Mantra 24

Rishi: Traditionally associated with the Yājñavalkya transmission of the Vājasaneyins (specific ṛṣi attribution for this mantra is not fixed in common anukramaṇī usage).

Devata: Tvaṣṭṛ (primary); auspicious well-being (śiva) as invoked quality.

Chandas: Mixed/irregular prose-verse (yajus-style); not a strict ṛgvedic metre in liturgical deployment.

Samhita Patha (Devanagari)

सं वर्च॑सा॒ पय॑सा॒ सं त॒नूभि॒रग॑न्महि॒ मन॑सा॒ सᳪ शि॒वेन॑ । त्वष्टा॑ सु॒दत्रो॒ विद॑धातु॒ रायोऽनु॑मार्ष्टु त॒न्वो यद्विलि॑ष्टम्

Transliteration

saṃ várcasā páyasā saṃ tanū́bhir ágannmahi mánasā saṃ śivéna | tváṣṭā sudátró vídadhātu rā́yo ’nú mārṣṭu tanvò yád vilíṣṭam ||

Translation

വർച്ചസ് (തേജസ്) സഹിതം, പാൽ സഹിതം, നമ്മുടെ ശരീരങ്ങളോടുകൂടെ ഞങ്ങൾ ഒന്നിച്ചു ചേർന്നിരിക്കുന്നു; മനസ്സുകൊണ്ടും ശിവ (മംഗള) ശക്തിയോടും കൂടി ഞങ്ങൾ ഏകമതത്തിലാണ്. സുദാതാവായ ത്വഷ്ടൃ ഞങ്ങൾക്ക് ധനസമ്പത്ത് യഥാവിധി വിന്യസിക്കട്ടെ; നമ്മുടെ ദേഹത്തിൽ ദോഷമായി ഒട്ടിപ്പിടിച്ചതെല്ലാം അവൻ തുടച്ച് നീക്കട്ടെ.

Padapatha (Word Analysis)

सम् । वर्च॑सा । पय॑सा । सम् । त॒नूभिः॑ । अ॒ग॒न्म॒हि॒ । मन॑सा । सम् । शि॒वेन॑ । त्वष्टा॑ । सु॒दत्रः॑ । विद॑धातु । रायः॑ । अनु॑ । मा॒र्ष्टु॒ । त॒न्वः॑ । यत् । वि॒लि॒ष्टम् ।

Word by Word

सम्together, completely

वर्चसाwith radiance/splendour

पयसाwith milk/nourishing sap

सम्together, completely

तनूभिःwith (our) bodies

अगन्महिwe have gone / we went

मनसाwith mind

सम्together, completely

शिवेनwith auspicious (mind)

त्वष्टाTvaṣṭṛ (the divine artisan)

सुदत्रःthe good giver/bestower

विदधातुmay he arrange/provide

रायःof wealth, of riches

अनुafter, along; in accordance

मार्ष्टुmay he wipe off/cleanse

तन्वःof the body (our body)

यत्whatever (that which)

विलिष्टम्smeared, stuck on; defiled

Entities Mentioned

Tvaṣṭṛ

Śiva (as auspicious well-being/power)

Varchas (lustre)

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes