Mantra 67
Rishi: Not specified in the excerpt (Śukla-Yajurvedic transmission).
Devata: The divine ‘Leader’ (netṛ), commonly interpreted as Agni in ritual setting.
Chandas: Yajus (prose/metrical hybrid; not securely assignable here).
Samhita Patha (Devanagari)
विश्वो॑ दे॒वस्य॑ ने॒तुर्मर्तो॑ वुरीत स॒ख्यम् । विश्वो॑ रा॒य इ॑षुध्यति द्यु॒म्नं वृ॑णीत पु॒ष्यसे॒ स्वाहा॑ ॥
Transliteration
viśvó devásya netúr márto vurīta sakhyám | viśvó rāyá iṣudhyati dyumnáṃ vṛṇīta púṣyase svā́hā ||
Translation
ദേവന്റെ നേതാവിനോടു ഓരോ മർത്ത്യനും സൗഹൃദം അന്വേഷിക്കുന്നു; ഓരോരുത്തനും ധനത്തിനായി പരിശ്രമിക്കുന്നു, പുഷ്ടിക്കായി ദ്യുമ്നം (തേജസ്സായ കീർത്തി) തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു—സ്വാഹാ!
Padapatha (Word Analysis)
विश्वः॑ । दे॒वस्य॑ । ने॒तुः । मर्तः॑ । वु॒री॒त॒ । स॒ख्यम् । विश्वः॑ । रा॒यः । इ॒षु॒ध्य॒ति॒ । द्यु॒म्नम् । वृ॒णी॒त॒ । पु॒ष्यसे॑ । स्वाहा॑ ।
Word by Word
विश्वःall, every
विश्वः:
कर्तृ (मर्तः इति कर्तुः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
देवस्यof the god
देवस्य:
सम्बन्ध (नेतुः इत्यस्य षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
नेतुःof the leader/guide
नेतुः:
सम्बन्ध (मर्तः—कस्य? देवस्य नेतुः)
TypeNoun
Rootनेतृ (प्रातिपदिक; √नी ‘नेतुम्’ इत्यर्थे)
मर्तःa mortal
मर्तः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमर्त (प्रातिपदिक)
वुरीतshould choose
वुरीत:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√वृ (वृणीते/वृणुते ‘वरणे’)
सख्यम्friendship
सख्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक)
विश्वःevery
विश्वः:
कर्तृ (अध्याहृतः ‘(मर्तः)’ इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
रायःof wealth
रायः:
सम्बन्ध (इषुध्यति—कस्य? रायः)
TypeNoun
Rootराय्/राय (प्रातिपदिक; ‘धन’)
इषुध्यतिseeks, strives for
इषुध्यति:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√इषुध्य (धातुः; ‘इषुध्यति’—इच्छति/अन्वेषति/प्रार्थयते इत्यर्थे, वैदिकप्रयोगः)
द्यु्म्नम्splendour, glory
द्यु्म्नम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्यु्म्न (प्रातिपदिक)
वृणीतshould choose
वृणीत:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√वृ (वृणीते/वृणुते ‘वरणे’)
पुष्यसेyou prosper / may you thrive
पुष्यसे:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पुष् (पुष्यति ‘पोषणे’)
स्वाहाsvāhā (hail; offering-call)
स्वाहा:
(मन्त्र-समापन/आहुत्यनुज्ञा)
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/अव्यय)
Entities Mentioned
A
Agni (as Netṛ, ‘Leader’)N
Netṛ (Divine Leader, epithet)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes