स्वायम्भुव-मन्वन्तर-वंशवर्णनम् (Genealogy of Svāyambhuva Manu and the Dhruva Episode)

Verse 1

सूत उवाच । संसृष्टासु प्रजास्वेव आपवोऽथ प्रजाप्रतिः । लेभे वै पुरुषः पत्नीं शतरूपामयो निजाम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പ്രജകൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ശേഷം, പ്രജാപതി ആപവൻ ആ പുരുഷനു അവന്റെ സ്വന്തം പത്നിയായി, അനേകരൂപധാരിണിയായ ശതരൂപയെ ലഭ്യമാക്കി।

Verse 2

आपवस्य महिम्ना तु दिवमावृत्य तिष्ठतः । धर्मेणैव महात्मा स शतरूपाप्यजायत

ആപവന്റെ മഹിമയാൽ അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തെയും മൂടി നിലകൊണ്ടു; ധർമ്മത്തിന്റെ ബലത്താൽ മാത്രമേ ആ മഹാത്മാവ് ശതരൂപയായി കൂടി (നൂറു രൂപങ്ങളിൽ) ജനിച്ചുള്ളൂ।

Verse 3

सा तु वर्षशतं तप्त्वा तपः परमदुश्चरम् । भर्तारं दीप्ततपसं पुरुषं प्रत्यपद्यत

അവൾ നൂറു വർഷം അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ തപസ്സു ചെയ്തു; തപോജ്വാലയിൽ ദീപ്തനായ പുരുഷസ്വരൂപനായ പ്രഭുവിനെ ഭർത്താവായി ശരണം പ്രാപിച്ച് ലഭിച്ചു।

Verse 4

स वै स्वायंभुवो जज्ञे पुरुषो मनुरुच्यते । तस्यैकसप्ततियुगं मन्वंतरमिहोच्यते

ആ സ്വയംഭൂ പുരുഷൻ ജനിച്ചു; അവൻ ‘മനു’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. അവന്റെ ഒരു മന്വന്തരത്തെ ഇവിടെ എഴുപത്തൊന്ന് യുഗങ്ങളായി പ്രസ്താവിക്കുന്നു।

Verse 5

वैराजात्पुरुषाद्वीरा शतरूपा व्यजायत । प्रियव्रतोत्तानपादौ वीरकायामजायताम्

വൈരാജപുരുഷനിൽ നിന്ന് വീര്യവതിയായ ശതരൂപ ജനിച്ചു; വീരകയിൽ നിന്ന് രണ്ടു വീരപുത്രന്മാർ—പ്രിയവ്രതനും ഉത്താനപാദനും—ജനിച്ചു।

Verse 6

काम्या नाम महाभागा कर्दमस्य प्रजापतेः । काम्यापुत्रास्त्रयस्त्वासन्सम्राट्साक्षिरविट्प्रभुः

കർദമ പ്രജാപതിയുടെ മഹാഭാഗ്യവതി ഭാര്യയുടെ പേര് കാമ്യാ. കാമ്യയ്ക്ക് മൂന്ന് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു—സമ്രാട്, സാക്ഷി, അവിറ്റ്‌പ്രഭു।

Verse 7

उत्तानपादोऽजनयत्पुत्राञ्छक्रसमान्प्रभुः । ध्रुवं च तनयं दिव्यमात्मानंदसुवर्चसम्

പ്രഭു ഉത്താനപാദൻ ഇന്ദ്രസമാന പരാക്രമമുള്ള പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു; കൂടാതെ ധ്രുവൻ എന്ന ദിവ്യപുത്രനെയും ജനിപ്പിച്ചു, അവന്റെ കാന്തി ആത്മാനന്ദജന്യമായ പ്രഭയാൽ ദീപ്തമായിരുന്നു।

Verse 8

धर्मस्य कन्या सुश्रोणी सुनीतिर्नाम विश्रुता । उत्पन्ना चापि धर्म्मेण धुवस्य जननी तथा

ധർമ്മനിൽ നിന്നു സുഷ്രോണിയായ ‘സുനീതി’ എന്ന പ്രസിദ്ധയായ പുത്രി ജനിച്ചു; അവൾ ധർമ്മനാൽ ജനിതയായി ധ്രുവന്റെ മാതാവും ആയി।

Verse 9

ध्रुवो वर्षसहस्राणि त्रीणि दिव्यानि कानने । तपस्तेपे स बालस्तु प्रार्थयन्स्थानमव्ययम्

വനത്തിൽ ബാലനായ ധ്രുവൻ മൂവായിരം ദിവ്യവർഷങ്ങൾ തപസ്സു ചെയ്തു; അവ്യയമായ സ്ഥാനത്തെ പ്രാർത്ഥിച്ചു।

Verse 10

तस्मै ब्रह्मा ददौ प्रीतस्स्थानमात्मसमं प्रभुः । अचलं चैव पुरतस्सप्तर्षीणां प्रजापतिः

അവനിൽ പ്രസന്നനായ പ്രഭു പ്രജാപതി ബ്രഹ്മാവ് അവന് തന്റെതുല്യമായ സ്ഥാനം നൽകി; സപ്തർഷികളുടെ സന്നിധിയിൽ അചലമായ മാനാസനവും ദാനമായി നൽകി।

Verse 11

तस्मात्पुष्टिश्च धान्यश्च ध्रुवात्पुत्रौ व्यजायताम् । पुष्टिरेवं समुत्थायाः पञ्चपुत्रानकल्मषान्

അതുകൊണ്ട് ധ്രുവനിൽ നിന്ന് പുഷ്ടിയും ധാന്യവും എന്ന രണ്ടു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. പുഷ്ടിയും കാലക്രമത്തിൽ കളങ്കരഹിതമായ അഞ്ചു പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു।

Verse 12

रिपुं रिपुंजयं विप्रं वृकलं वृषतेजसम् । रिपोरेवं च महिषी चाक्षुषं सर्वतोदिशम्

അവൻ ‘രിപു’—അധർമ്മത്തിന്റെ ശത്രു, ‘രിപുഞ്ജയ’—ശത്രുജയി, ‘വിപ്ര’—ബ്രഹ്മർഷി; ‘വൃകല’—ചെന്നായയെപ്പോലെ പരാക്രമശാലി, ‘വൃഷതേജസ്’—ധർമ്മവൃഷഭത്തിന്റെ തേജസ്സാൽ ദീപ്തൻ. കൂടാതെ ‘രിപോരേവാ’—വൈരിശക്തികളെയും അടക്കുന്നതു, ‘മഹിഷീ’—മഹാബലൻ, ‘ചാക്ഷുഷ’—സകല ദിക്കുകളിലും ദർശനമുള്ളവൻ।

Verse 13

अजीजनत्पुष्करिण्यां वरुणं चाक्षुषो मनुः । मनोरजायन्त दश नड्वलायां महौजसः

പുഷ്കരിണിയിൽ നിന്ന് ചാക്ഷുഷ മനു വരുണനെ ജനിപ്പിച്ചു. നഡ്വലയിൽ നിന്ന് ‘മനോരാജ’ എന്ന പേരുള്ള പത്തു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; അവർ മഹാതേജസ്സും മഹാശക്തിയും ഉള്ളവർ ആയിരുന്നു।

Verse 14

कन्यायां हि मुनिश्रेष्ठ वैश्यजन्म प्रजायतेः । पुरुर्मासः शतद्युम्नस्तपस्वी सत्यवित्कविः

ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ! ആ കന്യയിൽ നിന്ന് വൈശ്യവർണ്ണത്തിൽ ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു—പുരൂർമാസൻ; ശതദ്യുമ്നൻ എന്ന പേരിലും പ്രസിദ്ധൻ. അവൻ തപസ്വി, സത്യജ്ഞൻ, കവിയുമായ ഋഷിയുമായിരുന്നു।

Verse 15

अग्निष्टोमोऽतिरात्रश्चातिमन्युस्सुयशा दश । पूरोरजनयत्पुत्रान्षडाग्नेयी महाप्रभान्

അഗ്നേയിയിലൂടെ പുരുവിന് ആറു മഹാപ്രഭാവമുള്ള പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു—അഗ്നിഷ്ടോമൻ, അതിരാത്രൻ, അതിമന്യു, സുയശാ മുതലായവർ; നാമ-യശസ്സിൽ പ്രസിദ്ധർ.

Verse 16

अङ्गं सुमनसं ख्यातिं सृतिमंगिरसं गयम् । अङ्गात्सुनीथा भार्य्या वै वेनमेकमसूयत

അംഗരാജനിൽ നിന്ന് സുമനസ്, ഖ്യാതി, സൃതി, അങ്കിരസ, ഗയൻ എന്നിവർ ജനിച്ചു. കൂടാതെ അംഗന്റെ ഭാര്യ സുനീഥയിൽ നിന്ന് സത്യമായി ഒരേയൊരു പുത്രൻ—വേന—ജനിച്ചു.

Verse 17

अपचारेण वेनस्य कोपस्तेषां महानभूत् । हुंकारेणैव तं जघ्नुर्मुनयो धर्मतत्पराः

വേനന്റെ അപചാരത്താൽ ആ മുനിമാരിൽ മഹാക്രോധം ഉദിച്ചു. ധർമ്മനിഷ്ഠരായ മുനികൾ ‘ഹും’ എന്ന ഗർജ്ജനമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ അവനെ വധിച്ചു.

Verse 18

अथ प्रजार्थमृषयः प्रार्थिताश्च सुनीथया । सारस्वतास्तदा तस्य ममंथुर्दक्षिणं करम्

അപ്പോൾ പ്രജാവൃദ്ധിക്കായി സുനീഥയുടെ പ്രേരണയാൽ സാരസ്വത ഋഷിമാർ അവന്റെ വലങ്കൈ മഥിച്ചു—സന്തതി പ്രവാഹത്തിനായുള്ള പവിത്രകർമ്മമായി അത് നടന്നു।

Verse 19

वेनस्य पाणौ मथिते संबभूव ततः पृथुः । स धन्वी कवची जातस्तेजसादित्यसन्निभः

വേനന്റെ കൈ മഥിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അതിൽ നിന്ന് പൃഥു ജനിച്ചു. അവൻ ധനുസ്സും കവചവും ധരിച്ച്, സൂര്യസമാനമായ തേജസ്സോടെ പ്രകാശിച്ചു।

Verse 20

अवतारस्य विष्णोर्हि प्रजापालनहे तवे । धर्मसंरक्षणार्थाय दुष्टानां दंडहेतवे

നിശ്ചയമായും ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരം പ്രജകളുടെ പരിപാലന-ഭരണത്തിനായി; ധർമ്മസംരക്ഷണത്തിനും ദുഷ്ടർക്കു ദണ്ഡം നൽകുന്നതിനുമായി സംഭവിക്കുന്നു।

Verse 21

पृथुर्वैन्यस्तदा पृध्वीमरक्षत्क्षत्रपूर्वजः । राजसूयाभिषिक्तानामाद्यस्स वसुधापतिः

അപ്പോൾ വേനപുത്രനായ പൃഥു—ക്ഷത്രിയ വംശജനായവൻ—ഭൂമിയെ സംരക്ഷിച്ചു. രാജസൂയാഭിഷിക്ത രാജാക്കന്മാരിൽ അവൻ ആദ്യൻ, ആദി വസുധാപതി ആയിരുന്നു.

Verse 22

तस्माच्चैव समुत्पन्नौ निपुणौ सूतमागधौ । तेनेयं गौर्मुनिश्रेष्ठ दुग्धा सर्वहिताय वै

അതിനിൽ നിന്നുതന്നെ രണ്ട് നിപുണർ ഉദ്ഭവിച്ചു—സൂതനും മാഗധനും. അതുകൊണ്ട്, ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ഈ ഗാവ് സകലഹിതത്തിനായി തന്നേ ദോഹിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 23

सर्वेषां वृत्तिदश्चाभूद्देवर्षिसुर रक्षसाम् । मनुष्याणां विशेषेण शतयज्ञकरो नृपः

അവൻ ദേവർഷിമാർ, ദേവന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ എന്നിവരടക്കം എല്ലാവർക്കും ജീവിതവൃത്തിയും ആചാരവും നിയന്ത്രിക്കുന്നവനായി. മനുഷ്യരിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ആ രാജാവ് ശതയജ്ഞകർത്താവെന്നു പ്രസിദ്ധനായി.

Verse 24

पृथोः पुत्रौ तु जज्ञाते धर्मज्ञौ भुवि पार्थिवौ । विजिताश्वश्च हर्यक्षो महावीरौ सुविश्रुतौ

പൃഥുവിന് രണ്ട് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു—ഭൂമിയിൽ ധർമ്മജ്ഞരായ രാജാക്കന്മാർ—വിജിതാശ്വനും ഹര്യക്ഷനും; ഇരുവരും മഹാവീരരും സുപ്രസിദ്ധരുമായിരുന്നു.

Verse 25

शिखंडिनी चाजनयत्पुत्रं प्राचीनबर्हिषम् । प्राचीनाग्राः कुशास्तस्य पृथिवीतलचारिणः

ശിഖണ്ഡിനി പ്രാചീനബർഹിഷ് എന്ന പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു. അവന്റെ കുശാഗ്രങ്ങൾ പ്രാചീനമായിരുന്നു; അവൻ ഭൂതലത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.

Verse 26

समुद्रतनया तेन धर्मतस्सुविवाहिता । रेजेऽधिकतरं राजा कृतदारो महाप्रभुः

അപ്പോൾ സമുദ്രപുത്രി ധർമ്മപ്രകാരം അവനോടു ശുഭവിവാഹിതയായി. വിധിപൂർവ്വം ഭാര്യയെ ലഭിച്ചതോടെ ആ മഹാപ്രഭു രാജാവ് കൂടുതൽ ദീപ്തനായി।

Verse 27

समुद्रतनयायास्तु दश प्राचीनबर्हिषः । बभूवुस्तनया दिव्या बहुयज्ञकरस्य वै

സമുദ്രപുത്രിയിൽ നിന്ന്, അനേകം യജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്ത പ്രാചീനബർഹിഷിന് പത്ത് ദിവ്യ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു।

Verse 28

सर्वे प्राचेतसा नाम्ना धनुर्वेदस्य पारगाः । अपृथग्धर्माचरणास्तेऽतप्यंत महत्तपः

അവർ എല്ലാവരും ‘പ്രാചേതസ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധരായി, ധനുർവേദത്തിൽ പാരംഗതരായിരുന്നു. ഏകധർമ്മാചരണത്തോടെ മഹത്തായ തപസ് അനുഷ്ഠിച്ചു.

Verse 29

दशवर्षसहस्राणि समुद्रसलिलेशयाः । रुद्रगीतं जपंतश्च शिवध्यानपरायणाः

പതിനായിരം വർഷങ്ങൾ അവർ സമുദ്രജലത്തിൽ ലീനരായി ശയിച്ചു. ‘രുദ്രഗീതം’ ജപിച്ചുകൊണ്ട് ശിവധ്യാനത്തിൽ പൂർണ്ണപരായണരായി നിന്നു.

Verse 30

तपश्चरत्सु पृथिव्यामभवंश्च महीरुहाः । अरक्ष्यमाणायां पृथ्व्यां बभूवाथ प्रजाक्षयः

തപസ്വികൾ ഭൂമിയിൽ തപസ്സനുഷ്ഠിക്കുമ്പോൾ എല്ലായിടത്തും വൃക്ഷങ്ങളും വനസ്പതികളും വളർന്നു. എന്നാൽ ഭൂമി സംരക്ഷണമില്ലാതെ ആയപ്പോൾ ജീവികളുടെ ക്ഷയം സംഭവിച്ചു.

Verse 31

तान्दृष्ट्वा तु निवृत्तास्ते तपसो लब्धसद्वराः । चुक्रुधुर्मुनिशार्दूल दग्धुकामा स्तपोबलाः

എന്നാൽ അവരെ കണ്ടപ്പോൾ, ലോകവൃത്തികളിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചും തപസ്സിലൂടെ ഉത്തമ വരങ്ങൾ നേടിയുമിരുന്ന ആ തപസ്വികൾ—ഹേ മുനിശാർദൂല—ക്രോധിച്ചു; തപോബലത്താൽ അവരെ ദഹിപ്പാൻ ആഗ്രഹിച്ചു।

Verse 32

प्राचेतसा मुखेभ्यस्ते प्रासृजन्नग्निमारुतौ । वृक्षानुन्मूल्य वायुस्तानदहद्धव्यवाहनः

അപ്പോൾ ആ പ്രാചേതസന്മാരുടെ വായുകളിൽ നിന്ന് അഗ്നിയും വായുവും പുറപ്പെട്ടു. വായു വൃക്ഷങ്ങളെ വേർപൊട്ടിച്ചു; ഹവ്യവാഹനായ അഗ്നി അവയെ ദഹിപ്പിച്ചു।

Verse 33

वृक्षक्षयं ततो दृष्ट्वा किंचिच्छेषेषु शाखिषु । उपगम्याब्रवीदेतान्राजा सोमः प्रतापवान्

പിന്നീട് വൃക്ഷനാശം കണ്ടും, ചില ശാഖകളിൽ അല്പം മാത്രം ശേഷിക്കുന്നതായി ശ്രദ്ധിച്ചും, പ്രതാപശാലിയായ രാജാവ് സോമൻ അവരടുത്തേക്ക് ചെന്നു അവരോടു പറഞ്ഞു।

Verse 34

सोम उवाच । कोपं यच्छत राजानस्सर्वे प्राचीनबर्हिषः । अनुभूतानुकन्येयं वृक्षाणां वरवर्णिनी

സോമൻ പറഞ്ഞു—ഹേ പ്രാചീനബർഹിഷിന്റെ വംശജ രാജാക്കന്മാരേ, നിങ്ങളൊക്കെയും കോപം സംയമിപ്പിൻ. ഈ വരവർണിനിയായ കന്യ വൃക്ഷങ്ങളിൽ നിന്നുണ്ടായ ഫലം ഇതിനകം അനുഭവിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 35

भविष्यं जानता सा तु धृता गर्भेण वै मया । भार्य्या वोऽस्तु महाभागास्सोमवंशविवर्द्धिनी

ഭാവി അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ഞാൻ തന്നെയാണ് അവളെ ഗർഭിണിയാക്കിയത്. ഹേ മഹാഭാഗ്യവാന്മാരേ! അവൾ നിങ്ങളുടെ ഭാര്യയാകട്ടെ—സോമവംശം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവൾ.

Verse 36

अस्यामुत्पत्स्यते विद्वान्दक्षो नाम प्रजापतिः । सृष्टिकर्ता महातेजा ब्रह्मपुत्रः पुरातनः

അവളിൽ നിന്ന് ‘ദക്ഷൻ’ എന്ന ജ്ഞാനിയായ പ്രജാപതി ജനിക്കും—മഹാതേജസ്സുള്ള, പുരാതന ബ്രഹ്മപുത്രൻ, സൃഷ്ടികാര്യത്തിന്റെ കർത്താവ്.

Verse 37

युष्माकं तेजसार्द्धेन मम चानेन तेजसा । ब्रह्मतेजोमयो भूपः प्रजा संवर्द्धयिष्यति

നിങ്ങളുടെ തേജസ്സിന്റെ അംശവും എന്റെ ഈ തേജസ്സും ചേർന്ന്, ആ രാജാവ് ബ്രഹ്മതേജസ്സാൽ ദീപ്തനായി പ്രജകളെ പോഷിപ്പിച്ച് വർദ്ധിപ്പിക്കും.

Verse 38

ततस्सोमस्य वचनाज्जगृहुस्ते प्रचेतसः । भार्य्यां धर्मेण तां प्रीत्या वृक्षजां वरवर्णिनीम्

പിന്നീട് സോമന്റെ വചനപ്രകാരം ആ പ്രചേതസ്സുകൾ ധർമ്മാനുസൃതമായി പ്രീതിയോടെ, വൃക്ഷജന്യയായ ഉത്തമവർണ്ണിനിയെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ചു।

Verse 39

तेभ्यस्तस्यास्तु संजज्ञे दक्षो नाम प्रजापतिः । सोऽपि जज्ञे महातेजास्सोमस्यांशेन वै मुने

അവരിൽ നിന്നു ദക്ഷൻ എന്ന പ്രജാപതി ജനിച്ചു. ഹേ മുനേ, അവനും സോമന്റെ അംശത്താൽ അതിമഹത്തേജസ്സോടെ ജന്മിച്ചു।

Verse 40

अचरांश्च चरांश्चैव द्विपदोऽथ चतुष्पदः । संसृज्य मनसा दक्षो मैथुनीं सृष्टिमारभत्

അചരങ്ങളെയും ചരങ്ങളെയും, ദ്വിപദങ്ങളെയും ചതുഷ്പദങ്ങളെയും മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ച്, ദക്ഷൻ പിന്നെ സ്ത്രീ–പുരുഷ സംയോഗത്തിലൂടെ നടക്കുന്ന ‘മൈഥുനീ’ സൃഷ്ടി ആരംഭിച്ചു.

Verse 41

वीरणस्य सुतां नाम्ना वीरणीं स प्रजापतेः । उपयेमे सुविधिना सुधर्मेण पतिव्रताम्

പ്രജാപതി വീരണന്റെ പുത്രിയായ, പതിവ്രതയായ വീരണിയെ അവൻ യഥാവിധിയും ധർമ്മാനുസൃതമായ ആചാരപ്രകാരം വിവാഹം ചെയ്തു സ്വീകരിച്ചു.

Verse 42

हर्य्यश्वानयुतं तस्यां सुतान्पुण्यानजीजनत् । ते विरक्ता बभूवुश्च नारदस्योपदेशतः

അവളിൽ അവൻ ‘ഹര്യശ്വർ’ എന്ന പേരിലുള്ള പുണ്യപുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ നാരദന്റെ ഉപദേശത്താൽ അവർ വൈരാഗ്യമാർഗ്ഗത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു.

Verse 43

तच्छुत्वा स पुनर्दक्षस्सुबलाश्वानजीजनत् । नामतस्तनयांस्तस्यां सहस्रपरिसंख्यया

അത് കേട്ട് ദക്ഷൻ വീണ്ടും സുബലയിലൂടേ പേര്‍പേരായി പ്രസിദ്ധരായ ആകെ ആയിരം പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.

Verse 44

तेऽपि भ्रातृपथा यातास्तन्मुनेरुपदेशतः । नागमन्पितृसान्निध्यं विरक्ता भिक्षुमार्गिणः

ആ മുനിയുടെ ഉപദേശപ്രകാരം അവരും സഹോദരന്മാരുടെ പാതയിലൂടെ പുറപ്പെട്ടു. വൈരാഗ്യം ധരിച്ചു ഭിക്ഷുവഴി സ്വീകരിച്ച് പിതാവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിലേക്ക് അവർ വീണ്ടും മടങ്ങിയില്ല।

Verse 45

तच्छ्रुत्वा शापमाक्रुद्धो मुनये दुस्सहं ददौ । कुत्रचिन्न लभस्वेति संस्थितिं कलहप्रिय

ആ ശാപം കേട്ട് കലഹപ്രിയൻ ക്രോധിച്ചു, മുനിക്കു ദുസ്സഹമായ ശാപം നൽകി—“നിനക്ക് എവിടെയും സ്ഥിരവാസം ലഭിക്കാതിരിക്കട്ടെ।”

Verse 46

सांत्वितोऽथ विधात्रा हि स पश्चादसृजत्स्त्रियः । महाज्वालास्वरूपेण गुणैश्चापि मुनीश्वरः

പിന്നീട് വിധാതാവ് (ബ്രഹ്മാവ്) ആശ്വസിപ്പിച്ചതിനാൽ, ആ മുനീശ്വരൻ തുടർന്ന് സ്ത്രീകളെ സൃഷ്ടിച്ചു—മഹാജ്വാലയെപ്പോലെയുള്ള സ്വഭാവത്തോടെയും വിവിധ ഗുണങ്ങളോടെയും കൂടിയവരായി.

Verse 47

ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश । द्वे चैवं ब्रह्मपुत्राय द्वे चैवाङ्गिरसे तदा

അപ്പോൾ അവൻ പത്ത് (പുത്രിമാരെ) ധർമ്മനു നൽകി, പതിമൂന്ന് കശ്യപനു നൽകി; അതുപോലെ രണ്ട് ബ്രഹ്മപുത്രനു, അന്നേരം രണ്ട് അങ്കിരസിനും നൽകി.

Verse 48

द्वे कृशाश्वाय विदुषे मुनये मुनिसत्तम । शिष्टास्सोमाय दक्षोऽपि नक्षत्राख्या ददौ प्रभुः

ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ! പ്രഭുവായ പ്രജാപതി ദക്ഷൻ പണ്ഡിതനായ മുനി കൃശാശ്വനു രണ്ടു പുത്രിമാരെ നൽകി; ശേഷിച്ച നക്ഷത്രനാമധേയ പുത്രിമാരെ സോമൻ (ചന്ദ്രദേവൻ)ക്കും സമർപ്പിച്ചു।

Verse 49

ताभ्यो दक्षस्य पुत्रीभ्यो जाता देवासुरादयः । बहवस्तनया ख्यातास्तैस्सर्वैः पूरितं जगत्

ദക്ഷന്റെ ആ പുത്രിമാരിൽ നിന്നു ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ മുതലായ പല വർഗ്ഗങ്ങളും ജനിച്ചു. അവരുടെ അനേകം സന്തതികൾ പ്രസിദ്ധരായി; അവരാൽ ലോകം മുഴുവൻ നിറഞ്ഞു।

Verse 50

ततः प्रभृति विप्रेन्द्र प्रजा मैथुनसंभवाः । संकल्पाद्दर्शनात्स्पर्शात्पूर्वेषां सृष्टिरुच्यते

അതിനുശേഷം, ഹേ വിപ്രശ്രേഷ്ഠാ, പ്രജകൾ മൈഥുനത്തിലൂടെ ജന്മിക്കുവാൻ തുടങ്ങി. എന്നാൽ മുൻകാല സൃഷ്ടി സംकल्पം, ദർശനം, സ്പർശം എന്നിവയാൽ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് പറയുന്നു.

Verse 51

शौनक उवाच । अंगुष्ठाद्ब्रह्मणो जज्ञे दक्षश्चोक्तस्त्वया पुरा । कथं प्राचेतसत्वं हि पुनर्लेभे महातपाः

ശൗനകൻ പറഞ്ഞു—മുമ്പ് നിങ്ങൾ ദക്ഷൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ അങ്കുഷ്ഠത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചതായി പറഞ്ഞു. എന്നാൽ ആ മഹാതപസ്വി വീണ്ടും പ്രാചേതസത്വം (പ്രചേതസുകളുടെ പുത്രത്വം) എങ്ങനെ പ്രാപിച്ചു?

Verse 52

एतं मे संशयं सूत प्रत्याख्यातुं त्वमर्हसि । चित्रमेतत्स सोमस्य कथं श्वशुरतां गतः

ഹേ സൂതാ, എന്റെ ഈ സംശയം നീക്കാൻ നിങ്ങൾ അർഹനാണ്. ഇത് വാസ്തവത്തിൽ അത്ഭുതകരം—സോമൻ എങ്ങനെ ശ്വശുരത്വം (മാമനായ നില) പ്രാപിച്ചു?

Verse 53

सूत उवाच । उत्पत्तिश्च निरोधश्च नित्यं भूतेषु वर्तते । कल्पेकल्पे भवंत्येते सर्वे दक्षादयो मुने

സൂതൻ പറഞ്ഞു—സകല ജീവികളിലും സൃഷ്ടിയും ലയവും നിത്യമായി പ്രവഹിക്കുന്നു. ഹേ മുനേ, ഓരോ കല്പത്തിലും ദക്ഷാദികൾ എല്ലാവരും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.

Verse 54

इमां विसृष्टिं दक्षस्य यो विद्यात्सचराचराम् । प्रजावानायुषा पूर्णस्स्वर्गलोके महीयते

ദക്ഷൻ പ്രസരിപ്പിച്ച ഈ സൃഷ്ടിയെ—ചരവും അചരവും ഉൾപ്പെടെ—യഥാർത്ഥമായി അറിയുന്നവൻ സന്താനസമ്പന്നനും പൂർണ്ണായുസ്സുള്ളവനുമായി സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.