Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 1

शङ्खचूडकस्य राज्याभिषेकः तथा शक्रपुरीं प्रति प्रस्थानम् | Śaṅkhacūḍa’s Coronation and March toward Indra’s City

सनत्कुमार उवाच । स्वगेहमागते तस्मिञ्शंखचूडे विवाहिते । तपः कृत्वा वरं प्राप्य मुमुदुर्दानवादयः

sanatkumāra uvāca | svagehamāgate tasmiñśaṃkhacūḍe vivāhite | tapaḥ kṛtvā varaṃ prāpya mumudurdānavādayaḥ

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—വിവാഹത്തിനു ശേഷം ശംഖചൂഡൻ തന്റെ വീട്ടിലെത്തിയപ്പോൾ, തപസ്സു ചെയ്ത് വരം ലഭിച്ചതിനാൽ ദാനവന്മാർ മുതലായവർ അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു.

सनत्कुमारःSanatkumāra
सनत्कुमारः:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootsanat-kumāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन; कर्मधारय-समास (सनन् कुमारः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
स्वगेहम्(to) his own house
स्वगेहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsva-geha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; तत्पुरुषः (स्वस्य गेहम्)
आगतेwhen (he) had come
आगते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeVerb
Rootā-√gam (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त); सप्तमी-विभक्ति, एकवचन, पुंलिङ्ग; सति-सप्तमी (locative absolute) with तस्मिन्
तस्मिन्in/when that (one)
तस्मिन्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; सति-सप्तमी-सम्बन्ध
शंखचूडेin Śaṅkhacūḍa
शंखचूडे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśaṅkha-cūḍa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (शंख इव/शंखस्य चूडा यस्य—नामरूपेण)
विवाहितेwhen (he was) married
विवाहिते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeVerb
Rootvi-√vah (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त); सप्तमी-विभक्ति, एकवचन, पुंलिङ्ग; सति-सप्तमी (locative absolute)
तपःausterity, penance
तपः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया
वरम्a boon
वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√āp (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया
मुमुदुःrejoiced
मुमुदुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√mud (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
दानव-आदयःthe Dānavas and others
दानव-आदयः:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootdānava-ādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), बहुवचन; तत्पुरुषः (दानवाः आदयः येषाम्/दानवाः च अन्ये च)

Sanatkumāra

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Mahādeva

S
Sanatkumāra
Ś
Śaṅkhacūḍa
D
Dānavas

FAQs

It highlights tapas as a powerful force that can yield boons and worldly success, yet from a Shaiva Siddhanta lens such gains can also strengthen bondage (pāśa) when not directed toward devotion to Pati (Śiva) and liberation.

Though Śiva or the Liṅga is not named in this line, the Yuddhakhaṇḍa narrative commonly contrasts boon-born power with the ultimate sovereignty of Saguna Śiva; it prepares the reader to see that even empowered beings remain subordinate to Śiva’s will and dharma.

The verse points to disciplined tapas (austerity) as a practice; for a Shaiva practitioner this is best aligned with japa of the Pañcākṣarī ("Om Namaḥ Śivāya"), wearing rudrākṣa, and applying tripuṇḍra-bhasma to orient austerity toward devotion rather than mere boon-seeking.