विदलोत्पलदैत्ययोरुत्पत्तिः देवपराजयः ब्रह्मोपदेशः नारदप्रेषणम् (Vidalotpala Daityas, Defeat of the Devas, Brahmā’s Counsel, and Nārada’s Mission)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास सुसंप्रीत्या चरितं परमेशितुः । यथावधीत्स्वप्रियया दैत्यमुद्दिश्य संज्ञया

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വ്യാസാ, പരമേശ്വരന്റെ ചരിതം അത്യന്തം പ്രീതിയോടെ ശ്രവിക്കൂ; തന്റെ പ്രിയയായ ദേവിക്ക് ഒരു സംജ്ഞ നൽകി ദൈത്യനെ സൂചിപ്പിച്ച്, അവനെ എങ്ങനെ വധിച്ചുവെന്ന്.

Verse 2

आस्तां पुरा महादैत्यो विदलोत्पलसंज्ञकौ । अपुंवध्यौ महावीरौ सुदृप्तौ वरतो विधेः

പണ്ടുകാലത്ത് വിദലയും ഉത്പലയും എന്ന പേരുള്ള രണ്ട് മഹാദൈത്യർ ഉണ്ടായിരുന്നു—മഹാവീരർ, അത്യന്തം ദർപ്പിതർ. വിധാതാവ് (ബ്രഹ്മാവ്) നൽകിയ വരം മൂലം അവർ പുരുഷന്മാർക്കാൽ അവധ്യരായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 3

तृणीकृतत्रिजगती पुरुषाभ्यां स्वदोर्ब लात् । ताभ्यां सर्वे सुरा ब्रह्मन् दैत्याभ्यां निर्जिता रणे

സ്വബാഹുബലത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ ആ രണ്ടു ദൈത്യർ ത്രിലോകത്തെയും തൃണമെന്നപോലെ തുച്ഛമാക്കി. ഹേ ബ്രഹ്മൻ, യുദ്ധത്തിൽ അവരുടെ കൈകളാൽ സർവ്വ ദേവന്മാരും പരാജിതരായി.

Verse 4

ताभ्यां पराजिता देवा विधेस्ते शरणं गताः । नत्वा तं विधिवत्सर्वे कथयामासुरादरात

അവരാൽ പരാജിതരായ ദേവന്മാർ വിധാതാവായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശരണം തേടി. വിധിപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു, എല്ലാവരും ആദരത്തോടെ സംഭവവിവരം അറിയിച്ചു.

Verse 5

इति ब्रह्मा ह्यवोचत्तान् देव्या वध्यौ च तौ ध्रुवम् । धैर्य्यं कुरुत संस्मृत्य सशिवं शिवमादरात्

അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് അവരോട് പറഞ്ഞു—ആ രണ്ടുപേരും നിശ്ചയമായി ദേവിയുടെ കൈകളാൽ വധിക്കപ്പെടേണ്ടവരാണ്. അതിനാൽ ധൈര്യം കൈക്കൊള്ളുക; ആദരത്തോടെ ശക്തിസഹിതനായ ശിവനെ സ്മരിക്കുക.

Verse 6

भक्तवत्सलनामासौ सशिवश्शंकरश्शिवः । शं करिष्यत्यदीर्घेण कालेन परमेश्वरः

ശക്തിസഹിതനായ ആ ശിവൻ—മംഗളകരനായ ശങ്കരൻ—‘ഭക്തവത്സലൻ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധനായ പരമേശ്വരൻ. അവൻ അധികകാലം വൈകാതെ ക്ഷേമവും ശാന്തിയും വരുത്തും.

Verse 7

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा तांस्ततो ब्रह्मा तूष्णीमासीच्छिवं स्मरन् । तेपि देवा मुदं प्राप्य स्वंस्वं धाम ययुस्तदा

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ബ്രഹ്മാവ് ശിവനെ സ്മരിച്ചുകൊണ്ട് മൗനമായി. ആ ദേവന്മാരും സന്തോഷം പ്രാപിച്ച് അപ്പോൾ തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ധാമങ്ങളിലേക്കു പോയി.

Verse 8

अथ नारददेवर्षिश्शिवप्रेरणया तदा । गत्वा तदीयभवनं शिवासौंदर्यमाजगौ

അപ്പോൾ ശിവന്റെ പ്രേരണയാൽ ദേവർഷി നാരദൻ ആ സമയത്ത് അവളുടെ ഭവനത്തിലേക്ക് ചെന്നു, ശിവാ (പാർവതി) ദേവിയുടെ സൗന്ദര്യവും മംഗളമയമായ ദീപ്തിയും ദർശിച്ചു।

Verse 9

श्रुत्वा तद्वचनं दैत्यावास्तां मायाविमोहितौ । देवीं परिजिहीर्षू तौ विषमेषु प्रपीडितौ

ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ആ രണ്ടു ദൈത്യർ അവിടെയേ മായയാൽ വിമോഹിതരായി നിന്നു. ദേവിയെ അപഹരിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച അവർ ഭീകരമായ ദുരിതങ്ങളാൽ പീഡിതരായി അമർന്നു।

Verse 10

विचारयामासतुस्तौ कदा कुत्र शिवा च सा । भविष्यति विधेः प्राप्तोदयान्नाविति सर्वदा

അവർ ഇരുവരും വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ചു—“ആ ശിവാ ദേവി എപ്പോൾ, എവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടും? അല്ലെങ്കിൽ വിധിയുടെ ഫലോദയം ഇനിയും വരാത്തതിനാൽ അവൾ ഒരിക്കലും പ്രത്യക്ഷപ്പെടില്ലയോ?”

Verse 11

एकस्मिन्समये शंभुर्विजहार सुलीलया । कौतुकेनैव चिक्रीडे शिवा कन्दुकलीलया

ഒരു സമയത്ത് ശംഭു അതിമനോഹരമായ ലീലയിൽ വിഹരിച്ചു. ശുദ്ധാനന്ദത്തിനായി ശിവാ ദേവിയും അവനോടൊപ്പം പന്തുകളിയുടെ ലീലയിൽ ക്രീഡിച്ചു।

Verse 12

सखीभिस्सह सुप्रीत्या कौतुकाच्छिवसन्निधौ

സഖികളോടൊപ്പം, അത്യന്തം പ്രീതിയോടും ആനന്ദകൗതുകത്തോടും കൂടി, അവൾ ഭഗവാൻ ശിവന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തി।

Verse 13

उदंचंत्यंचदंगानां लाघवं परितन्वती । निश्वासामोदमुदितभ्रमराकुलितेक्षणा

അവൾ ചുറുചുറുപ്പുള്ള ലാഘവത്തോടെ നീങ്ങി; അവളുടെ അവയവങ്ങൾ വേഗതയുള്ള താളത്തിൽ ഉയർന്നു താഴ്ന്നു; ശ്വാസസൗരഭത്തിൽ മത്തായ സന്തോഷഭ്രമരങ്ങൾ ചുറ്റിയതുപോലെ അവളുടെ കണ്ണുകൾ ചഞ്ചലമായി।

Verse 14

भ्रश्यद्धम्मिल्लसन्माल्यस्वपुरीकृतभूमिका । स्विद्यत्कपोलपत्रालीस्रवदंबुकणोज्ज्वला

അവളുടെ മുടിക്കെട്ടും പുഷ്പമാലയും വഴുതി വീണു, അവൾ അലസമായി അസ്തവ്യസ്തയായി തോന്നി; കവിളുകളിൽ വിയർപ്പുതുള്ളികൾ ഒഴുകി തെളിഞ്ഞ ദീപ്തിയോടെ മിന്നി।

Verse 15

स्फुटच्चोलांशुकपथतिर्यदंगप्रभावृता । उल्लसत्कंदुकास्फालातिश्रोणितकराम्बुजा

അവളുടെ അവയവങ്ങളിൽ വസ്ത്രത്തിന്റെ തെളിഞ്ഞ ചരിഞ്ഞ രേഖ ഭാഗികമായ മറവായി നിന്നു; പന്തുകളിയിലെ ചാടലിലും തള്ളലിലും അവളുടെ താമരപോലുള്ള ശ്രോണിയും കരങ്ങളും ഉല്ലാസത്തോടെ തിളങ്ങി।

Verse 16

कंदुकानुगसद्दृष्टिनर्तितभ्रूलतांचला । मृडानी किल खेलंती ददृशे जगदम्बिका

അവളുടെ സ്ഥിരദൃഷ്ടി പന്തിനെ പിന്തുടർന്നു; ഭ്രൂലതകൾ കളിയിൽ നൃത്തം ചെയ്തപോലെ ചലിച്ചു; ഇങ്ങനെ ജഗദംബികയായ മൃഡാനി—രുദ്രന്റെ മംഗളസഹധർമ്മിണി—ക്രീഡിച്ചു ദൃശ്യമായി।

Verse 17

अंतरिक्षचराभ्यां च दितिजाभ्यां कटा क्षिता । क्रोडीकृताभ्यामिव वै समुपस्थितमृत्युना

ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിച്ച ആ രണ്ടു ദിതിജരുടെ പ്രഹാരത്തിൽ ഭൂമി തകർന്നു ചതഞ്ഞു; മരണൻ തന്നെ എത്തിയിട്ട് ലോകത്തെ തന്റെ മടിയിൽ പൂട്ടിപ്പിടിച്ചതുപോലെ തോന്നി.

Verse 18

विदलोत्पलसंज्ञाभ्यां दृप्ताभ्यां वरतो विधेः । तृणीकृतत्रिजगती पुरुषाभ्यां स्वदोर्बलात्

വിധാതാവായ (ബ്രഹ്മാവായ) ദാതാവിൽ നിന്ന് വരം ലഭിച്ച, വിദല‑ഉത്പല എന്ന പേരുള്ള ആ രണ്ടു ദർപ്പിത വീരർ സ്വന്തം ഭുജബലത്തോടെ ത്രിലോകത്തെയും പുല്ലുപോലെ തുച്ഛമാക്കി.

Verse 19

देवीं तां संजिहीर्षंतौ विषमेषु प्रपीडितौ । दिव उत्तेरतुः क्षिप्रं मायां स्वीकृत्य शांबरीम्

ആ ദേവിയെ പിടിച്ചെടുക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച്, വിഷമാവസ്ഥകളിൽ പീഡിതരായ ആ രണ്ടുപേരും വേഗത്തിൽ ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു; ശിവസംബന്ധിയായ ശാംബരീ മായയെ സ്വീകരിച്ചു.

Verse 20

धृत्वा पारिषदीं मायामायातावंबिकांतिकम् । तावत्यंतं सुदुर्वृत्तावतिचंचलमानसौ

മായാബലത്തിൽ പരിഷദസേവകനുപോലെ വഞ്ചനാവേഷം ധരിച്ചു ആ രണ്ടുപേരും അംബികാദേവിയെ സമീപിച്ചു. അതുവരെ അവർ അത്യന്തം ദുഷ്ടരായിരുന്നു; അവരുടെ മനസ്സുകൾ അതിയായി ചഞ്ചലവും അസ്ഥിരവുമായിരുന്നു.

Verse 21

अथ दुष्टनिहंत्रा वै सावज्ञेन हरेण तौ । विज्ञातौ च क्षणादास्तां चांचल्याल्लोचनोद्भवात्

അപ്പോൾ ദുഷ്ടനാശകരായ ആ രണ്ടുപേരെയും ഹരി അല്പം അവജ്ഞാഭാവത്തോടെ നോക്കി. അവന്റെ കണ്ണുകളുടെ ചലനത്തിൽ നിന്നു അവരുടെ ചഞ്ചലത വെളിവായതോടെ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ അവർ അവനു തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടു.

Verse 22

कटाक्षिताथ देवेन दुर्गा दुर्गतिघातिनी । दैत्याविमामिति गणौ नेति सर्वस्वरूपिणा

അപ്പോൾ ദുര്‍ഗതിഘാതിനിയായ ദുർഗയെ ദേവൻ കടാക്ഷിച്ചു. ഗണങ്ങൾ “ദൈത്യർ അടക്കപ്പെട്ടു!” എന്നു വിളിച്ചു; എന്നാൽ സർവ്വസ്വരൂപിയായ പ്രഭു “അല്ല” എന്നു പറഞ്ഞു.

Verse 23

अथ सा नेत्रसंज्ञां स्वस्वामिनस्तां बुबोध ह । महाकौतुकिनस्तात शंकरस्य परेशितुः

അപ്പോൾ അവൾ തന്റെ സ്വാമിയായ പരമേശ്വരൻ ശങ്കരന്റെ കണ്ണുകളാൽ നൽകിയ ആ സൂചന മനസ്സിലാക്കി; പ്രിയനേ, അദ്ദേഹം മഹാ ഉത്സാഹത്തോടെ നിറഞ്ഞിരുന്നു।

Verse 24

ततो विज्ञाय संज्ञां तां सर्वज्ञार्द्धशरीरिणी । तेनैव कंदुकेनाथ युगपन्निर्जघान तौ

പിന്നീട് സർവ്വജ്ഞയായ ദേവി—പ്രഭുവിന്റെ അർദ്ധശരീരിണി—ആ സൂചന അറിഞ്ഞ്, ഹേ നാഥാ, അതേ കന്ദുകായുധം കൊണ്ടു ഇരുവരെയും ഒരേസമയം വീഴ്ത്തി।

Verse 25

महाबलौ महादेव्या कंदुकेन समाहतौ । परिभ्रम्य परिभ्रम्य तौ दुष्टौ विनिपेततुः

മഹാദേവിയുടെ കന്ദുക-പ്രഹാരത്തിൽ ആഹതരായ ആ രണ്ടു മഹാബലികൾ ദുഷ്ടർ ചുറ്റി ചുറ്റി ഒടുവിൽ ഭൂമിയിൽ വീണു।

Verse 26

वृन्तादिव फले पक्वे तालेनानिललोलिते । दंभोलिना परिहते शृंगे इव महागिरेः

കാറ്റിൽ ആടുന്ന പനമരത്തിൽ നിന്ന് കാമ്പ് വിട്ടാൽ പാകമായ ഫലം വീഴുന്നതുപോലെയും, ഇടിമിന്നലിന്റെ പ്രഹാരത്തിൽ മഹാഗിരിയുടെ ശിഖരം തകർന്നു വീഴുന്നതുപോലെയും—അവൻ പ്രചണ്ഡവേഗത്തിൽ താഴേക്ക് തള്ളപ്പെട്ടു വീണു।

Verse 27

तौ निपात्य महादैत्यावकार्यकरणोद्यतौ । ततः परिणतिं यातो लिंगरूपेण कंदुकः

അധർമ്മകർമ്മത്തിൽ ഏർപ്പെടാൻ ഒരുങ്ങിയ ആ രണ്ടു മഹാദൈത്യന്മാരെ വീഴ്ത്തിയ ശേഷം, കന്ദുകൻ പരിവർത്തനം പ്രാപിച്ച് ശങ്കരന്റെ ശിവലിംഗരൂപം ധരിച്ചു.

Verse 28

कंदुकेश्वरसंज्ञां च तल्लिंगमभवत्तदा । ज्येष्ठेश्वरसमीपे तु सर्वदुष्टनिवारणम्

അന്നേരം ആ ലിംഗം ‘കന്ദുകേശ്വര’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായി. ജ്യേഷ്ഠേശ്വരന്റെ സമീപത്ത് സ്ഥിതിചെയ്ത്, ശിവന്റെ സഗുണാവിർഭാവത്താൽ അത് സർവ്വ ദുഷ്ടതയും നിവാരിച്ച് രക്ഷ നൽകി.

Verse 29

एतस्मिन्नेव समये हरिब्रह्मादयस्सुराः । शिवाविर्भावमाज्ञाय ऋषयश्च समाययुः

അന്നേ നിമിഷം വിഷ്ണു, ബ്രഹ്മാ മുതലായ ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും—ശിവന്റെ അവിർഭാവം അറിഞ്ഞ്—ഒരുമിച്ച് സമാഗമിച്ചു.

Verse 30

अथ सर्वे सुराश्शम्भोर्वरान्प्राप्य तदाज्ञया । स्वधामानि ययुः प्रीतास्तथा काशीनिवासिनः

പിന്നീട് എല്ലാ ദേവന്മാരും ശംഭുവിൽ നിന്ന് വരങ്ങൾ പ്രാപിച്ച്, അവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം സന്തോഷത്തോടെ തങ്ങളുടെ ധാമങ്ങളിലേക്കു പോയി; അതുപോലെ കാശീനിവാസികളും ആനന്ദത്തോടെ മടങ്ങി.

Verse 31

सांबिकं शंकरं दृष्ट्वा कृतांजलिपुटाश्च ते । प्रणम्य तुष्टुवुर्भक्त्या वाग्भिरिष्टाभिरादरात्

അംബികയോടുകൂടിയ ശങ്കരനെ കണ്ടപ്പോൾ അവർ കൈകൂപ്പി നിന്നു. നമസ്കരിച്ചു ഭക്തിയോടെ, ആദരത്തോടെ, പ്രിയവും യുക്തവുമായ വാക്കുകളാൽ സ്തുതിച്ചു.

Verse 32

सांबिकोऽपि शिवो व्यास क्रीडित्वा सुविहारवित् । जगाम स्वालयं प्रीतस्सगणो भक्तवत्सलः

ഹേ വ്യാസാ, അംബികയോടുകൂടിയ ശിവൻ ക്രീഡിച്ചു സുഖമായി വിഹരിച്ച്, പ്രീതിയോടെ ഗണങ്ങളോടൊപ്പം സ്വധാമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി; കാരണം അവൻ ഭക്തവത്സലൻ ആകുന്നു.

Verse 33

कंदुकेश्वरलिंगं च काश्यां दुष्टनिबर्हणम् । भुक्तिमुक्तिप्रदं सर्वकामदं सर्वदा सताम्

കാശിയിൽ കന്ദുകേശ്വര ലിംഗം ഉണ്ട്; അത് ദുഷ്ടനിബർഹണം. അത് ഭുക്തിയും മുക്തിയും നൽകുന്നു; സദാ സത്പുരുഷഭക്തർക്കു സർവകാമദം ആകുന്നു.

Verse 34

इदमाख्यानमतुलं शृणुयाद्यो मुदान्वितः । श्रावयेद्वा पठेद्यश्च तस्य दुःखभयं कुतः

ആനന്ദത്തോടെ ഈ അതുല ആഖ്യാനം കേൾക്കുന്നവനോ, കേൾപ്പിക്കുന്നവനോ, അല്ലെങ്കിൽ പാരായണം ചെയ്യുന്നവനോ—അവനു ദുഃഖഭയം എവിടെ നിന്നുണ്ടാകും?

Verse 35

इह सर्वसुखं भुक्त्वा नानाविधमनुत्तमम् । परत्र लभते दिव्यां गतिं वै देवदुर्लभाम्

ഇഹലോകത്തിൽ നാനാവിധമായ അനുത്തമ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, പരലോകത്തിൽ ദേവന്മാർക്കും ദുർലഭമായ ദിവ്യഗതി പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 36

इति तं वर्णितं तात चरितं परमाद्भुतम् । शिवयोर्भक्तवात्सल्यसूचकं शिवदं सताम्

ഇങ്ങനെ, താതാ, അതി പരമാദ്ഭുതമായ ആ ചരിതം വർണ്ണിക്കപ്പെട്ടു—ശിവന്റെ ഭക്തവാത്സല്യം വെളിപ്പെടുത്തുകയും സജ്ജന്മാർക്ക് ശിവകൃപയും മംഗളവും നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു।

Verse 37

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वामंत्र्य तं व्यासं तन्नुतो मद्वरात्मजः । ययौ विहायसा काशीं चरितं शशिमौलिनः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ആ വ്യാസനുമായി ആലോചിച്ച്, അദ്ദേഹാൽ പ്രശംസിക്കപ്പെട്ട എന്റെ ശ്രേഷ്ഠപുത്രൻ ആകാശമാർഗ്ഗം കാശിയിലേക്കു പോയി; ശശിമൗളിയായ ശിവന്റെ ദിവ്യചരിതം അതിനെ പാവനമാക്കുന്നു.

Verse 38

युद्धखंडमिदं प्रोक्तं मया ते मुनिसत्तम । रौद्रीयसंहितामध्ये सर्वकामफलप्रदम्

ഹേ മുനിസത്തമ, ഞാൻ നിനക്കു ഈ യുദ്ധഖണ്ഡം പ്രസ്താവിച്ചു. റൗദ്രീയസംഹിതയ്ക്കുള്ളിൽ ഇത് എല്ലാ കാമ്യഫലങ്ങളും നൽകുന്നതായി പ്രഖ്യാപിതമാണ്.

Verse 39

इयं हि संहिता रौद्री सम्पूर्णा वर्णिता मया । सदाशिवप्रियतरा भुक्तिमुक्तिफलप्रदा

ഈ റൗദ്രീ സംഹിതയെ ഞാൻ സമ്പൂർണ്ണമായി വിവരണം ചെയ്തു. ഇത് സദാശിവനു അത്യന്തം പ്രിയവും ഭോഗവും മോക്ഷവും എന്ന ഇരുവിധ ഫലങ്ങളും നൽകുന്നതുമാണ്.

Verse 40

इमां यश्च पठेन्नित्यं शत्रुबाधानिवारिकाम् । सर्वान्कामानवाप्नोति ततो मुक्तिं लभेत ना

ശത്രുക്കൾ മൂലം വരുന്ന ബാധകൾ നീക്കുന്ന ഈ സ്തുതിയെ ആരെങ്കിലും നിത്യമായി പാരായണം ചെയ്താൽ, അവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടും; എന്നാൽ ഇതുമാത്രം കൊണ്ടു മോക്ഷം ലഭിക്കുകയില്ല.

Verse 41

सूत उवाच । इति ब्रह्मसुतश्श्रुत्वा पित्रा शिवयशः परम् । शतनामाप्य शंभोश्च कृतार्थोऽभूच्छिवानुगः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—പിതാവിൽ നിന്ന് ശിവന്റെ പരമ മഹിമയും ശംഭുവിന്റെ ശതനാമങ്ങളും കേട്ട ബ്രഹ്മപുത്രൻ കൃതാർത്ഥനായി; കാരണം അവൻ ശിവാനുഗ ഭക്തനായി മാറി.

Verse 42

ब्रह्मनारदसम्वादः सम्पूर्णः कथितो मया । शिवस्सर्वप्रधानो हि किं भूयश्श्रोतुमिच्छसि

ബ്രഹ്മാവും നാരദനും തമ്മിലുള്ള സംവാദം ഞാൻ പൂർണ്ണമായി വിവരിച്ചു. നിശ്ചയമായും ശിവൻ സർവ്വപ്രധാനനായ പരമപ്രഭു; ഇനി എന്ത് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു?

Verse 59

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे विदलोत्पलदैत्यवधवर्णनं नामैकोनषष्टितमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവ മഹാപുരാണത്തിലെ രണ്ടാം റുദ്രസംഹിതയിലെ അഞ്ചാം യുദ്ധഖണ്ഡത്തിൽ ‘വിദലോത്പല ദൈത്യവധവർണ്ണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള അൻപത്തൊമ്പതാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.