Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Rishi: Yājñavalkya (traditional Vājasaneyin attribution for this corpus)
Devata: Yajña/Prajāpati as the effective deity (desiderata enumerated as fruits of yajña)
Chandas: Yajus (prose formula)

ऊर्क् च॑ मे सू॒नृता॑ च मे॒ पय॑श्च मे॒ रस॑श्च मे घृ॒तं च॑ मे॒ मधु॑ च मे॒ सग्धि॑श्च मे॒ सपी॑तिश्च मे कृ॒षिश्च॑ मे॒ वृष्टि॑श्च मे॒ जैत्रं॑ च म॒ औद्भि॑द्यं च मे य॒ज्ञेन॑ कल्पन्ताम्

ūrk ca me sūnṛtā ca me payaś ca me rasaś ca me ghṛtaṃ ca me madhu ca me sagdhiś ca me sapītiś ca me kṛṣiś ca me vṛṣṭiś ca me jaitraṃ ca me audbhidyaṃ ca me yajñena kalpantām

ഊർജ് (ശക്തി)യും സൂനൃത (മധുര സത്യവാക്ക്)യും എനിക്കുണ്ടാകട്ടെ; പാൽയും രസവും എനിക്കുണ്ടാകട്ടെ; ഘൃതവും മധുവും എനിക്കുണ്ടാകട്ടെ; ഭോജനവും സഹപാനം (സാമാന്യ പാനം) എനിക്കുണ്ടാകട്ടെ; കൃഷിയും വൃഷ്ടിയും എനിക്കുണ്ടാകട്ടെ; ജയകരമായ പരാക്രമവും ഭൂമിയിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിക്കുന്നതു (ഔദ്ഭിദ്യം) എനിക്കുണ്ടാകട്ടെ—യജ്ഞത്തിലൂടെ ഇവയൊക്കെയും എനിക്കായി സജ്ജമാകട്ടെ.

ऊर्क् । च । मे । सू-नृता । च । मे । पयः । च । मे । रसः । च । मे । घृतम् । च । मे । मधु । च । मे । सग्धिः । च । मे । स-पीतिः । च । मे । कृषिः । च । मे । वृष्टिः । च । मे । जैत्रम् । च । मे । औद्भिद्यम् । च । मे । यज्ञेन । कल्पन्ताम् ।

ऊर्क्strength; nourishment
ऊर्क्:
Kartā (समुच्चित-विषयः; ‘कल्पन्ताम्’ इत्यस्य कर्तृ-समूहः)
TypeNoun
Rootऊर्ज्/ऊर्क् (प्रातिपदिक ‘ऊर्ज्’ = बल/पोषण)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेof me; my
मे:
सम्बन्ध (possessive)
TypePronoun
Rootअस्मद्
सूनृताtruthful/pleasant speech
सूनृता:
Kartā (समुच्चित)
TypeNoun
Rootसूनृता (प्रातिपदिक; ‘सु-नृ’/‘नृता’ परम्परया—सत्य/प्रिय-वचन)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
पयःmilk
पयः:
Kartā (समुच्चित)
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
रसःsap; essence; juice
रसः:
Kartā (समुच्चित)
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
घृतम्ghee
घृतम्:
Kartā (समुच्चित)
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
मधुhoney; sweetness
मधु:
Kartā (समुच्चित)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
सग्धिःcompanionship in eating; shared food
सग्धिः:
Kartā (समुच्चित)
TypeNoun
Rootसग्धि (प्रातिपदिक; ‘सघ्/सह्’ इत्यादि-परम्परया—सह-भोजन/सह-आहार)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
सपीतिःshared drinking; fellowship in drink
सपीतिः:
Kartā (समुच्चित)
TypeNoun
Rootसपीति (प्रातिपदिक; ‘स-पी’/‘पी’ = पान, सह-पान)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
कृषिःploughing; agriculture
कृषिः:
Kartā (समुच्चित)
TypeNoun
Rootकृषि (प्रातिपदिक; √कृष् = कर्षणे)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
वृष्टिःrain
वृष्टिः:
Kartā (समुच्चित)
TypeNoun
Rootवृष्टि (प्रातिपदिक; √वृष् = वर्षणे)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
जैत्रम्victory; victorious power
जैत्रम्:
Kartā (समुच्चित)
TypeAdjective (substantive use)
Rootजैत्र (प्रातिपदिक; √जि = जय)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
औद्भिद्यम्that which springs from the earth; produce
औद्भिद्यम्:
Kartā (समुच्चित)
TypeAdjective (substantive use)
Rootऔद्भिद्य (प्रातिपदिक; उद्-√भिद् ‘भेदन/उद्भेदन’ → ‘भूमेः उद्भिद्य’ = भूमिज/उद्भिज्ज)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
यज्ञेनby/through the sacrifice
यज्ञेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
कल्पन्ताम्may they be duly arranged/fulfilled; may they be obtained
कल्पन्ताम्:
TypeVerb
Root√कॢप् (कल्पते/कल्पयति; ‘to be fit, to be arranged, to be accomplished’)
Y
Yajña
P
Prajāpati
P
Parjanya (Rain)
P
Pṛthivī (Earth/Soil)