शुक्रोत्पत्तिः तथा महेश्वरदर्शनम् (Śukra’s Emergence and the Vision of Maheśvara)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । ॐ नमस्ते देवेशाय सुरासुरनम स्कृताय भूतभव्यमहादेवाय हरितपिगललोचनाय बलाय बुद्धिरूपिणे वैयाघ्रवसनच्छदायारणेयाय त्रैलोक्यप्रभवे ईश्वराय हराय हरितनेत्राय युगान्तकरणायानलायगणेशायलोकपालाय महाभुजायमहाहस्ताय शूलिने महादंष्ट्रिणे कालाय महेश्वरायअव्ययाय कालरूपिणे नीलग्रीवाय महोदराय गणाध्यक्षाय सर्वात्मने सर्वभावनाय सर्वगाय मृत्युहंत्रे पारियात्रसुव्रताय ब्रह्मचारिणे वेदान्त गाय तपोंतगाय पशुपतये व्यंगाय शूलपाणये वृषकेतवे हरये जटिने शिखंडिने लकुटिने महायशसे भूतेश्वराय गुहावासिने वीणा पणवतालंबते अमराय दर्शनीयाय बालसूर्यनिभाय श्मशानवासिने भगवते उमापतये अरिन्दमाय भगस्याक्षिपातिने पूष्णोर्दशननाशनाय कूरकर्तकाय पाशहस्ताय प्रलयकालाय उल्कामुखायाग्निकेतवे मुनये दीप्ताय विशांपतये उन्नयते जनकाय चतुर्थकाय लोक सत्तमाय वामदेवाय वाग्दाक्षिण्याय वामतो भिक्षवे भिक्षुरूपिणे जटिने स्वयंजटिलाय शक्रहस्तप्रतिस्तंभकाय वसूनां स्तंभाय क्रतवे क्रतुकराय कालाय मेधाविने मधुकराय चलाय वानस्पत्याय वाजसनेति समाश्रमपूजिताय जगद्धात्रे जगत्कर्त्रे पुरुषाय शाश्वताय ध्रुवाय धर्माध्यक्षाय त्रिवर्त्मने भूतभावनाय त्रिनेत्राय बहुरूपाय सूर्यायुतसमप्रभाय देवाय सर्वतूर्यनिनादिने सर्वबाधाविमोचनाय बंधनाय सर्वधारिणे धर्म्मोत्तमाय पुष्पदंतायापि भागाय मुखाय सर्वहराय हिरण्यश्रवसे द्वारिणे भीमाय भीमपराक्रमाय ओंनमो नमः । सनत्कुमार उवाच । इमं मन्त्रवरं जप्त्वा शुक्रो जठरपंजरात् । निष्क्रान्तो लिंगमार्गेण शंभोश्शुक्रमिवोत्कटम्

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ॐ! ദേവേശ്വരാ, ദേവാസുരന്മാർ ഇരുവരാലും നമസ്കൃതനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം; ഭൂത-ഭവ്യങ്ങളുടെ ആധാരമായ മഹാദേവാ; ഹരിത-പിംഗള നേത്രാ; ബലസ്വരൂപാ, ബുദ്ധിസ്വരൂപാ; വ്യാഘ്രചർമ്മധാരീ; അരണ്യവാസീ; ത്രൈലോക്യപ്രഭവ ഈശ്വരാ; ഹരിതനേത്ര ഹരാ; യുഗാന്തകാരി അനലാ; ഗണേശാ, ലോകപാലാ; മഹാഭുജാ, മഹാഹസ്താ; ശൂലധാരീ; മഹാദംഷ്ട്രാ; കാലസ്വരൂപ മഹേശ്വരാ; അവ്യയാ; നീലഗ്രീവാ; മഹോദരാ; ഗണാധ്യക്ഷാ; സർവാത്മാ; സർവഭാവന; സർവഗ; മൃത്യുഹന്താ; പാരിയാത്ര സുവ്രതാ; ബ്രഹ്മചാരീ; വേദാന്തഗായകാ; തപഃശിഖരഗ; പശുപതേ; വ്യക്ത-അവ്യക്ത; ശൂലപാണേ; വൃഷകേതവേ; ഹരേ; ജടിനേ; ശിഖണ്ഡിനേ; ലകുടിനേ; മഹായശസേ; ഭൂതേശ്വരാ; ഗുഹാവാസിനേ; വീണാ-പണവ-താളനിനാദസഹിത; അമരാ; ദർശനീയാ; ബാലസൂര്യനിഭാ; ശ്മശാനവാസിനേ; ഭഗവൻ ഉമാപതേ; അരിന്ദമാ; ഭഗനേത്രപാതകാ; പൂഷണദന്തനാശകാ; കഠോരകർമ്മകർത്താ; പാശഹസ്താ; പ്രളയകാലാ; ഉല്കാമുഖാ; അഗ്നികേതവേ; മുനയേ; ദീപ്താ; വിശാംപതേ; ഉന്നയിതാ; ജനകാ; ചതുര്ഥാ; ലോകസത്തമാ; വാമദേവാ; വാഗ്ദാക്ഷിണ്യ; വാമമാർഗീ ഭിക്ഷവേ; ഭിക്ഷുരൂപിണേ; സ്വയംജടിലാ; ശക്രഹസ്തപ്രതിസ്ഥംഭകാ; വസൂനാം സ്ഥംഭാ; ക്രതവേ ക്രതുകരായ; കാലാ; മേധാവിനേ; മധുകരായ; ചലായ; വാനസ്പത്യായ; വാജസനേയ—സർവാശ്രമപൂജിതാ; ജഗദ്ധാത്രേ ജഗത്കർത്ത്രേ; ശാശ്വത പുരുഷാ; ധ്രുവാ; ധർമാധ്യക്ഷാ; ത്രിവർത്ത്മനെ; ഭൂതഭാവന; ത്രിനേത്ര; ബഹുരൂപ; സഹസ്രസൂര്യസമപ്രഭ; സർവതൂര്യനിനാദിനേ; സർവബാധാവിമോചനായ; ബന്ധനായ സർവധാരിണേ; ധർമോത്തമ; പുഷ്പദന്ത; ഭാഗ; മുഖ; സർവഹര; ഹിരണ്യശ്രവസേ; ദ്വാരിണേ; ഭീമ; ഭീമപരാക്രമ—ॐ നമോ നമഃ! സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഈ മന്ത്രവരം ജപിച്ച ശേഷം ശുക്രൻ ജഠരപഞ്ജരത്തിൽ നിന്നു പുറത്തുവന്നു; ലിംഗമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ നിഷ്ക്രാന്തനായി, ശംഭുവിന്റെ ശുക്രംപോലെ ഉഗ്രതേജസ്സോടെ പ്രകാശിച്ചു।

Verse 2

गौर्या गृहीतः पुत्रार्थं विश्वेशेन ततः कृतः । अजरश्चामरः श्रीमान्द्वितीय इव शंकरः

പുത്രലാഭത്തിനായി ഗൗരീ അവനെ സ്വീകരിച്ചു; തുടർന്ന് വിശ്വേശൻ (ശിവൻ) അവനെ സൃഷ്ടിച്ചു. അവൻ അജരനും അമരനും, ശ്രീമാനായി—രണ്ടാമൻ ശങ്കരൻപോലെ ആയി।

Verse 3

त्रिभिर्वर्षसहस्रैस्तु समतीतैर्महीतले । महेश्वरात्पुनर्जातः शुक्रो वेदनिधिर्मुनिः

ഭൂമിയിൽ മൂവായിരം വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, വേദനിധിയായ മുനി ശുക്രൻ മഹേശ്വരൻ (ശിവൻ)ന്റെ കൃപാശക്തിയാൽ വീണ്ടും ജനിച്ചു।

Verse 4

ददर्श शूले संशुष्कं ध्यायंतं परमेश्वरम् । अंधकं धैर्यसद्वन्यदानवेशं तपस्विनम्

അവൻ ദാനവാധിപനായ അന്ധകനെ കണ്ടു—തപസ്സാൽ ക്ഷീണിച്ചവൻ, ധൈര്യത്തിൽ അചഞ്ചലൻ, ശൂലാസനത്തിൽ ഇരുന്ന് പരമേശ്വരൻ ശിവനെ ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായ, വനതപസ്വിയെപ്പോലെ തപോബലപ്രഭയിൽ ദീപ്തനായവൻ।

Verse 5

महादेवं विरूपाक्षं चन्द्रार्द्धकृतशेखरम् । अमृतं शाश्वतं स्थाणुं नीलकंठं पिनाकिनम्

ഞാൻ മഹാദേവനെ നമസ്കരിക്കുന്നു—വിരൂപാക്ഷനെ, ശിരസ്സിൽ അർദ്ധചന്ദ്രശേഖരനെ; അമൃതസ്വരൂപനായ ശാശ്വതസ്ഥാണുവിനെ; നീലകണ്ഠനെ, പിനാകധാരിയെ।

Verse 6

वृषभाक्षं महाज्ञेयं पुरुषं सर्वकामदम् । कामारिं कामदहनं कामरूपं कपर्दिनम्

ഞാൻ വൃഷഭധ്വജനായ പ്രഭുവിൽ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു—മഹാജ്ഞേയ പരമപുരുഷൻ, സർവ്വ ധർമ്മോചിത ആഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ. അദ്ദേഹം കാമാരിയും കാമദഹനനും; എങ്കിലും ഭക്താഭീഷ്ടാനുസരിച്ച് രൂപം ധരിക്കുന്ന കപർദി।

Verse 7

विरूपं गिरिशं भीमं स्रग्विणं रक्तवाससम् । योगिनं कालदहनं त्रिपुरघ्नं कपालिनम्

അവർ ഗിരീശ്വരനായ ശിവനെ ദർശിച്ചു—വിചിത്രരൂപനും ഭീമനും; മാലാധാരിയും രക്തവസ്ത്രധാരിയും. അദ്ദേഹം മഹായോഗി, കാലദഹനൻ, ത്രിപുരഘ്നൻ, കപാലി।

Verse 8

गूढव्रतं गुप्तमंत्रं गंभीरं भावगोचरम् । अणिमादिगुणाधारत्रिलोक्यैश्वर्य्यदायकम्

ഇത് ഗൂഢവ്രതവും ഗുപ്തമന്ത്രവും ആകുന്നു—അത്യന്തം ഗംഭീരം, അന്തർഭക്തിയാൽ മാത്രം ഗ്രാഹ്യം. അണിമാദി സിദ്ധികളുടെ ആധാരമായി ത്രിലോകൈശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയും നൽകുന്നു.

Verse 9

वीरं वीरहणं घोरं विरूपं मांसलं पटुम् । महामांसादमुन्मत्तं भैरवं वै महेश्वरम्

അവൻ വീരനും വീരഹന്താവും—ഘോരൻ, ഭയ-വിശ്മയം ജനിപ്പിക്കുന്നവൻ, സാധാരണ രൂപത്തിന് അതീതൻ; ബലിഷ്ഠദേഹി, പരമ പടു. സർവ്വമാംസം ഭക്ഷിക്കുന്ന മഹാമാംസാദൻ, തന്റെ അനന്തശക്തിയിൽ ഉന്മത്തൻ—അവൻ തന്നേ ഭൈരവൻ, മഹേശ്വരൻ.

Verse 10

त्रैलोक्यद्रावणं लुब्धं लुब्धकं यज्ञसूदनम् । कृत्तिकानां सुतैर्युक्तमुन्मत्तकृत्तिवाससम्

അവൻ ത്രിലോകത്തെയും നടുക്കുന്ന ഭീതിജനകൻ, ലുബ്ധൻ, സ്വഭാവത്തിൽ വേട്ടക്കാരൻ, യജ്ഞനാശകൻ. കൃത്തികകളുടെ പുത്രന്മാരോടുകൂടെ, ഉന്മത്താവസ്ഥയിൽ ചർമ്മവസ്ത്രം ധരിച്ച് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു।

Verse 11

गजकृत्तिपरीधानं क्षुब्धं भुजगभूषणम् । दद्यालंबं च वेतालं घोरं शाकिनिपूजितम्

അവൻ ഗജചർമ്മം വസ്ത്രമാക്കി ധരിച്ചു; ക്ഷുബ്ധമായ ദേഹത്തിൽ സർപ്പങ്ങളെ ആഭരണങ്ങളാക്കി വഹിച്ചു. അവനോടൊപ്പം അടുത്തായി തൂങ്ങിയ ഭയങ്കര വേതാളനും ഉണ്ടായിരുന്നു; ശാകിനികൾ പൂജിക്കുന്നവൻ—ശിവന്റെ ഘോരരൗദ്രഭാവം.

Verse 12

अघोरं घोरदैत्यघ्नं घोरघोषं वनस्पतिम् । भस्मांगं जटिलं शुद्धं भेरुंडशतसेवितम्

ഞാൻ ശിവനെ നമസ്കരിക്കുന്നു—അഘോരൻ, എങ്കിലും ഘോര ദൈത്യഗണങ്ങളെ സംഹരിക്കുന്നവൻ; ഭീതിജനകമായ ഗർജ്ജനമുള്ളവൻ; വനത്തിന്റെ അധിപതി വൃക്ഷംപോലെ അചഞ്ചലൻ; ഭസ്മം കൊണ്ടു പവിത്രമായ അംഗങ്ങളുള്ളവൻ; ജടാധാരി, പരമശുദ്ധൻ; നൂറുകണക്കിന് ഭേരുണ്ട-സദൃശ ശക്തന്മാർ സേവിക്കുന്നവൻ।

Verse 13

भूतेश्वरं भूतनाथं पञ्चभूताश्रितं खगम् । क्रोधितं निष्ठुरं चण्डं चण्डीशं चण्डिकाप्रियम्

അവൻ ഭൂതേശ്വരനെയും ഭൂതനാഥനെയും—പഞ്ചമഹാഭൂതങ്ങളിൽ വ്യാപിച്ച, പക്ഷിപോലെ വേഗഗാമിയായ—ക്രുദ്ധനും നിഷ്ഠുരനും ഭീകരപ്രചണ്ഡനുമായ ചണ്ഡീശനെ, ചണ്ഡികാദേവിയുടെ പ്രിയനായി ദർശിച്ചു.

Verse 14

चण्डं तुंगं गरुत्मंतं नित्यमासवभोजनम् । लेलिहानं महारौद्रं मृत्युं मृत्योरगोचरम्

അവൻ പ്രചണ്ഡനും ഉന്നതനും, ഗരുഡനെപ്പോലെ ചിറകുകളോടെ അപ്രതിഹത വേഗവാനുമാണ്; നിത്യം ആസവ-രസത്തിന്റെ ഭോക്താവ്. നാവ് ലേലിഹാനമായി മഹാരൗദ്രൻ—അവൻ തന്നെ മൃത്യു, എങ്കിലും മൃത്യുവിനും അഗോചരൻ.

Verse 15

मृत्योर्मृत्युं महासेनं श्मशानारण्यवासिनम् । रागं विरागं रागांधं वीतरागशताचितम्

അവൻ മരണത്തിനും മരണം, മഹാസേനാധിപൻ, ശ്മശാനത്തിലും അരണ്യനിശ്ശബ്ദതയിലും വസിക്കുന്നവൻ. അവൻ രാഗവും വിരാഗവും; രാഗാന്ധനുമായും, വീതരാഗമായ ശതചിത്തങ്ങളാൽ അലങ്കൃതനുമായും ദർശനമാകുന്നു।

Verse 16

सत्त्वं रजस्तमोधर्ममधर्मं वासवानुजम् । सत्यं त्वसत्यं सद्रूपमसद्रूपमहेतुकम्

അവൻ സത്ത്വ-രജസ്-തമസ് തത്ത്വം; അവനെയേ ധർമ്മവും അധർമ്മവും എന്നു വിളിക്കുന്നു, വാസവൻ (ഇന്ദ്രൻ)ന്റെ അനുജനെന്നും. അവൻ സത്യം, എങ്കിലും അസത്യത്തിന്റെ ഗ്രാഹ്യതയ്ക്ക് അതീതൻ; അവൻ സദ്രൂപവും അസദ്രൂപവും—കാരണങ്ങൾക്ക് മുമ്പുള്ള അഹേതുകൻ।

Verse 17

अर्द्धनारीश्वरं भानुं भानुकोटिशतप्रभम् । यज्ञं यज्ञपतिं रुद्रमीशानं वरदं शिवम्

ഭക്തൻ ശിവനെ അർദ്ധനാരീശ്വരനായി, ഭാനുവായി, കോടി കോടി സൂര്യന്മാരെയും മികവുന്ന പ്രഭയോടെ ധ്യാനിക്കുന്നു; അവൻ തന്നെയാണ് യജ്ഞവും യജ്ഞപതിയും, രുദ്രൻ, പരമ ഈശാനൻ, വരദാതാവ്—ശിവൻ, മംഗളകരനായ പ്രഭു।

Verse 18

अष्टोत्तरशतं ह्येतन्मूर्तीनां परमात्मनः । शिवस्य दानवो ध्यायन्मुक्तस्तस्मान्महाभयात्

ഇവ പരമാത്മാവായ ഭഗവാൻ ശിവന്റെ നൂറ്റെട്ട് ദിവ്യ മൂർത്തികളാണ്. അവയെ ധ്യാനിച്ചതോടെ ആ ദാനവനും ആ മഹാഭയത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി.

Verse 19

दिव्येनामृतवर्षेण सोऽभिषिक्तः कपर्दिना । तुष्टेन मोचितं तस्माच्छूलाग्रादवरोपितः

അപ്പോൾ കപർദിയായ ഭഗവാൻ ശിവൻ ദിവ്യ അമൃതവർഷം ചൊരിഞ്ഞ് അവനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു. പ്രസന്നനായി ശിവൻ അവനെ ശൂലത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ച് താഴെ ഇറക്കി.

Verse 20

उक्तश्चाथ महादैत्यो महेशानेन सोंऽधकः । असुरस्सांत्वपूर्वं यत्कृतं सर्वं महात्मना

അതിനുശേഷം മഹേശാനൻ (ശിവൻ) ആ മഹാദൈത്യനായ അന്ധകനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു. അസുരൻ, മഹാത്മാവായ പ്രഭു ആദ്യം സാന്ത്വനപൂർവമായ ഉപദേശത്തോടെ മുമ്പേ ചെയ്തതും പറഞ്ഞതും എല്ലാം പൂർണ്ണമായി കേട്ടു.

Verse 21

ईश्वर उवाच । भो भो दैत्येन्द्रतुष्टोऽस्मि दमेन नियमेन च । शौर्येण तव धैर्येण वरं वरय सुव्रत

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ഹേ ദൈത്യേന്ദ്രാ! നിന്റെ ദമവും നിയമവും കൊണ്ടു ഞാൻ പ്രസന്നനാണ്; നിന്റെ ശൗര്യവും ധൈര്യവും കൊണ്ടും. ഹേ സുവ്രതാ, വരം ചോദിക്ക—വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക.

Verse 22

आराधितस्त्वया नित्यं सर्वनिर्धूतकल्मषः । वरदोऽहं वरार्हस्त्वं महादैत्येन्द्रसत्तम

നീ എപ്പോഴും എന്നെ ആരാധിച്ചതിനാൽ നിന്റെ എല്ലാ കല്മഷങ്ങളും പൂർണ്ണമായി നീങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഞാൻ വരദാതാവാണ്; നീ വരത്തിന് അർഹൻ, ഹേ മഹാദൈത്യേന്ദ്രന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠാ.

Verse 23

प्राणसंधारणादस्ति यच्च पुण्यफलं तव । त्रिभिर्वर्षसहस्रैस्तु तेनास्तु तव निर्वृतिः

പ്രാണധാരണത്തിന്റെ തപസ്സിലൂടെ നിനക്കു ലഭിച്ച പുണ്യഫലത്താൽ മൂവായിരം വർഷം നിനക്കു തൃപ്തിയും ശാന്തിയും നിലനില്ക്കട്ടെ.

Verse 24

सनत्कुमार उवाच । एतच्छ्रुत्वांधकः प्राह वेपमानः कृतांजलिः । भूमौ जानुद्वयं कृत्वा भगवंतमुमापतिम्

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഇതു കേട്ട് അంధകൻ വിറച്ചുകൊണ്ട് കരംകൂപ്പി പറഞ്ഞു. ഭൂമിയിൽ ഇരുകാൽമുട്ടുകളും വെച്ച് ഭഗവാൻ ഉമാപതി ശിവന്റെ മുമ്പിൽ നമസ്കരിച്ചു।

Verse 25

अंधक उवाच । भगवन्यन्मयोक्तोऽसि दीनोदीनः परात्परः । हर्षगद्गदया वाचा मया पूर्वं रणाजिरे

അന്ധകൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭഗവൻ! നീ പരാത്പര പരമൻ; എങ്കിലും ദീനരും ദുഃഖിതരുമായവരോടു കരുണാസ്വരൂപൻ. മുമ്പ് യുദ്ധഭൂമിയിൽ ആനന്ദത്തിൽ ഗദ്ഗദമായ വാക്കുകളാൽ ഞാൻ നിന്നെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു।

Verse 26

यद्यत्कृतं विमूढत्वात्कर्म लोकेषु गर्हितम् । अजानता त्वां तत्सर्वं प्रभो मनसि मा कृथाः

മോഹവശാൽ ഈ ലോകത്തിൽ ഞാൻ ചെയ്ത നിന്ദ്യകർമ്മങ്ങൾ എല്ലാം—നിന്നെ അറിയാതെ—ഹേ പ്രഭോ, അവയെ മനസ്സിൽ പിടിച്ചുവെക്കരുതേ।

Verse 27

पार्वत्यामपि दुष्टं यत्कामदोषात्कृतं मया । क्षम्यतां मे महादेव कृपणो दुःखितो भृशम्

പാർവതിയോടും കാമദോഷം മൂലം ഞാൻ ചെയ്ത ദുഷ്കൃത്യം എന്തായാലും—ഹേ മഹാദേവാ, എന്നെ ക്ഷമിക്കണമേ. ഞാൻ അത്യന്തം ദീനനും കടുത്ത ദുഃഖിതനുമാണ്।

Verse 28

दुःखितस्य दया कार्या कृपणस्य विशेषतः । दीनस्य भक्तियुक्तस्य भवता नित्यमेव हि

ദുഃഖിതനോടു ദയ കാണിക്കണം, പ്രത്യേകിച്ച് അസഹായനും ദരിദ്രനും; ഭക്തിയുക്തനായ ദീനഭക്തനോടു നീ നിത്യവും കരുണ പുലർത്തണം।

Verse 29

सोहं दीनो भक्तियुक्त आगतश्शरणं तव । रक्षा मयि विधातव्या रचितोऽयं मयांजलिः

ഞാൻ ദീനനാണ്, എങ്കിലും ഭക്തിയുക്തനായി നിന്റെ ശരണത്തിൽ വന്നിരിക്കുന്നു; എനിക്ക് രക്ഷ നല്കണം—കാണുക, ഞാൻ കൃതാഞ്ജലി അർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 30

इयं देवी जगन्माता परितुष्टा ममोपरि । क्रोधं विहाय सकलं प्रसन्ना मां निरीक्षताम्

ഈ ദേവി—ജഗന്മാതാവ്—എന്നോടു പ്രസന്നയാണ്. അവൾ സകല ക്രോധവും വിട്ട് പ്രസന്നയായി എന്നെ അനുഗ്രഹദൃഷ്ടിയാൽ നോക്കട്ടെ.

Verse 31

क्वास्याः क्रोधः क्व कृपणो दैत्योऽहं चन्द्रशेखर । तत्सोढा नाहमर्द्धेन्दुचूड शंभो महेश्वर

അവളുടെ ക്രോധം എവിടെ, ഞാൻ ഈ ദീനനായ ദൈത്യൻ എവിടെ, ഹേ ചന്ദ്രശേഖരാ! ഹേ അർധേന്ദുചൂഡ ശംഭോ മഹേശ്വരാ, അത് സഹിക്കാൻ എനിക്ക് കഴിവില്ല.

Verse 32

क्व भवान्परमोदारः क्व चाहं विवशीकृतः । कामक्रोधादिभिर्दोषैर्जरसा मृत्युना तथा

നിങ്ങൾ എവിടെ—പരമോദാരൻ—ഞാൻ എവിടെ, നിർബ്ബലനാക്കി വെച്ചവൻ! കാമം, ക്രോധം മുതലായ ദോഷങ്ങളാലും, ജരയും മരണവും കൊണ്ടും ഞാൻ കീഴടക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 33

अयं ते वीरकः पुत्रो युद्धशौंडो महाबलः । कृपणं मां समालक्ष्य मा मन्युवशमन्वगाः

ഇവൻ നിന്റെ വീരപുത്രൻ—യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള മഹാബലവാൻ. എന്നെ ഈ ദയനീയാവസ്ഥയിൽ കണ്ടിട്ട് കോപവശനാകരുത്.

Verse 34

तुषारहारशीतांशुशंखकुन्देन्दुवर्ण भाक् । पश्येयं पार्वतीं नित्यं मातरं गुरुगौरवात्

ഹിമമാല, ശീതകിരണചന്ദ്രൻ, ശംഖം, കുന്ദപുഷ്പം, ഇന്ദു എന്നിവപോലെയുള്ള വർണ്ണധാരിണിയായ മാതാ പാർവതിയെ, ഗുരുവിന്റെ ഗൗരവത്തോടും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പവിത്രാധികാരത്തോടുമുള്ള ആദരവാൽ ഞാൻ നിത്യവും ദർശിക്കട്ടെ.

Verse 35

नित्यं भवद्भ्यां भक्तस्तु निर्वैरो दैवतैः सह । निवसेयं गणैस्सार्द्धं शांता त्मा योगचिंतकः

ഞാൻ നിങ്ങളിരുവരുടെയും നിത്യഭക്തനായി, മറ്റു ദേവന്മാരോടും വൈരമില്ലാത്തവനായി ഇരിക്കട്ടെ. ഗണങ്ങളോടൊപ്പം വസിച്ച്—ശാന്തഹൃദയത്തോടെ യോഗചിന്തയിൽ സ്ഥിരനായിരിക്കട്ടെ.

Verse 36

मा स्मरेयं पुनर्जातं विरुद्धं दानवोद्भवम् । त्वत्कृपातो महेशान देह्येतद्वरमुत्तमम्

ഹേ മഹേശാനേ! നിന്റെ കൃപയാൽ ദാനവവിരോധത്തിൽ നിന്നുയരുന്ന ആ പുനർജന്മം ഞാൻ ഇനി ഒരിക്കലും സ്മരിക്കാതിരിക്കട്ടെ, അതിലേക്കു വീണ്ടും വലിക്കപ്പെടാതിരിക്കട്ടെ. ഈ പരമോത്തമ വരം എനിക്കു ദയചെയ്യണമേ।

Verse 37

सनत्कुमार उवाच । एतावदुक्त्वा वचनं दैत्येन्द्रो मौनमास्थितः । ध्यायंस्त्रिलोचनं देवं पार्वतीं प्रेक्ष्य मातरम्

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഇത്രയും പറഞ്ഞ ശേഷം ദൈത്യേന്ദ്രൻ മൗനം ആചരിച്ചു. അവൻ ത്രിനേത്രനായ ദേവനെ ധ്യാനിച്ചു; പാർവതിയെ മാതാവായി ദർശിച്ച് തന്റെ ചിത്തം അവളിലേയ്ക്ക് സ്ഥിരപ്പെടുത്തി।

Verse 38

ततो दृष्टस्तु रुद्रेण प्रसन्नेनैव चक्षुषा । स्मृतवान्पूर्ववृत्तांतमात्मनो जन्म चाद्भुतम्

പിന്നീട് പ്രസന്നവും ശാന്തവുമായ ദൃഷ്ടിയാൽ രുദ്രൻ അവനെ നോക്കിയപ്പോൾ, അവൻ ഉടൻ തന്നെ മുൻവൃത്താന്തവും തന്റെ അത്ഭുതജന്മവും ഓർത്തെടുത്തു।

Verse 39

तस्मिन्स्मृते च वृत्तांते ततः पूर्णमनोरथः । प्रणम्य मातापितरौ कृतकृत्योऽभवत्ततः

ആ വൃത്താന്തം ഓർമ്മ വന്നതോടെ അവന്റെ മനോരഥം പൂർണ്ണമായി. മാതാപിതാക്കൾക്ക് നമസ്കരിച്ച് പിന്നെ അവൻ കൃതകൃത്യനായി തോന്നി।

Verse 40

पार्वत्या मूर्ध्न्युपाघ्रातश्शंकरेण च धीमता । तथाऽभिलषितं लेभे तुष्टाद्बालेन्दुशेखरात्

ധീമാനായ ശങ്കരൻ, ബാലേന്ദുശേഖരൻ, സ്നേഹത്തോടെ പാർവതിയുടെ ശിരസ്സിനെ സ്പർശിച്ച് ആശീർവാദമായി ശിരോവാസന സ്വീകരിച്ചു. അദ്ദേഹം പ്രസന്നനായപ്പോൾ, ആ പ്രസന്ന ദേവനിൽ നിന്ന് അവൾ അഭിലഷിത വരം നേടി.

Verse 41

एतद्वस्सर्वमाख्यातमन्धकस्य पुरातनम् । गाणपत्यं महादेवप्रसादात्परसौख्यदम्

അന്ധകന്റെ ഈ പുരാതന ചരിതം ഞാൻ നിങ്ങളോട് മുഴുവനായി പറഞ്ഞു. മഹാദേവന്റെ പ്രസാദകൃപയാൽ അവന് ഗണപദവി (ഗാണപത്യ) ലഭിച്ചു; അത് പരമസുഖം നൽകുന്നതാണ്.

Verse 42

मृत्युंजयश्च कथितो मंत्रो मृत्युविनाशनः । पठितव्यः प्रयत्नेन सर्वकामफलप्रदः

മൃത്യുഞ്ജയ മന്ത്രം പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു—അത് മരണനാശകനാണ്. അത് എല്ലാ ധാർമ്മിക ആഗ്രഹങ്ങളുടെ ഫലവും നൽകുന്നു; അതിനാൽ പരിശ്രമത്തോടെ ജപിക്കണം.

Verse 49

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे अंधकगण जीवितप्राप्तिवर्णनं नामैकोनपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിലെ രണ്ടാം ഭാഗമായ രുദ്രസംഹിതയിലെ അഞ്ചാം യുദ്ധഖണ്ഡത്തിൽ ‘അന്ധകഗണ ജീവിതപ്രാപ്തിവർണ്ണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള നാല്പത്തൊമ്പതാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.