । युवा । अस्य । यजमानस्य । वीरः । जायताम् । निकामे-निकामे । नः । पर्जन्यः । वर्षतु । फलवत्यः । नः । ओषधयः । पच्यन्ताम् । योगक्षेमः । नः । कल्पताम्

hither; forth (invocatory particle)
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
ब्रह्मन्O Brahman (sacred power / priestly principle)
ब्रह्मन्:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
ब्राह्मणःa Brāhmaṇa
ब्राह्मणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
ब्रह्मवर्चसीendowed with sacred lustre (brahmic splendour)
ब्रह्मवर्चसी:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootब्रह्मवर्चस् (प्रातिपदिक)
जायताम्let (him) be born / arise
जायताम्:
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
hither; forth
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
राष्ट्रेin the realm/kingdom
राष्ट्रे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootराष्ट्र (प्रातिपदिक)
राजन्यःa Kṣatriya (royal man)
राजन्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootराजन्य (प्रातिपदिक)
शूरःheroic
शूरः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootशूर (प्रातिपदिक)
इषव्यःskilled with arrows (archer)
इषव्यः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootइषव्य (प्रातिपदिक)
अतिव्याधीa great piercer/smiting warrior
अतिव्याधी:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootअतिव्याधिन् (प्रातिपदिक)
महारथःa great chariot-warrior
महारथः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमहारथ (प्रातिपदिक)
जायताम्let (him) be born
जायताम्:
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
दोग्ध्रीa milker (woman who milks)
दोग्ध्री:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदोग्ध्री (प्रातिपदिक; √दुह् कर्तृवाचक)
धेनुःa milch-cow
धेनुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
वोढाa carrier/draught-animal (bearer)
वोढा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवोढृ (प्रातिपदिक; √वह् कर्तृवाचक)
अनड्वान्a bull/ox
अनड्वान्:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअनडुह्/अनड्वाह् (प्रातिपदिक)
आशुःswift
आशुः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootआशु (प्रातिपदिक)
सप्तिःa steed (swift horse)
सप्तिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसप्ति (प्रातिपदिक)
पुरन्धिःa capable housewife / bountiful woman
पुरन्धिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपुरन्धि (प्रातिपदिक)
योषाa woman
योषा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयोषा (प्रातिपदिक)
जिष्णुःvictorious
जिष्णुः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootजिष्णु (प्रातिपदिक)
रथेष्ठाःstanding firm on the chariot / excellent in chariot-fighting
रथेष्ठाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootरथेष्ठ (प्रातिपदिक)
सभेयःfit for the assembly; worthy in council
सभेयः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसभेय (प्रातिपदिक)
युवाa youth
युवा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयुवन् (प्रातिपदिक)
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यजमानस्यof the sacrificer
यजमानस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootयजमान (प्रातिपदिक)
वीरःa hero/son
वीरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
जायताम्let (him) be born
जायताम्:
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
निकामेin (each) desire; as desired
निकामे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootनिकाम (प्रातिपदिक)
निकामेin every desire
निकामे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootनिकाम (प्रातिपदिक)
नःfor us / to us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पर्जन्यःParjanya (rain-god); rain-cloud
पर्जन्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपर्जन्य (प्रातिपदिक)
वर्षतुlet (him/it) rain
वर्षतु:
TypeVerb
Rootवृष् (धातु)
फलवत्यःfruitful
फलवत्यः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootफलवत् (प्रातिपदिक)
नःour / for us
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ओषधयःplants; herbs; crops
ओषधयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
पच्यन्ताम्let them ripen/mature
पच्यन्ताम्:
TypeVerb
Rootपच् (धातु)
योगक्षेमःwelfare and security (acquisition & preservation)
योगक्षेमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयोगक्षेम (प्रातिपदिक)
नःfor us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कल्पताम्let it be fit/come to be; be accomplished
कल्पताम्:
TypeVerb
Rootकॢप् (धातु)
B
Brahman (sacred power / Brahman-priest principle)
P
Parjanya
R
Rāṣṭra (the realm/polity as ritual object)