Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

कामभस्म-प्रार्थना: रत्याः शङ्करं प्रति विनयः / Rati’s Supplication to Śaṅkara regarding Kāma’s Ashes

शङ्कर उवाच । प्रसन्नोहं तव स्तुत्या सनारीकस्य चित्तज । स्वयंभव वरम्बूहि वाञ्छितं तद्ददामि ते

śaṅkara uvāca | prasannohaṃ tava stutyā sanārīkasya cittaja | svayaṃbhava varambūhi vāñchitaṃ taddadāmi te

ശങ്കരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ സനാരീകന്റെ ചിത്തജാ! നിന്റെ സ്തുതിയാൽ ഞാൻ പ്രസന്നനാണ്. ഹേ സ്വയംഭവാ, ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം പറയുക; അഭീഷ്ടം ഞാൻ നിനക്കു നൽകാം.

शङ्करःShankara (Śiva)
शङ्करः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
प्रसन्नःpleased
प्रसन्नः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (aham इत्यस्य)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
स्तुत्याby (your) praise
स्तुत्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootस्तुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
स-नारीकस्यof (you) along with Nārīka
स-नारीकस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootनारीक (प्रातिपदिक) + स (उपसर्ग/अव्यय-पूर्वपद)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (सहितः नारीकेन इति भावः)
चित्तजO mind-born one (Kāma)
चित्तज:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootचित्त (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (चित्तात् जायते इति)
स्वयंभवO Self-born (Brahmā)
स्वयंभव:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootस्वयम् (अव्यय) + भव (धातु/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (स्वयमेव भवति इति)
वरम्a boon
वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
ब्रूहिtell (me)
ब्रूहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
वाञ्छितम्desired
वाञ्छितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवाञ्छित (कृदन्त-प्रातिपदिक; वाञ्छ् धातोः क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मविशेषण (वरम् इत्यस्य)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
ददामिI give
ददामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन

Lord Shiva (Śaṅkara)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahadeva

Sthala Purana: Not a Jyotirliṅga passage; however the epithet svayaṃbhava resonates with svayambhū-liṅga traditions where Śiva self-manifests and grants boons to devotees.

Type: stotra

Role: liberating

S
Shiva
S
Sanārīka

FAQs

The verse highlights Śiva’s anugraha (grace): sincere stuti (devotional praise) purifies the devotee and draws the Lord’s compassionate response, culminating in the granting of a boon aligned with dharma and spiritual upliftment.

Śaṅkara’s direct response to praise reflects Saguna worship—approaching Śiva as the personal Lord who hears devotion. In Linga-worship, stotra and namaskāra are central acts through which the devotee invokes Śiva’s presence and grace.

Regular stuti and mantra-japa (especially Pañcākṣarī—"Om Namaḥ Śivāya") with devotion is implied; the practical takeaway is to worship with heartfelt praise, then make a dhārmic sankalpa (prayer/intent) for the boon of inner purity and liberation.