Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

विष्णोर्दर्शनं स्तुतिश्च

Viṣṇu’s Manifestation and Brahmā’s Hymn

तत्त्वसिद्धांतमाख्यातं शृणु सद्बुद्धिमावह । यथार्थं निगमाख्यातं निर्णीय भवकारकम्

tattvasiddhāṃtamākhyātaṃ śṛṇu sadbuddhimāvaha | yathārthaṃ nigamākhyātaṃ nirṇīya bhavakārakam

സദ്ബുദ്ധി ഉണർത്തുന്ന തത്ത്വസിദ്ധാന്തം കേൾക്കുക. ഇതുതന്നെ വേദങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ച യഥാർത്ഥ താത്പര്യം; ഇതിനെ ശരിയായി നിർണ്ണയിച്ചാൽ ഭവത്തിന്റെ കാരണവും അതിനെ അതിക്രമിക്കുന്ന മാർഗവും ബോധ്യപ്പെടും.

तत्त्व-सिद्धान्तम्the doctrine of truth
तत्त्व-सिद्धान्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक) + सिद्धान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आख्यातम्declared, taught
आख्यातम्:
Karma-anvaya (कर्मणि विशेषण)
TypeVerb
Rootआ + ख्या (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (तत्त्व-सिद्धान्तम्)
शृणुlisten
शृणु:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सद्-बुद्धिम्right understanding
सद्-बुद्धिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक) + बुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आवहbring, obtain
आवह:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + वह् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यथार्थम्truly, as it is
यथार्थम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्यय (adverb)
निगम-आख्यातम्proclaimed in the Vedas
निगम-आख्यातम्:
Karma-anvaya (कर्मणि विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिगम (प्रातिपदिक) + आख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तत्त्व-सिद्धान्तम्)
निर्णीयhaving ascertained
निर्णीय:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootनिर् + नी (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
भव-कारकम्that which causes existence (worldly becoming)
भव-कारकम्:
Karma-anvaya (कर्मणि विशेषण)
TypeAdjective
Rootभव (प्रातिपदिक) + कारक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तत्त्व-सिद्धान्तम्)

Suta Goswami (narrating the Shiva Purana teachings to the sages at Naimisharanya within the Rudrasaṃhitā context)

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Role: teaching

FAQs

It emphasizes that liberation-oriented wisdom begins with tattva-siddhānta—rightly discerning reality as taught by the Vedas—so one can diagnose the cause of bhava (saṁsāra) and turn toward Shiva as the transcendent liberator.

By grounding practice in Vedic truth and clear discernment (sadbuddhi), devotion to Saguna Shiva (including Linga worship) becomes a means to purify understanding and transcend bhava, leading toward realization of Shiva beyond limiting bonds.

A key takeaway is śravaṇa and manana—listening to Shaiva teachings and contemplating their meaning—supported by daily japa of the Panchakshara (Om Namaḥ Śivāya) to stabilize sadbuddhi and detach from the causes of saṁsāra.