Mantra 11
Rishi: Śruti-mantra; ritual tradition treats it as protective Agni-address
Devata: Agni (as Pāvaka; dangerous/benign polarity)
Chandas: Anuṣṭubh-like (to be verified)
Samhita Patha (Devanagari)
नम॑स्ते॒ हर॑से शो॒चिषे॒ नम॑स्ते अस्त्व॒र्चिषे॑ । अ॒न्याँस्ते॑ अ॒स्मत्त॑पन्तु हे॒तय॑: पाव॒को अ॒स्मभ्य॑ᳪ शि॒वो भ॑व
Transliteration
námas te hárase śocíṣe námas te astv arcíṣe | anyā́ṃs te asmát tapantu hetáyaḥ pāvakó asmábhyaṃ śivó bhava
Translation
ഹേ ഹരസേ (ശക്തി)! നിനക്കു നമസ്കാരം; ഹേ ശോചിഷേ (ജ്വാല)! നിനക്കു നമസ്കാരം; ഹേ അർച്ചിഷേ (പ്രഭ)! നിനക്കു നമസ്കാരം. ഹേ പാവക! നിന്റെ ദഹനഹേതവഃ (ദഹിപ്പിക്കുന്ന അമ്പുകൾ) ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്ന് മറ്റുള്ളവരെ ദഹിപ്പിക്കട്ടെ; ഞങ്ങൾക്ക് നീ ശിവൻ (കല്യാണകാരി) ആകുക.
Padapatha (Word Analysis)
नमः । ते । हरसे । शोचिषे । नमः । ते । अस्तु । अर्चिषे । अन्यान् । ते । अस्मत् । तपन्तु । हेतयः । पावकः । अस्मभ्यम् । शिवः । भव ।
Word by Word
नमःobeisance, salutation
नमः:
—
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक) अव्यय-प्रयोग
तेto you / your
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हरसेto (your) golden/yellow radiance (haras)
हरसे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootहरस् (प्रातिपदिक)
शोचिषेto (your) flame, brilliance
शोचिषे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootशोचिस् (प्रातिपदिक)
नमःobeisance
नमः:
—
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक) अव्यय-प्रयोग
तेto you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्तुlet it be
अस्तु:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
अर्चिषेto (your) flame, ray
अर्चिषे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअर्चिस् (प्रातिपदिक)
अन्यान्others
अन्यान्:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मत्from us
अस्मत्:
Apādāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तपन्तुlet (them) burn
तपन्तु:
—
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
हेतयःmissiles, weapons (darting flames)
हेतयः:
Kartā
TypeNoun
Rootहेति (प्रातिपदिक)
पावकःpurifying (one)
पावकः:
Kartā
TypeAdjective (epithet)
Rootपावक (प्रातिपदिक; √पू ‘to purify’ से)
अस्मभ्यम्for us
अस्मभ्यम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शिवःauspicious, gracious
शिवः:
Kartā (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
भवbe (become)
भव:
—
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Entities Mentioned
A
Agni (Pāvaka)H
Hetayaḥ (Agni’s ‘darts’/burning forces)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes