हिरण्यकशिपोः क्रोधः तथा देवप्रजाकदनम् — Hiraṇyakaśipu’s Wrath and the Affliction of Devas and Beings

Verse 1

अथ विज्ञापितो देवैर्व्यास तैरात्मभूर्विधिः । परीतो भृगुदक्षाद्यैर्ययौ दैत्येश्वराश्रमम्

അപ്പോൾ ദേവന്മാർ അറിയിച്ചതിനാൽ സ്വയംഭൂ വിധി—ബ്രഹ്മദേവൻ—ഭൃഗു, ദക്ഷൻ മുതലായവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ദൈത്യേശ്വരന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 2

कुतूहलमिति श्रोतुं ममाऽतीह मुनीश्वर । तच्छ्रावय कृपां कृत्वा ब्रह्मपुत्र नमोस्तु ते

ഹേ മുനീശ്വരാ, പുണ്യകുതൂഹലത്തോടെ ഇത് കേൾക്കാൻ എനിക്ക് അത്യന്തം ആഗ്രഹമുണ്ട്. ദയചെയ്ത് കരുണ കാണിച്ച് ഇത് എനിക്ക് വിവരണം ചെയ്ത് കേൾപ്പിക്കണമേ. ഹേ ബ്രഹ്മപുത്രാ, നമസ്കാരം.

Verse 3

ततो गृहीतस्स मृगाधिपेन भुजैरनेकैर्गिरिसारवद्भि । निधाय जानौ स भुजांतरेषु नखांकुरैर्दानवमर्मभिद्भिः

അപ്പോൾ മൃഗാധിപൻ പർവ്വതസാരത്തോളം ദൃഢമായ അനേകം ഭുജങ്ങളാൽ അവനെ പിടിച്ചു. അവനെ മുട്ടുകളിൽ വെച്ച് ഭുജങ്ങൾക്കിടയിൽ അമർത്തി, നഖാഗ്രങ്ങളാൽ ദൈത്യന്റെ മർമ്മസ്ഥാനങ്ങൾ ഭേദിച്ച് കീറിത്തെറിപ്പിച്ചു.

Verse 4

सनत्कुमार उवाच । भ्रातर्येवं विनिहते हरिणा क्रोडमूर्तिना । हिरण्यकशिपुर्व्यास पर्यतप्यद्रुषा शुचा

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വ്യാസാ! ഹരി വരാഹമൂർത്തിയായി ഇങ്ങനെ അവന്റെ സഹോദരനെ വധിച്ചപ്പോൾ, ഹിരണ്യകശിപു ക്രോധവും ശോകവും കൊണ്ട് അന്തർഗതമായി ദഹിച്ചുപോയി.

Verse 5

ततः प्रजानां कदनं विधातुं कदनप्रियान् । निर्दिदेशाऽसुरान्वीरान्हरि वैरप्रियो हि सः

അതിനുശേഷം വൈരത്തിൽ ആസക്തനായ ഹരി, സംഹാരത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്ന വീര അസുരന്മാരോട് പ്രജകളെ നശിപ്പിക്കുവാൻ ആജ്ഞാപിച്ചു.

Verse 6

अथ ते भर्तृसंदेशमादाय शिरसाऽसुराः । देवप्रजानां कदनं विदधुः कदनप्रियाः

അപ്പോൾ ആ അസുരന്മാർ ഭർത്താവിന്റെ ആജ്ഞ ശിരസ്സിൽ വഹിച്ച്, സംഹാരപ്രിയരായി ദേവപ്രജകളെ നശിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി.

Verse 7

ततो विप्रकृते लोकेऽसुरैस्तेर्दुष्टमानसैः । दिवं देवाः परित्यज्य भुवि चेरुरलक्षिताः

പിന്നീട് ദുഷ്ടമനസ്സുള്ള ആ അസുരന്മാർ ലോകത്തെ കലുഷിതമാക്കിയപ്പോൾ, ദേവന്മാർ സ്വർഗ്ഗം ഉപേക്ഷിച്ച് ഭൂമിയിൽ വന്നു, തിരിച്ചറിയപ്പെടാതെ മറഞ്ഞു സഞ്ചരിച്ചു.

Verse 8

हिरण्यकशिपुर्भ्रातुस्संपरेतस्य दुःखितः । कृत्वा करोदकादीनि तत्कलत्राद्यसांत्वयत्

സഹോദരൻ പരലോകഗതനായതിൽ ദുഃഖിതനായ ഹിരണ്യകശിപു ജലാർപ്പണം മുതലായ അന്ത്യകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു; തുടർന്ന് സഹോദരന്റെ ഭാര്യയെയും മറ്റ് ശോകാകുല ബന്ധുക്കളെയും ആശ്വസിപ്പിച്ചു.

Verse 9

ततस्स दैत्यराजेन्द्रो ह्यजेयमजरामरम् । आत्मानमप्र तिद्वंद्वमेकराज्यं व्यधित्सत

അതിനുശേഷം ആ ദൈത്യരാജേന്ദ്രൻ—താൻ അജേയൻ, അജരൻ, അമരൻ, പ്രതിദ്വന്ദ്വിയില്ലാത്തവൻ—ആയി, ഏകച്ഛത്രമായി ഏകാധിപത്യരാജ്യം സ്ഥാപിക്കണമെന്ന് നിശ്ചയിച്ചു.

Verse 10

स तेपे मंदरद्रोण्यां तपः परमदारुणम् । ऊर्द्ध्वबाहुर्नभोदृष्टिः षादांगुष्ठाश्रितावनिः

മന്ദര ദ്രോണിയിൽ അവൻ അത്യന്തം ദാരുണമായ തപസ്സ് ചെയ്തു—കൈകൾ മേലോട്ടുയർത്തി, ദൃഷ്ടി ആകാശത്തിൽ സ്ഥിരപ്പെടുത്തി, ആറു പെരുവിരലുകളുടെ ആശ്രയത്തിൽ മാത്രം ഭൂമിയിൽ നിലകൊണ്ട്—ശിവകൃപയ്ക്കായി അചഞ്ചല തപോനിഷ്ഠയിൽ നിന്നു.

Verse 11

तस्मिंस्तपस्तप्यमाने देवास्सर्वे बलान्विताः । दैत्यान्सर्वान्विनिर्जित्य स्वानि स्थानानि भेजिरे

അവൻ തപസ്സ് ചെയ്യുമ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരും ബലവാന്മാരായി; അവർ എല്ലാ ദൈത്യരെയും ജയിച്ച് തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ലോകങ്ങളിലേക്കു മടങ്ങി—തപസ്സിലൂടെ ധർമ്മം സ്ഥാപിതമാകുമ്പോൾ ഉദിക്കുന്ന ശക്തിയുടെ പ്രഭാവത്താൽ.

Verse 12

तस्य मूर्द्ध्नस्समुद्भूतः सधूमोग्निस्तपोमयः । तिर्यगूर्द्ध्वमधोलोकानतपद्विष्वगीरितः

അവന്റെ ശിരസ്സിൽ നിന്ന് ധൂമയുക്തമായ, തപോമയമായ അഗ്നി ഉദ്ഭവിച്ചു; അത് സർവ്വദിക്കുകളിലായി വ്യാപിച്ച് തിര്യക്‌, ഊർദ്ധ്വ, അധോ ലോകങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ചു।

Verse 13

तेन तप्ता दिवं त्यक्त्वा ब्रह्मलोकं ययुस्सुराः । धात्रे विज्ञापयामासुस्तत्तपोविकृताननाः

ആ തപസ്സിന്റെ കഠിനതാപത്തിൽ പീഡിതരായ ദേവന്മാർ സ്വർഗം വിട്ട് ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് പോയി. തപോവ്യഥയാൽ മുഖങ്ങൾ വികൃതമായ അവർ ധാതാവായ സ്രഷ്ടാവിനോട് തങ്ങളുടെ അപേക്ഷ അറിയിച്ചു.

Verse 15

प्रताप्य लोकानखिलांस्ततोऽसौ समागतं पद्मभवं ददर्श । वरं हि दातुं तमुवाच धाता वरं वृणीष्वेति पितामहोपि । निशम्य वाचं मधुरां विधातुर्वचोऽब्रवीदेव ममूढबुद्धिः

സകല ലോകങ്ങളെയും തന്റെ പ്രതാപത്തോടെ കീഴടക്കിയ ശേഷം അവൻ എത്തിയ പദ്മഭവൻ (ബ്രഹ്മാ)നെ കണ്ടു. വരം നൽകാൻ ആഗ്രഹിച്ച ധാതാവായ പിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാ അവനോട്—“വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക” എന്നു പറഞ്ഞു. വിധാതാവിന്റെ മധുരവാക്കുകൾ കേട്ട് ആ മോഹബുദ്ധിയുള്ളവൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 16

हिरण्यकशिपुरुवाच । मृत्योर्भयं मे भगवन्प्रजेश पितामहाभून्न कदापि देव । शास्त्रास्त्रपाशाशनिशुष्कवृक्षगिरीन्द्रतोयाग्निरिपुप्रहारैः

ഹിരണ്യകശിപു പറഞ്ഞു— ഹേ ഭഗവൻ, ഹേ പ്രജേശ, ഹേ ദിവ്യ പിതാമഹാ! എനിക്ക് ഒരിക്കലും മരണഭയം ഉണ്ടായിട്ടില്ല— ശാസ്ത്രങ്ങളാലല്ല, അസ്ത്രശസ്ത്രങ്ങളാലല്ല, പാശങ്ങളാലല്ല, വജ്രത്താലല്ല, ഉണങ്ങിയ വൃക്ഷങ്ങളാലല്ല, പർവതങ്ങളാലല്ല, ജലത്താലല്ല, അഗ്നിയാലല്ല, ശത്രുപ്രഹാരങ്ങളാലല്ല।

Verse 17

देवैश्च दैत्यैर्मुनिभिश्च सिद्धैस्त्वत्सृष्टजीवैर्बहुवाक्यतः किम् । स्वर्गे धरण्यां दिवसे निशायां नैवोर्द्ध्वतो नाप्यधतः प्रजेश

ഹേ പ്രജേശാ! ദേവന്മാർ, ദൈത്യന്മാർ, മുനിമാർ, സിദ്ധന്മാർ, നിന്റെ സൃഷ്ടിയായ സർവ്വജീവികൾ— ഇവരെക്കുറിച്ച് പല വാക്കുകൾ എന്തിന്? സ്വർഗ്ഗത്തിലോ ഭൂമിയിലോ, പകലോ രാത്രിയോ— മുകളിലുമില്ല, താഴെയുമില്ല; നിനക്കു തുല്യൻ ആരുമില്ല।

Verse 18

सनत्कुमार उवाच । तस्यैतदीदृग्वचनं निशम्य दैत्येन्द्र तुष्टोऽस्मि लभस्व सर्वम् । प्रणम्य विष्णुं मनसा तमाह दयान्वितोऽसाविति पद्मयोनिः

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു— അവൻ അങ്ങനെ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദൈത്യേന്ദ്രൻ സന്തുഷ്ടനായി— “ഞാൻ തൃപ്തനാണ്; എല്ലാം ലഭിക്കട്ടെ.” പിന്നെ പദ്മയോനി ബ്രഹ്മാവ് മനസ്സിൽ വിഷ്ണുവിനെ നമസ്കരിച്ചു, അവനെ കരുണാമയനെന്ന് അറിഞ്ഞ്, അവനോടു പറഞ്ഞു।

Verse 19

अलं तपस्ते परिपूर्ण कामस्समाः सहस्राणि च षण्णवत्य । उत्तिष्ठ राज्यं कुरु दानवानां श्रुत्वा गिरं तत्सुमुखो बभूव

“നിന്റെ തപസ്സ് മതി; നിന്റെ ആഗ്രഹം പരിപൂർണ്ണമായി—ആയിരത്തി തൊണ്ണൂറ്റാറു വർഷങ്ങൾക്കുശേഷവും. ഇനി എഴുന്നേറ്റ് ദാനവരുടെ രാജ്യം ഏറ്റെടുക്കുക.” ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവൻ പ്രസന്നമുഖനായി।

Verse 20

राज्याभिषिक्तः प्रपितामहेन त्रैलोक्यनाशाय मतिं चकार । उत्साद्य धर्मान् सकलान्प्रमत्तो जित्वाहवे सोपि सुरान्समस्तान्

പ്രപിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാവാൽ രാജാഭിഷിക്തനായ അവൻ ത്രിലോകനാശത്തിനായി മനസ്സുറപ്പിച്ചു. അഹങ്കാരമത്തനായി എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളെയും തകർത്തു, യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാ ദേവന്മാരെയും പോലും ജയിച്ചു।

Verse 21

ततो भयादिंद्रमुखाश्च देवाः पितामहाज्ञां समवाप्य सर्वे । उपद्रुता दैत्यवरेण जाताः क्षीरोदधिं यत्र हरिस्तु शेते

അപ്പോൾ ഭയത്താൽ ഇന്ദ്രപ്രമുഖരായ എല്ലാ ദേവന്മാരും പിതാമഹന്റെ ആജ്ഞ ലഭിച്ച്, ആ ശ്രേഷ്ഠ ദൈത്യനാൽ പീഡിതരായി, ഹരി ശയിക്കുന്ന ക്ഷീരസമുദ്രത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 22

आराधयामासुरतीव विष्णुं स्तुत्वा वचोभित्सुखदं हि मत्वा । निवेदयामासुरथो प्रसन्नं दुःखं स्वकीयं सकलं हि तेते

അപ്പോൾ അവർ അത്യന്തം ഭക്തിയോടെ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിച്ചു. വചനങ്ങളാൽ സ്തുതിച്ച്, അവ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആശ്വാസകരമാണെന്ന് കരുതി, പ്രസന്നചിത്തത്തോടെ അവന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു തങ്ങളുടെ ദുഃഖം മുഴുവനും സമർപ്പിച്ചു.

Verse 23

श्रुत्वा तदीयं सकलं हि दुःखं तुष्टो रमेशः प्रददौ वरांस्तु । उत्थाय तस्माच्छयनादुपेन्द्रो निजानुरूपैर्विविधैर्वचोभिः

അവന്റെ ദുഃഖം മുഴുവനും കേട്ട റമേശൻ (വിഷ്ണു) സന്തുഷ്ടനായി വരങ്ങൾ നൽകി. തുടർന്ന് ഉപേന്ദ്രൻ (വിഷ്ണു) ആ ശയ്യയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ്, അപേക്ഷകനും അവസരത്തിനും യോജിച്ചവിധം പലവിധ വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു.

Verse 24

आश्वास्य देवानखिलान्मुनीन्वा उवाच वैश्वानरतुल्यतेजाः । दैत्यं हनिष्ये प्रसभं सुरेशाः प्रयात धामानि निजानि तुष्टाः

സകല ദേവന്മാരെയും മുനിമാരെയും ആശ്വസിപ്പിച്ച്, വൈശ്വാനരസമ തേജസ്സുള്ള പ്രഭു അരുളിച്ചെയ്തു— “ഹേ സുരേശന്മാരേ, ഞാൻ ആ ദൈത്യനെ ബലപൂർവ്വം വധിക്കും; നിങ്ങൾ സന്തുഷ്ടരായി നിങ്ങളുടെ ധാമങ്ങളിലേക്കു പോകുവിൻ.”

Verse 25

श्रुत्वा रमेशस्य वचस्सुरेशाः शक्रादिकास्ते निखिलाः सुतुष्टाः । ययुः स्वधामानि हिरण्यनेत्रानुजं च मत्वा निहतं मुनीश

ഹേ മുനീശ്വരാ! രമേശൻ (ശിവൻ) അരുളിച്ചെയ്ത വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഇന്ദ്രാദി സകല സുരേശന്മാരും അത്യന്തം സന്തുഷ്ടരായി. ഹിരണ്യനേത്രന്റെ അനുജൻ നിഹതനായി എന്നു കരുതി, അവർ തങ്ങളുടെ സ്വധാമങ്ങളിലേക്കു പോയി.

Verse 26

आश्रित्य रूपं जटिलं करालं दंष्ट्रायुधं तीक्ष्णनखं सुनासम् । सैंहं च नारं सुविदारितास्यं मार्तंडकोटिप्रतिमं सुघोरम्

അവൻ ജടിലവും കരാളവും ആയ രൂപം ആശ്രയിച്ചു—ദംഷ്ട്രകളെ ആയുധമാക്കി, അതിതീക്ഷ്ണ നഖങ്ങളോടെ, സുനാസികയോടെ; സിംഹസദൃശവും നരസദൃശവും ആയി, ഭയാനകമായി പിളർന്ന വായോടുകൂടി, കോടി സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ ജ്വലിക്കുന്ന—അത്യന്തം ഘോരം.

Verse 27

युगांतकालाग्निसमप्रभावं जगन्मयं किं बहुभिर्वचोभिः । अस्तं रवौसोऽपि हि गच्छतीशो गतोऽसुराणां नगरीं महात्मा

അവന്റെ പ്രഭാവം യുഗാന്തകാല പ്രളയാഗ്നിയെപ്പോലെ; അവൻ സർവ്വജഗത്തിലും വ്യാപ്തൻ—വളരെ വാക്കുകൾ എന്തിന്? സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുമ്പോൾ ആ മഹാത്മാവായ ഈശ്വരനും പുറപ്പെട്ടു അസുരന്മാരുടെ നഗരിയിലേക്കു പോയി.

Verse 28

कृत्वा च युद्धं प्रबलैस्स दैत्यैर्हत्वाथ तान्दैत्यगणान्गृहीत्वा । बभ्राम तत्राद्रुतविक्रमश्च बभंज तांस्तानसुरान्नृसिंहः

പ്രബല ദൈത്യന്മാരോടു യുദ്ധം ചെയ്ത്, നൃസിംഹൻ ആ ദൈത്യഗണങ്ങളെ വധിക്കുകയും പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നെ ദ്രുതവും അപ്രതിഹതവുമായ വിക്രമത്തോടെ അവിടെ സഞ്ചരിച്ച്, ആ ആ അസുരന്മാരെ ഒരൊന്നായി തകർത്തു.

Verse 29

दृष्टस्स दैत्यैरतुलप्रभावस्ते रेभिरे ते हि तथैव सर्वे । सिंहं च तं सर्वमयं निरीक्ष्य प्रह्लादनामा दितिजेन्द्रपुत्रः । उवाच राजानमयं मृगेन्द्रो जगन्मयः किं समुपागतश्च

അതുലപ്രഭാവമുള്ള ആ സത്തയെ കണ്ട ദൈത്യർ എല്ലാവരും അതേപോലെ ഗർജിച്ചു. സർവ്വജഗത്തിൻ രൂപമായി തോന്നിയ ആ സിംഹത്തെ നോക്കി, ദിതിജേന്ദ്രന്റെ പുത്രൻ പ്രഹ്ലാദൻ പറഞ്ഞു— “ഇപ്പോൾ വന്നെത്തിയ ഈ ജഗന്മയൻ, രാജതത്ത്വമയൻ ആയ മൃഗേന്ദ്രൻ ആരാണ്?”

Verse 30

प्रह्लाद उवाच । एष प्रविष्टो भगवाननंतो नृसिंहमात्रो नगरं त्वदंतः । निवृत्य युद्धाच्छ रणं प्रयाहि पश्यामि सिंहस्य करालमूर्त्तिम्

പ്രഹ്ലാദൻ പറഞ്ഞു— “കാണുക, ഭഗവാൻ അനന്തൻ നൃസിംഹരൂപത്തിൽ നിന്റെ നഗരത്തിനുള്ളിൽ പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറി रणഭൂമി വിട്ടൊഴിയുക; ആ സിംഹത്തിന്റെ കരാളവും ഭയാനകവുമായ രൂപം ഞാൻ കാണുന്നു.”

Verse 31

यस्मान्न योद्धा भुवनत्रयेऽपि कुरुष्व राज्यं विनमन्मृगेन्द्रम् । श्रुत्वा स्वपुत्रस्य वचो दुरात्मा तमाह भीतोऽसि किमत्र पुत्र

“ത്രിലോകത്തിലും അവനെ നേരിടാൻ യോദ്ധാവില്ല; അതിനാൽ ആ മൃഗേന്ദ്രനോട് വിനയത്തോടെ തലകുനിച്ച് രാജ്യം നടത്തുക.” മകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ആ ദുഷ്ടൻ പറഞ്ഞു— “മകനേ, നീ ഭയപ്പെട്ടോ? ഇവിടെ ഭയപ്പെടാൻ എന്തുണ്ട്?”

Verse 32

उक्त्वेति पुत्रं दितिजाधिनाथो दैत्यर्षभान्वीरवरान्स राजा । गृह्णंतु वै सिंहममुं भवंतो वीरा विरूपभ्रुकुटीक्षणं तु

ഇങ്ങനെ മകനോട് പറഞ്ഞ ശേഷം ദിതിജാധിനാഥനായ രാജാവ് ദൈത്യശ്രേഷ്ഠ വീരവരന്മാരോട് പറഞ്ഞു— “വീരന്മാരേ, ഈ സിംഹസദൃശ ശത്രുവിനെ പിടിക്കൂ; വികൃതമായ ഭ്രൂകുടിയും ഭയാനകമായ ദൃഷ്ടിയും ഉള്ളവനാണ് ഇത്.”

Verse 33

तस्याज्ञया दैत्यवरास्ततस्ते ग्रहीतुकामा विविशुर्मृगेन्द्रम् । क्षणेन दग्धाश्शलभा इवाग्निं रूपाभिलाषात्प्रविविक्षवो वै

അവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ആ ശ്രേഷ്ഠ ദൈത്യന്മാർ മൃഗേന്ദ്രാധിപനെ പിടിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ അകത്തേക്ക് കുതിച്ചു. എന്നാൽ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ അവർ അഗ്നിയിലേക്കു പറക്കുന്ന ശലഭങ്ങളെപ്പോലെ ദഗ്ധരായി; ആ രൂപലാലസയാൽ അതിൽ പ്രവേശിക്കുവാൻ ശ്രമിച്ചതുകൊണ്ട്.

Verse 34

दैत्येषु दग्धेष्वपि दैत्यराजश्चकार युद्धं स मृगाधिपेन । शस्त्रैस्समग्रैरखिलैस्तथास्त्रैश्श क्त्यर्ष्टिपाशांकुशपावकाद्यैः

ദൈത്യർ ദഗ്ധരായിട്ടും ദൈത്യരാജൻ മൃഗാധിപൻ (ശിവൻ) എതിരായി യുദ്ധം നടത്തി; ശക്തി, ഋഷ്ടി, പാശം, അങ്കുശം, പാവകം മുതലായ എല്ലാ ശസ്ത്രാസ്ത്രങ്ങളാലും ആക്രമിച്ചു।

Verse 35

संयुध्यतोरेव तयोर्जगाम ब्राह्मं दिनं व्यास हि शस्त्रपाण्योः । प्रवीरयोर्वीररवेण गर्जतोः परस्परं क्रोधसुयुक्तचेतसोः

ഹേ വ്യാസ, ആയുധധാരികളായ ആ രണ്ട് മഹാവീരന്മാർ യുദ്ധം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു പകൽ കടന്നുപോയി; അവർ ക്രോധത്തോടെ പരസ്പരം ഗർജ്ജിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 36

ततः स दैत्यस्सहसा बहूंश्च कृत्वा भुजाञ्छस्त्रयुतान्निरीक्ष्य । नृसिंहरूपं प्रययौ मृगेन्द्र संयुध्यमानं सहसा समंतात्

അപ്പോൾ ആ ദൈത്യൻ പെട്ടെന്ന് തന്റെ അനേകം കൈകളിൽ ആയുധങ്ങളേന്തി, സിംഹത്തെപ്പോലെ നരസിംഹ രൂപത്തിന് നേരെ എല്ലാ വശത്തുനിന്നും ആഞ്ഞടുത്തു.

Verse 37

ततस्सुयुद्धं त्वतिदुस्सहं तु शस्त्रैस्समस्तैश्च तथाखिलास्त्रैः । कृत्वा महादैत्यवरो नृसिंहं क्षयं गतैश्शूल धरोऽभ्युपायात्

എല്ലാ ആയുധങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് അസഹനീയമായ യുദ്ധം ചെയ്ത ശേഷം, ആ മഹാദൈത്യൻ നശിച്ചപ്പോൾ ത്രിശൂലധാരിയായ ശിവൻ അവിടെ എത്തിച്ചേർന്നു.

Verse 39

नखास्त्रहृत्पद्ममसृग्विमिश्रमुत्पाद्य जीवाद्विगतः क्षणेन । त्यक्तस्तदानीं स तु काष्ठभूतः पुनः पुनश्चूर्णितसर्वगात्रः

നഖങ്ങളാകുന്ന ആയുധത്താൽ അവന്റെ ഹൃദയകമലം പിളർന്നു രക്തം പുറത്തുവന്നു; നിമിഷനേരം കൊണ്ട് ജീവൻ വെടിഞ്ഞു, അവന്റെ ശരീരം മരക്കഷ്ണം പോലെ തകർന്നുപോയി.

Verse 40

तस्मिन्हते देवरिपौ प्रसन्नः प्रह्लादमामंत्र्य कृतप्रणामम् । राज्येऽभिषिच्याद्भुतवीर्यविष्णुस्ततः प्रयातो गतिमप्रतर्क्याम्

ആ ദേവശത്രു കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ പ്രസന്നനായ വിഷ്ണു ഭഗവാൻ പ്രഹ്ലാദനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യുകയും തന്റെ അചിന്ത്യമായ സ്ഥാനത്തേക്ക് മടങ്ങുകയും ചെയ്തു.

Verse 41

ततोऽतिहृष्टास्सकलास्सुरेशाः प्रणम्य विष्णुं दिशि विप्र तस्याम् । ययुः स्वधामानि पितामहाद्याः कृतस्वकार्यं भगवंतमीड्यम्

അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവാധിപന്മാരും അത്യന്തം ഹർഷത്തോടെ, ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, അതേ ദിശയിൽ വിഷ്ണുവിനെ പ്രണാമം ചെയ്തു. പിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാദികൾ കൃതകൃത്യരായി, ആരാധ്യനായ ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ധാമങ്ങളിലേക്കു പോയി.

Verse 42

प्रवर्णितं त्वंधकजन्म रुद्राद्धिरण्यनेत्रस्य मृतिर्वराहात् । नृसिंहतस्तत्सहजस्य नाशः प्रह्लादराज्याप्तिरिति प्रसंगात्

ഈ പ്രസംഗത്തിൽ ഇങ്ങനെ വർണ്ണിച്ചിരിക്കുന്നു—രുദ്രനിൽ നിന്ന് അന്ധകന്റെ ജനനം; വരാഹന്റെ കൈയിൽ ഹിരണ്യനേത്ര (ഹിരണ്യാക്ഷ)ന്റെ മരണം; നൃസിംഹനാൽ അവന്റെ സഹോദരൻ ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ നാശം; അതിനാൽ പ്രഹ്ലാദന് രാജ്യം ലഭിച്ചു.

Verse 43

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे गणाधिपत्यप्राप्त्यंधकजन्म हिरण्यनेत्रहिरण्यकशिपुवधवर्णनं नाम त्रिचत्वारिंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിലെ രണ്ടാം റുദ്രസംഹിതയുടെ അഞ്ചാം യുദ്ധഖണ്ഡത്തിൽ ‘ഗണാധിപത്യപ്രാപ്തി, അന്ധകജനനം, ഹിരണ്യനേത്ര-ഹിരണ്യകശിപുവധവർണ്ണനം’ എന്ന നാൽപ്പത്തിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.