Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Rishi: Yājñavalkya (traditional)
Devata: Kṣatra, Rāṣṭra; and the totality of Devas under Savitṛ; Bṛhaspati as priestly head
Chandas: First part: yajus-style litany; second part: triṣṭubh-like/anuṣṭubh-mixed hymn fragment (as transmitted)

प्रति॑ क्ष॒त्रे प्रति॑ तिष्ठामि रा॒ष्ट्रे प्रत्यश्वे॑षु॒ प्रति॑ तिष्ठामि॒ गोषु॑ । प्रत्यङ्गे॑षु॒ प्रति॑ तिष्ठाम्या॒त्मन् प्रति॑ प्रा॒णेषु॒ प्रति॑ तिष्ठामि पु॒ष्टे प्रति॒ द्यावा॑पृथि॒व्योः प्रति॑ तिष्ठामि य॒ज्ञे।। १ ०।। त्र॒या दे॒वा एका॑दश त्रयस्त्रि॒ᳪशाः सु॒राध॑सः । बृह॒स्पति॑पुरोहिता दे॒वस्य॑ सवि॒तुः स॒वे । दे॒वा दे॒वैर॑वन्तु मा ।

práti kṣatré práti tiṣṭhāmi rāṣṭré praty áśveṣu práti tiṣṭhāmi góṣu | praty áṅgeṣu práti tiṣṭhāmy ātmán práti prāṇéṣu práti tiṣṭhāmi púṣṭe práti dyā́vā-pṛthivyóḥ práti tiṣṭhāmi yajñé || trā́yā devā́ ekā́daśa trayastriṃśā́ḥ surā́dhasaḥ | bṛ́haspáti-purohitā devásya savitúḥ savé | devā́ deváir avantu mā ||

ക്ഷത്രത്തിൽ ഞാൻ പ്രതിഷ്ഠിതനാകുന്നു; രാഷ്ട്രത്തിൽ ഞാൻ പ്രതിഷ്ഠിതനാകുന്നു; അശ്വങ്ങളിൽ ഞാൻ പ്രതിഷ്ഠിതനാകുന്നു, ഗോകളിൽ ഞാൻ പ്രതിഷ്ഠിതനാകുന്നു। അംഗങ്ങളിൽ ഞാൻ പ്രതിഷ്ഠിതനാകുന്നു; ആത്മനിൽ ഞാൻ പ്രതിഷ്ഠിതനാകുന്നു; പ്രാണങ്ങളിൽ ഞാൻ പ്രതിഷ്ഠിതനാകുന്നു; പുഷ്ടിയിൽ ഞാൻ പ്രതിഷ്ഠിതനാകുന്നു; ദ്യാവാ-പൃഥിവിയിൽ ഞാൻ പ്രതിഷ്ഠിതനാകുന്നു; യജ്ഞത്തിൽ ഞാൻ പ്രതിഷ്ഠിതനാകുന്നു॥ മൂന്ന് ദേവന്മാർ, ഏകാദശ, ത്രയസ്ത്രിംശ—സു-ആധസഃ (ശുഭദാനമുള്ളവർ) ആകുന്നു। ബൃഹസ്പതി പുരോഹിതൻ; ദേവ സവിതൃയുടെ സവേ (പ്രേരണയിൽ) [ഞാൻ സ്ഥിരനാകുന്നു]। ദേവന്മാർ ദേവന്മാരാൽ എന്നെ അവന്തു—രക്ഷിക്കട്ടെ/സഹായിക്കട്ടെ।

प्रति॑ । क्ष॒त्रे । प्रति॑ । ति॒ष्ठा॒मि॒ । रा॒ष्ट्रे । प्रति॑ । अश्वे॑षु । प्रति॑ । ति॒ष्ठा॒मि॒ । गोषु॑ । प्रति॑ । अङ्गे॑षु । प्रति॑ । ति॒ष्ठा॒मि॒ । आ॒त्मन् । प्रति॑ । प्रा॒णेषु॑ । प्रति॑ । ति॒ष्ठा॒मि॒ । पु॒ष्टे । प्रति॑ । द्यावा॑पृथि॒व्योः । प्रति॑ । ति॒ष्ठा॒मि॒ । य॒ज्ञे । त्र॒याः । दे॒वाः । एका॑दश । त्र॒यः-त्रि॒ᳪशाः । सु॒राध॑सः । बृह॒स्पति॑-पुरोहिताः । दे॒वस्य॑ । स॒वि॒तुः । स॒वे । दे॒वाः । दे॒वैः । अ॒व॒न्तु॒ । मा॒ ।

प्रतिtowards; in return; with respect to
प्रति:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
क्षत्रेin/with respect to sovereignty, dominion
क्षत्रे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
प्रतिtowards; with respect to
प्रति:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रति
तिष्ठामिI stand; I take my stand
तिष्ठामि:
Kartā
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
राष्ट्रेin the realm/kingdom
राष्ट्रे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootराष्ट्र (प्रातिपदिक)
प्रतिtowards; with respect to
प्रति:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रति
अश्वेषुamong the horses
अश्वेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
प्रतिtowards; with respect to
प्रति:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रति
तिष्ठामिI stand
तिष्ठामि:
Kartā
TypeVerb
Rootस्था
गोषुamong the cows/cattle
गोषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
प्रतिtowards; with respect to
प्रति:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रति
अङ्गेषुin the limbs
अङ्गेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक)
प्रतिtowards; with respect to
प्रति:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रति
तिष्ठामिI stand
तिष्ठामि:
Kartā
TypeVerb
Rootस्था
आत्मन्in the self
आत्मन्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
प्रतिtowards; with respect to
प्रति:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रति
प्राणेषुin the vital breaths
प्राणेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
प्रतिtowards; with respect to
प्रति:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रति
तिष्ठामिI stand
तिष्ठामि:
Kartā
TypeVerb
Rootस्था
पुष्टेin nourishment/prosperity
पुष्टे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपुष्टि (प्रातिपदिक)
प्रतिtowards; with respect to
प्रति:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रति
द्यावापृथिव्योःof heaven-and-earth
द्यावापृथिव्योः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootद्यावापृथिवी (द्वन्द्व-प्रातिपदिक)
प्रतिtowards; with respect to
प्रति:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रति
तिष्ठामिI stand
तिष्ठामि:
Kartā
TypeVerb
Rootस्था
यज्ञेin the sacrifice
यज्ञे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
K
Kṣatra
R
Rāṣṭra
S
Savitṛ
B
Bṛhaspati
D
Dyāvā-Pṛthivī
V
Viśve Devāḥ (the 3, 11, 33)