Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 56

Rishi: Yājñavalkya-tradition (as transmitted in the Vājasaneyin corpus).
Devata: Vanaspati (for Indra; with Aśvins and Sarasvatī as supports).
Chandas: Yajus with ṛc-like cadence; not strictly metrical in the Saṁhitā form.

दे॒वो दे॒वैर्वन॒स्पति॒र्हिर॑ण्यपर्णो अ॒श्विभ्या॒ᳪ सर॑स्वत्या सुपिप्प॒ल इन्द्रा॑य पच्यते॒ मधु॑ । ओजो॒ न जू॒तिरृ॑ष॒भो न भामं॒ वन॒स्पति॑र्नो॒ दध॑दिन्द्रि॒याणि॑ वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑

de̱vó de̱váir vanaspátir híraṇyaparṇo aśvíbhyā̱ṁ sárasvatyā supippalá índrāya pacyate̱ mádhu | ójo̱ ná jū̱tír ṛṣabhó ná bhā́maṁ vanaspátir no̱ dádhad indriyā́ṇi vasuváne vasudhéyasya vyantu̱ yája

ദേവന്മാരോടുകൂടെ ദേവനായ വനസ്പതി—ഹിരണ്യപർണ (സ്വർണ്ണപത്രം), സുപിപ്പല (സുഫലിതം)—അശ്വിന്മാരോടും സരസ്വതിയോടും കൂടി ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി മധുരൂപമായി പാകപ്പെടുന്നു. ഓജസ്സുപോലെ, ജൂതി (പ്രേരിത ധാവ)പോലെ, ഋഷഭന്റെ ഭാമം (വൃഷഭ-തേജസ്)പോലെ—വനസ്പതി ഞങ്ങൾക്ക് ഇന്ദ്രിയാണി (വീര്യ-ശക്തികൾ) നല്കട്ടെ. വസുവനെ (ധനലാഭത്തിൽ), വസുധേയസ്യ (ധനസഞ്ചയത്തിനായി), അവ വ്യാപിക്കട്ടെ—യജ (യജിക്കുക).

दे॒वः । दे॒वैः । वन॒स्पतिः॑ । हिर॑ण्य-पर्णः । अ॒श्विभ्या॑म् । सर॑स्वत्या । सु-पिप्प॒लः । इन्द्रा॑य । पच्यते॑ । मधु॑ । ओजः॑ । न । जू॒तिः । ऋ॒ष॒भः । न । भाम॑म् । वन॒स्पतिः॑ । नः॒ । दध॑त् । इन्द्रि॒याणि॑ । वसु॒वने॑ । वसु॒धेय॑स्य । व्यन्तु॑ । यज॑

देवःthe god
देवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव
देवैःby/with the gods
देवैः:
करण
TypeNoun
Rootदेव
वनस्पतिःthe lord of the forest (tree/plant)
वनस्पतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवनस्पति
हिरण्यपर्णःgolden-leaved
हिरण्यपर्णः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootहिरण्यपर्ण
अश्विभ्याम्for the Aśvins
अश्विभ्याम्:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअश्विन्
सरस्वत्यैfor Sarasvatī
सरस्वत्यै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसरस्वती
सुपिप्पलःhaving good fruit/berries
सुपिप्पलः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसुपिप्पल
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र
पच्यतेis cooked / is ripened
पच्यते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपच्
मधुhoney; sweetness
मधु:
कर्म
TypeNoun
Rootमधु
ओजःvigor, strength
ओजः:
कर्म
TypeNoun
Rootओजस्
like, as
:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Root
जूतिःspeed; impetuosity
जूतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजूतिः
ऋषभःbull; the excellent one
ऋषभः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootऋषभ
like, as
:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Root
भामम्splendor, radiance
भामम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभाम
वनस्पतिःthe वनस्पति (sacred plant/tree)
वनस्पतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवनस्पति
नःof us; our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
दधत्placing; bestowing
दधत्:
कर्तृ
TypeVerb
Rootधा
इन्द्रियाणिpowers; faculties
इन्द्रियाणि:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्रिय
वसुवनेin the wealth-grove / in the place of riches
वसुवने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवसुवन
वसुधेयस्यof the treasure/wealth-deposit
वसुधेयस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवसुधेय
व्यन्तुlet them spread apart / let them pervade
व्यन्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-अन् (अन्/अञ्) अथवा वि-इ (व्यय/विय) — वैदिक प्रयोगः
यजsacrifice; worship
यज:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootयज्
V
Vanaspati
I
Indra
A
Aśvins
S
Sarasvatī