Mantra 67
Rishi: Needs anukramaṇī confirmation
Devata: Aśvins; Sarasvatī; Indra (with Namuci as mythic antagonist)
Chandas: Likely Triṣṭubh (requires scan)
Samhita Patha (Devanagari)
अ॒श्विना॑ ह॒विरि॑न्द्रि॒यं नमु॑चेर्धि॒या सर॑स्वती । आ शु॒क्रमा॑सु॒राद्वसु॑ म॒घमिन्द्रा॑य जभ्रिरे
Transliteration
aśvínā havír indriyáṃ námucer dhiyā́ sárasvatī | ā́ śukrám āsurā́d vásu mágham índrāya jabhrī́re
Translation
ഹേ അശ്വിന്മാരേ, ഇന്ദ്രന്റെ ഇന്ദ്രിയശക്തി വർധിപ്പിക്കുന്ന ഈ ഹവിസ്—സരസ്വതി ധീ (പ്രജ്ഞ)യാൽ അതിനെ നേടിയിരിക്കുന്നു. പ്രകാശമുള്ള നിധി, വസു, മഘം (ദാനസമ്പത്ത്) എന്നിവ അസുരനിൽ നിന്നു ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി (അവൾ/അവർ) കൊണ്ടുവന്നു.
Padapatha (Word Analysis)
अश्विना । हविः-इन्द्रियम् । नमुचेः । धिया । सरस्वती । आ । शुक्रम् । असुरात् । वसु । मघम् । इन्द्राय । जभ्रिरे
Word by Word
अश्विनाO Aśvins (the two divine horsemen)
अश्विना:
सम्बोधन (addressed deities)
TypeNoun (dual deity-name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
हविःthe oblation, offering
हविः:
कर्म (offering, as object) / or विषय (topic) depending on construal
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
इन्द्रियम्power-giving, belonging to Indra / potent
इन्द्रियम्:
विशेषण (qualifying ‘havis’)
TypeAdjective (qualifier)
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक)
नमुचेःof Namuci
नमुचेः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun (proper name)
Rootनमुचि (प्रातिपदिक; असुर-नाम)
धियाby (their) thought, with insight
धिया:
करण (means/instrument)
TypeNoun
Rootधी (स्त्री. प्रातिपदिक)
सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
कर्तृ (agent, subject)
TypeNoun (proper name)
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक; देवी-नाम)
आhither, forth, unto
आ:
क्रियाविशेषण (directional particle)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
शुक्रम्the bright (thing), the shining (wealth/oblation)
शुक्रम्:
कर्म (object brought)
TypeNoun/Adjective (contextual)
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
असुरात्from the Asura
असुरात्:
अपादान (source: ‘from’)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
वसुwealth, treasure
वसु:
कर्म (object brought)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
मघम्bounty, gift, largesse
मघम्:
कर्म (object brought)
TypeNoun
Rootमघ (प्रातिपदिक)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान (recipient)
TypeNoun (deity-name)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
जभ्रिरेthey have borne/brought (they carried)
जभ्रिरे:
क्रिया (main verb)
TypeVerb
Root√भृ (धातु) + उपसर्ग ‘ज’ (रेडुप्लिकेशन-आधारित परस्मै/आत्मनेपद-रूप)
Entities Mentioned
A
AśvinsS
SarasvatīI
IndraN
Namuci (mythic antagonist)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes