Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 20

Rishi: Yājñavalkya (traditional)
Devata: Prajāpati, Āditya, Sarasvatī, Pūṣan, Tvaṣṭṛ, Viṣṇu (and ritual ‘unknown’ recipient as opening device)
Chandas: Prose-yajus (svāhā litany)

काय॒ स्वाहा॒ कस्मै॒ स्वाहा॑ कत॒मस्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ऽऽधिमाधी॑ताय॒ स्वाहा॒ मन॑: प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा॑ चि॒त्तं विज्ञा॑ता॒यादि॑त्यै॒ स्वाहा ऽदि॑त्यै मह्यै॒ स्वाहा ऽदि॑त्यै सुमृडी॒कायै॒ स्वाहा॒ सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा॒ सर॑स्वत्यै पाव॒कायै॒ स्वाहा॒ सर॑स्वत्यै बृहत्यै॒ स्वाहा॑ पू॒ष्णे स्वाहा॑ पू॒ष्णे प्र॑प॒थ्या॒य॒ स्वाहा॑ पू॒ष्णे न॒रन्धि॑षाय॒ स्वाहा॒ त्वष्ट्रे॒ स्वाहा॒ त्वष्ट्रे॑ तु॒रीपा॑य॒ स्वाहा॒ त्वष्ट्रे॑ पुरु॒रूपा॑य॒ स्वाहा॒ विष्ण॑वे॒ स्वाहा॒ विष्ण॑वे निभूय॒पाय॒ स्वाहा॒ विष्ण॑वे शिपिवि॒ष्टाय॒ स्वाहा॑

kā́ya svā́hā kásmai svā́hā katamásmai svā́hā svā́hā’dhimādhītā́ya svā́hā mánaḥ prajā́pataye svā́hā cittáṃ vijñātā́yādityái svā́hā ’dityái mahyái svā́hā ’dityái sumṛḍīkā́yai svā́hā sárasvatyai svā́hā sárasvatyai pāvakā́yai svā́hā sárasvatyai bṛhatyái svā́hā pūṣṇé svā́hā pūṣṇé prapathyā́ya svā́hā pūṣṇé nárandhiṣāya svā́hā tváṣṭre svā́hā tváṣṭre turīpā́ya svā́hā tváṣṭre pururūpā́ya svā́hā víṣṇave svā́hā víṣṇave nibhūyapā́ya svā́hā víṣṇave śipiviṣṭā́ya svā́hā

ഏത് (ദേവന്)? സ്വാഹാ. ആര്‍ക്ക്? സ്വാഹാ. അവരില്‍ ഏതിനോട്? സ്വാഹാ. യഥാവിധി അധ്യയനം ചെയ്തവന് സ്വാഹാ. മനസ്സിന്—പ്രജാപതിക്ക് സ്വാഹാ. ചിത്തത്തിന്—വിജ്ഞാതാവിന് (അറിയുന്നവന്)—ആദിത്യന് സ്വാഹാ. മഹാനായ ആദിത്യന് സ്വാഹാ; കൃപാനിധിയായ (സുമൃഡീക) ആദിത്യന് സ്വാഹാ. സരസ്വതിക്ക് സ്വാഹാ; പാവക (ശുദ്ധീകരക) സരസ്വതിക്ക് സ്വാഹാ; ബൃഹതി സരസ്വതിക്ക് സ്വാഹാ. പൂഷണിന് സ്വാഹാ; പ്രപഥ്യ പൂഷണിന് സ്വാഹാ; നരന്ധിഷ പൂഷണിന് സ്വാഹാ. ത്വഷ്ട്രിന് സ്വാഹാ; തുരീപ ത്വഷ്ട്രിന് സ്വാഹാ; പുരുരൂപ ത്വഷ്ട്രിന് സ്വാഹാ. വിഷ്ണുവിന് സ്വാഹാ; നിഭൂയപ വിഷ്ണുവിന് സ്വാഹാ; ശിപിവിഷ്ട വിഷ്ണുവിന് സ്വാഹാ.

काय । स्वाहा॑ । कस्मै । स्वाहा॑ । कतमस्मै । स्वाहा॑ । स्वाहा॑ । अधिमाधीताय । स्वाहा॑ । मनः । प्रजापतये । स्वाहा॑ । चित्तम् । विज्ञाताय । आदित्यै । स्वाहा॑ । आदित्यै । मह्यै । स्वाहा॑ । आदित्यै । सुमृडीकायै । स्वाहा॑ । सरस्वत्यै । स्वाहा॑ । सरस्वत्यै । पावकायै । स्वाहा॑ । सरस्वत्यै । बृहत्यै । स्वाहा॑ । पूष्णे । स्वाहा॑ । पूष्णे । प्रपथ्याय । स्वाहा॑ । पूष्णे । नरन्धिषाय । स्वाहा॑ । त्वष्ट्रे । स्वाहा॑ । त्वष्ट्रे । तुरीपाय । स्वाहा॑ । त्वष्ट्रे । पुरुरूपाय । स्वाहा॑ । विष्णवे । स्वाहा॑ । विष्णवे । निभूयपाय । स्वाहा॑ । विष्णवे । शिपिविष्टाय । स्वाहा॑

कायto whom?
काय:
सम्प्रदान
TypePronoun (interrogative)
Rootक (किम्-प्रातिपदिक) + दै (प्रत्यय: -य)
स्वाहाsvāhā (oblation-call)
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/यज्ञीय-उद्गार)
कस्मैto whom?
कस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun (interrogative)
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
कतमस्मैto which one (of them)?
कतमस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun/Adjective (interrogative)
Rootकतम (किम्-आधारित विशेषण/सर्वनाम)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
अधिमाधीतायto the one who has been duly instructed/placed under discipline
अधिमाधीताय:
सम्प्रदान
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootअधि + मा + धा (धातु) → अधिमाधीत (कृदन्त: क्त) + -आय
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
मनःmind
मनः:
कर्म
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
प्रजापतयेto Prajāpati
प्रजापतये:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper/title)
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
चित्तम्thought, consciousness
चित्तम्:
कर्म
TypeNoun
Rootचित्त (प्रातिपदिक; √चित्/√चि-सम्बद्ध)
विज्ञातायto the knower / to the one who is known
विज्ञाताय:
सम्प्रदान
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootवि + √ज्ञा → विज्ञात (कृदन्त: क्त) + -आय
आदित्यैto Āditya
आदित्यै:
सम्प्रदान
TypeNoun (deity-name)
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
आदित्यैto Āditya
आदित्यै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootआदित्य
मह्यैto the Great One (Mahī)
मह्यै:
सम्प्रदान
TypeNoun (epithet)
Rootमही (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
आदित्यैto Āditya
आदित्यै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootआदित्य
सुमृडीकायैto the gracious/benign one
सुमृडीकायै:
सम्प्रदान
TypeNoun (epithet)
Rootसुमृडीका (प्रातिपदिक; सु- + मृड्/मृडिकā ‘grace/mercy’)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
सरस्वत्यैto Sarasvatī
सरस्वत्यै:
सम्प्रदान
TypeNoun (deity-name)
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
सरस्वत्यैto Sarasvatī
सरस्वत्यै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसरस्वती
पावकायैto the purifying one
पावकायै:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootपावका (प्रातिपदिक; ‘purifying’)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
सरस्वत्यैto Sarasvatī
सरस्वत्यै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसरस्वती
बृहत्यैto the great/expansive one
बृहत्यै:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootबृहती (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
पूष्णेto Pūṣan
पूष्णे:
सम्प्रदान
TypeNoun (deity-name)
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
पूष्णेto Pūṣan
पूष्णे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपूषन्
प्रपथ्यायto the guide of the paths
प्रपथ्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootप्रपथ्य (प्रातिपदिक; ‘of the path/road’)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
पूष्णेto Pūṣan
पूष्णे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपूषन्
नरन्धिषायto Narandhiṣa (an epithet of Pūṣan)
नरन्धिषाय:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootनरन्धिष (प्रातिपदिक; epithet of Pūṣan)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
त्वष्ट्रेto Tvaṣṭṛ
त्वष्ट्रे:
सम्प्रदान
TypeNoun (deity-name)
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
त्वष्ट्रेto Tvaṣṭṛ
त्वष्ट्रे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootत्वष्टृ
तुरीपायto Turīpa (an epithet)
तुरीपाय:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootतुरीप (प्रातिपदिक; epithet)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
त्वष्ट्रेto Tvaṣṭṛ
त्वष्ट्रे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootत्वष्टृ
पुरुरूपायto the many-formed one
पुरुरूपाय:
सम्प्रदान
TypeAdjective (epithet)
Rootपुरुरूप (प्रातिपदिक; ‘many-formed’)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
विष्णवेto Viṣṇu
विष्णवे:
सम्प्रदान
TypeNoun (deity-name)
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
विष्णवेto Viṣṇu
विष्णवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootविष्णु
निभूयपायto Nibhūyapa (an epithet)
निभूयपाय:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootनिभूयप (प्रातिपदिक; epithet)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
विष्णवेto Viṣṇu
विष्णवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootविष्णु
शिपिविष्टायto Śipiviṣṭa (Viṣṇu as ‘dwelling in/with rays’)
शिपिविष्टाय:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootशिपिविष्ट (प्रातिपदिक; epithet of Viṣṇu)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
A
Anirukta/Unknown recipient (kāya/kasmai/katamasmai)
A
Adhimādhīta (He who has duly studied)
M
Manas
P
Prajāpati
C
Citta/Vijñātā (Thought; the Knower)
Ā
Āditya
S
Sarasvatī
P
Pūṣan
T
Tvaṣṭṛ
V
Viṣṇu