Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 46

शुक्रनिग्रहः — The Seizure/Neutralization of Śukra (Kāvya) and the Daityas’ Despondency

त्वमष्टमूर्तिस्त्वमनंतमूर्तिस्त्वमिष्टदस्सर्वसुरासुराणाम् । अनिष्टदृष्टश्च विमर्दकश्च स्तोष्ये ह नुत्यं कथमीदृशं त्वाम्

tvamaṣṭamūrtistvamanaṃtamūrtistvamiṣṭadassarvasurāsurāṇām | aniṣṭadṛṣṭaśca vimardakaśca stoṣye ha nutyaṃ kathamīdṛśaṃ tvām

നീ അഷ്ടമൂർത്തിയും അനന്തമൂർത്തിയും ആകുന്നു; സർവ്വ ദേവാസുരർക്കും ഇഷ്ടഫലം നല്കുന്നവനും നീ തന്നെ. എങ്കിലും അനിഷ്ടത്തെ കണ്ടു അതിനെ മർദ്ദിക്കുന്നവനും നീ—ഇങ്ങനെ ഉള്ള നിന്നെ ഞാൻ സ്തോത്ര-നമസ്കാരങ്ങളാൽ എങ്ങനെ മതിയായ വിധത്തിൽ സ്തുതിക്കും?

त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular), सर्वनाम
अष्ट-मूर्तिःhaving eight forms
अष्ट-मूर्तिः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्टन् (संख्या-प्रातिपदिक) + मूर्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular); बहुव्रीहि: ‘अष्टौ मूर्तयः यस्य सः’
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, सर्वनाम
अनन्त-मूर्तिःof infinite forms
अनन्त-मूर्तिः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनन्त (प्रातिपदिक) + मूर्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, सर्वनाम
इष्ट-दःgiver of what is desired
इष्ट-दः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular); उपपद-तत्पुरुष: ‘इष्टं ददाति’ (giver of desired boons)
सर्व-सुर-असुराणाम्of all gods and demons
सर्व-सुर-असुराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + सुर (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (Genitive), बहुवचन (Plural); द्वन्द्व (itaretara): ‘सुराश्च असुराश्च’ with सर्व- as qualifier
अनिष्ट-दृष्टःof dreadful/inauspicious glance
अनिष्ट-दृष्टः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनिष्ट (प्रातिपदिक) + दृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि: ‘अनिष्टा दृष्टिः यस्य सः’ (one whose glance is inauspicious/terrible to foes)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction), अव्यय
विमर्दकःcrusher / destroyer
विमर्दकः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि+मृद् (धातु) → विमर्दक (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formण्वुल्/अक-प्रत्ययान्त (agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘one who crushes/destroys’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction), अव्यय
स्तोष्येshall I praise
स्तोष्ये:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formलृट् (Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद
indeed
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle), अव्यय
नुत्यम्worthy to be praised
नुत्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनुत्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formयत्-प्रत्ययान्त (gerundive), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण of ‘त्वाम्’
कथम्how
कथम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्न-क्रियाविशेषण, अव्यय
ईदृशम्such
ईदृशम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootईदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण of ‘त्वाम्’
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative), एकवचन, सर्वनाम

An unnamed devotee/warrior praising Lord Shiva (within Sūta Gosvāmin’s narration in the Rudra Saṃhitā context)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Īśāna

Mantra: त्वमष्टमूर्तिस्त्वमनंतमूर्तिस्त्वमिष्टदस्सर्वसुरासुराणाम् । अनिष्टदृष्टश्च विमर्दकश्च स्तोष्ये ह नुत्यं कथमीदृशं त्वाम्

Type: stotra

Offering: pushpa

S
Shiva

FAQs

The verse affirms Shiva as Pati—the supreme Lord who pervades creation in the eightfold cosmic forms yet transcends them as Ananta. From a Shaiva Siddhanta lens, it highlights His grace (anugraha) in granting boons and His purifying power in subduing inauspiciousness that binds the soul.

Calling Shiva ‘of infinite forms’ supports Linga worship as a universal, form-transcending symbol that still allows Saguna devotion through stuti and namaskara. The devotee’s inability to fully praise Him underscores that the Linga points beyond limited imagery to the boundless Lord.

The takeaway is stuti and śaraṇāgati (surrender): recite Shiva hymns and mentally offer salutations while contemplating Shiva as Ashtamurti pervading the elements. This pairs naturally with japa of the Panchakshara (Om Namaḥ Śivāya) and simple Linga-archana.