Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

कामप्रादुर्भावः — The Manifestation/Arising of Kāma

पुरुष उवाच । किं करिष्याम्यहं कर्म ब्रह्मंस्तत्र नियोजय । मान्योद्य पुरुषो यस्मादुचितः शोभितो विधे

puruṣa uvāca | kiṃ kariṣyāmyahaṃ karma brahmaṃstatra niyojaya | mānyodya puruṣo yasmāducitaḥ śobhito vidhe

പുരുഷൻ പറഞ്ഞു: ഹേ ബ്രഹ്മൻ, ഞാൻ ഏത് കര്‍മ്മം ചെയ്യണം? അതിലേക്കു എന്നെ നിയോഗിക്കണമേ. കാരണം ഇന്ന് ഞാൻ മാന്യൻ—യോഗ്യനും ശോഭിതനും—ഹേ വിധാതാവേ.

पुरुषःthe person
पुरुषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्) (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
किम्what
किम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रश्नार्थक-सर्वनाम
करिष्यामिshall I do
करिष्यामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ) (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), उत्तम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
कर्मaction, task
कर्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
ब्रह्मन्O Brahmā
ब्रह्मन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; संबोधनम्
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: ‘there’)
नियोजयappoint (me), assign
नियोजय:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√yuj (युज्) + ni- (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
मान्यःworthy of honor
मान्यः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmānya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (to ‘puruṣaḥ’)
उद्यnow/indeed
उद्य:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootudya (अव्यय)
Formअव्यय (particle/adverbial usage; here: ‘now/then/indeed’ as discourse particle)
पुरुषःthe person
पुरुषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
यस्मात्because
यस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative), एकवचनम्; हेत्वर्थे (because/from which)
उचितःproper, fitting
उचितः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootucita (√uc + ita; कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
शोभितःadorned, splendid
शोभितः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśobhita (√śubh/śobh, क्त; कृदन्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
विधेO Vidhā (Brahmā)
विधे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvidhātṛ/vidhe (प्रातिपदिक; ब्रह्मणः नाम)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; संबोधनम्

Puruṣa (a being addressing Brahmā)

Tattva Level: pashu

B
Brahma

FAQs

It emphasizes alignment of karma with divine ordinance: the individual seeks rightful engagement under cosmic order (vidhi), showing humility and readiness to serve dharma rather than ego-driven action.

Though Shiva is not named here, the Shiva Purana’s Shaiva frame treats all ordered creation and rightful duty as ultimately upheld by Pati (Śiva). Properly directed action becomes supportive of Saguna worship—service, reverence, and disciplined conduct that purifies the devotee for Shiva-realization.

The takeaway is disciplined karma offered with humility (īśvara-arpita-bhāva). Practically, one may pair daily duties with japa of “Om Namaḥ Śivāya” and a brief sankalpa to perform actions in accordance with divine order.