हिमालयस्य निर्णयः — शिवाय पार्वत्याः प्रदाने (Himālaya’s Resolution to Give Pārvatī to Śiva)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । वसिष्ठस्य वचः श्रुत्वा सगणोपि हिमालयः । विस्मितो भार्य्यया शैलानुवाच स गिरीश्वरः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—വസിഷ്ഠന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഗണങ്ങളോടുകൂടി ഹിമാലയം വിസ്മയിച്ചു. പിന്നെ ആ ഗിരീശ്വരൻ തന്റെ ഭാര്യ മേനയോടു പറഞ്ഞു।

Verse 2

हिमालय उवाच । हे मेरो गिरिराट् सह्य गन्धमादन मन्दर । मैनाक विन्ध्य शैलेन्द्रास्सर्वे शृणुत मद्वचः

ഹിമാലയം പറഞ്ഞു—ഹേ മേരു, ഹേ ഗിരിരാജ; ഹേ സഹ്യ, ഗന്ധമാദന, മന്ദര; ഹേ മൈനാക, വിന്ധ്യ—ഹേ ശൈലേന്ദ്രന്മാരേ, നിങ്ങളെല്ലാവരും എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുവിൻ।

Verse 3

वसिष्ठो हि वदत्येवं किं मे कार्य्यं विचार्य्यते । यथा तथा च शंसध्वं निर्णीय मनसाखिलम्

വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു—എന്റെ കര്‍ത്തവ്യം എന്തെന്ന് വീണ്ടും ആലോചിക്കേണ്ടതെന്ത്? നിങ്ങള്‍ മനസ്സില്‍ എല്ലാം പൂർണ്ണമായി നിശ്ചയിച്ച്, യുക്തമായതു പോലെ എനിക്ക് അറിയിക്കുവിൻ।

Verse 4

ब्रह्मोवाच । तच्छुत्वा वचनं तस्य सुमेरुप्रमुखाश्च ते । प्रोचुर्हिमालयं प्रीत्या सुनिर्णीय महीधराः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സുമേരു മുതലായ ആ മഹാപർവ്വതങ്ങൾ നന്നായി തീരുമാനിച്ച്, സന്തോഷത്തോടെ ഹിമാലയത്തോടു പറഞ്ഞു।

Verse 5

शैला ऊचुः । अधुना किं विमर्शेन कृतं कार्य्यं तथैव हि । उत्पन्नेयं महाभाग देवकार्यार्थमेव हि

പർവ്വതാധിപന്മാർ പറഞ്ഞു—ഇപ്പോൾ ആലോചനകൊണ്ട് എന്ത് പ്രയോജനം? കാര്യം ഇതിനകം നടന്നിരിക്കുന്നു. ഹേ മഹാഭാഗ്യവതീ, ഈ കന്യ ദേവകാര്യത്തിനായിട്ടേ ജനിച്ചിട്ടുള്ളൂ.

Verse 6

प्रदातव्या शिवायेति शिवस्यार्थेवतारिणी । अनयाराधितो रुद्रो रुद्रेण यदि भाषिता

‘(ഓം) ശിവായ’ എന്ന മന്ത്രത്തോടെ അവളെ സമർപ്പിക്കണം; കാരണം അവൾ ശിവന്റെ ലക്ഷ്യം വഹിക്കുന്ന സാക്ഷാത് അവതാരിണിയാണ്. അവളിലൂടെ രുദ്രനെ ആരാധിച്ചാൽ, അത് രുദ്രൻ തന്നേ പ്രസ്താവിച്ചതുപോലെ ആകുന്നു.

Verse 7

ब्रह्मोवाच । एतच्छ्रुत्वा वचस्तेषाम्मेर्वादीनां हिमाचलः । सुप्रसन्नतरोभूद्वै जहास गिरिजा हृदि

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—മേരു മുതലായവരുടെ വചനങ്ങൾ കേട്ടപ്പോൾ ഹിമാചലൻ കൂടുതൽ പ്രസന്നനായി; ഗിരിജാ (പാർവതി) ഹൃദയത്തിൽ മന്ദഹാസം പുഞ്ചിരിച്ചു.

Verse 8

अरुन्धती च तां मेनां बोधयामास कारणात् । नानावाक्यसमूहेनेतिहासैर्विविधैरपि

യുക്തമായ കാരണത്താൽ അരുന്ധതി അപ്പോൾ മേനയെ ഉപദേശിച്ച് അവളുടെ ബോധം ഉണർത്തി—വിവിധ വാക്യസമൂഹങ്ങളാലും, പലവിധ പുണ്യചരിത്രദൃഷ്ടാന്തങ്ങളാലും.

Verse 9

अथ सा मेनका शैलपत्नी बुद्ध्वा प्रसन्नधीः । मुनीनरुन्धतीं शैलं भोजयित्वा बुभोज च

അപ്പോൾ ഹിമാലയന്റെ ഭാര്യ മേനകാ കാര്യം ഗ്രഹിച്ച് പ്രസന്നബുദ്ധിയായി. അവൾ ആദ്യം മുനിമാരെ—അരുന്ധതിയെയും ശൈലനെയും (ഹിമാലയനെയും) ഉൾപ്പെടുത്തി—ഭോജിപ്പിച്ചു; പിന്നെ താനും ആഹരിച്ചു.

Verse 10

अथ शैलवरो ज्ञानी सुसंसेव्य मुनींश्च ताम् । उवाच साञ्जलिः प्रीत्या प्रसन्नात्मागतभ्रमः

അപ്പോൾ ജ്ഞാനിയായ ശൈലവരൻ ആ മുനിമാരെയും ആ ദേവിയെയും യഥാവിധി സേവിച്ച ശേഷം, കൈകൂപ്പി പ്രീതിയാനന്ദത്തോടെ—മനം പ്രസന്നവും ഭ്രമം അകലുകയും ചെയ്ത്—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു।

Verse 11

हिमाचल उवाच । सप्तर्षयो महाभागा वचः शृणुत मामकम् । विस्मयो मे गतस्सर्वश्शिवयोश्चरितं श्रुतम्

ഹിമാചലൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാഭാഗ്യ സപ്തർഷിമാരേ, എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കുവിൻ. ശിവനും അവന്റെ സഹധർമ്മിണിയുമായ ദേവിയുടെ പുണ്യചരിതം കേട്ടപ്പോൾ എന്റെ മുഴുവൻ വിസ്മയം ഉണർന്നു।

Verse 12

मदीयं च शरीरम्वै पत्नी मेना सुतास्सुता । ऋद्धिस्सिद्धिश्च चान्यद्वै शिवस्यैव न चान्यथा

നിശ്ചയമായും എന്റെ ഈ ശരീരവും അവന്റേതെന്നപോലെ; ഭാര്യ മേനയും മകളുടെ മകളും കൂടെ. ഋദ്ധി, സിദ്ധി എന്നിവയും മറ്റെല്ലാം—സത്യത്തിൽ ശിവന്റേതു മാത്രമേയുള്ളൂ; മറ്റെങ്ങനെല്ല.

Verse 13

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा स तदा पुत्रीं दृष्ट्वा तत्सादरं च ताम् । भूषयित्वा तदङ्गानि ऋष्युत्संगे न्यवेशयेत्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം അവൻ അപ്പോൾ തന്റെ പുത്രിയെ സാദരസ്നേഹത്തോടെ നോക്കി. അവളുടെ അവയവങ്ങൾ അലങ്കരിച്ച്, ഋഷിയുടെ മടിയിൽ ഇരുത്തി।

Verse 14

उवाच च पुनः प्रीत्या शैलराज ऋषींस्तदा । अयं भागो मया तस्मै दातव्य इति निश्चितम्

അപ്പോൾ പ്രീതിയോടെ ശൈലരാജൻ ഹിമവാൻ വീണ്ടും ഋഷിമാരോടു പറഞ്ഞു— “ഈ ഭാഗം അവനേയ്ക്ക് തന്നേ നൽകേണ്ടതെന്ന് ഞാൻ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു।”

Verse 15

ऋषय ऊचुः । शंकरो भिक्षुकस्तेथ स्वयं दाता भवान् गिरे । भैक्ष्यञ्च पार्वती देवी किमतः परमुत्तमम्

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഹേ ഗിരിരാജാ, അവിടെ ശങ്കരൻ സ്വയം ഭിക്ഷുക്കനാണ്; നിങ്ങൾ സ്വഹസ്തങ്ങളാൽ ദാതാവാണ്. ദേവി പാർവതിയും ഭിക്ഷ സ്വീകരിക്കുന്നു—ഇതിൽക്കാൾ പരമ മംഗളം മറ്റെന്ത്?

Verse 16

हिमवन् शिखराणान्ते यद्धेतोस्सदृशी गतिः । धन्यस्त्वं सर्वशैलानामधिपस्सर्वतो वरः

ഹേ ഹിമവാൻ! നിന്റെ ശിഖരങ്ങളുടെ അറ്റത്ത് നിന്റെ ലക്ഷ്യത്തിന് യോജിച്ച ഗതി നീ പ്രാപിച്ചു. നീ ധന്യൻ—സകല പർവതങ്ങളുടെ അധിപൻ, എല്ലായിടത്തും ശ്രേഷ്ഠൻ।

Verse 17

ब्रह्मोवाच । एवमुक्त्वा तु कन्यायै मुनयो विमलाशयाः । आशिषं दत्तवन्तस्ते शिवाय सुखदा भव

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—കന്യയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, വിമലാശയരായ മുനിമാർ അവൾക്ക് ആശീർവാദം നൽകി: “ശിവനു സുഖം നൽകുന്നവളാകുക.”

Verse 18

स्पृष्ट्वा करेण तां तत्र कल्याणं ते भविष्यति । शुक्लपक्षे यथा चन्द्रो वर्द्धन्तां त्वद्गुणास्तथा

അവിടെ അവളെ കൈകൊണ്ട് സ്പർശിച്ചാൽ നിനക്ക് മംഗളം നിശ്ചയമായി വരും. ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ ചന്ദ്രൻ വളരുന്നതുപോലെ നിന്റെ ഗുണങ്ങളും വർധിക്കട്ടെ।

Verse 19

इत्युक्त्वा मुनयस्सर्वे दत्त्वा ते गिरये मुदा । पुष्पाणि फलयुक्तानि प्रत्ययं चक्रिरे तदा

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് എല്ലാ മുനിമാരും ആനന്ദത്തോടെ ആ പർവതത്തിന് ഫലങ്ങളോടുകൂടിയ പുഷ്പങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു; അപ്പോൾ അവർ തങ്ങളുടെ നിശ്ചയത്തെ ഉറപ്പിക്കുന്ന വിശ്വാസചിഹ്നവും സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 20

अरुन्धती तदा तत्र मेनां सा सुसुखी मुदा । गुणैश्च लोभयामास शिवस्य परमा सती

അപ്പോൾ അവിടെ അരുന്ധതി സ്വയം സന്തോഷത്തോടും സുഖത്തോടും കൂടി മേനയെ ആനന്ദിപ്പിച്ചു; ശിവന്റെ ഗുണങ്ങളെ മധുരമായി പുകഴ്ത്തി മേനയുടെ ഹൃദയം അവിടുത്തേക്ക് ആകർഷിച്ചു, കാരണം അരുന്ധതി പരമ പാതിവ്രത്യയും ഭക്തയുമായിരുന്നു।

Verse 21

हरिद्राकुंकुमैश्शैलश्मश्रूणि प्रत्यमार्जयत् । लौकिकाचारमाधाय मंगलायनमुत्तमम्

അവൾ മഞ്ഞളും കുങ്കുമവും കൊണ്ട് പാറയുടെ പൊടിമൂടിയ ഉപരിതലങ്ങളെ മൃദുവായി തുടച്ച് ശുദ്ധമാക്കി; ലോകാചാരം സ്വീകരിച്ച് പരമ മംഗളകരമായ, കല്യാണപ്രദമായ ഉത്തമ കർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ചു।

Verse 22

ततश्च ते चतुर्थेह्नि संधार्य्य लग्नमुत्तमम् । परस्परं च सन्तुष्य संजग्मुश्शिवसन्निधिम्

പിന്നീട് നാലാം ദിവസം അവർ പരമ ശുഭ മുഹൂർത്തം നിശ്ചയിച്ചു; പരസ്പരം സന്തുഷ്ടരായി ഏകമനസ്സോടെ ശിവഭഗവാന്റെ സന്നിധിയിലേക്കു പോയി।

Verse 23

तत्र गत्वा शिवं नत्वा स्तुत्वा विवि धसूक्तिभिः । ऊचुः सर्वे वसिष्ठाद्या मुनयः परमेश्वरम्

അവിടെ ചെന്നു ശിവനെ നമസ്കരിച്ചു, പല മനോഹര സൂക്തങ്ങളാൽ സ്തുതിച്ചു; തുടർന്ന് വസിഷ്ഠാദി എല്ലാ മുനിമാരും പരമേശ്വരനോട് സംസാരിച്ചു।

Verse 24

ऋषय ऊचुः । देवदेव महादेव परमेश महाप्रभो । शृण्वस्मद्वचनं प्रीत्या यत्कृतं सेवकैस्तव

ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു— ദേവദേവാ, മഹാദേവാ, പരമേശ്വരാ, മഹാപ്രഭോ! ദയവായി പ്രീതിയോടെ ഞങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ ശ്രവിക്കണമേ; നിന്റെ സേവകർ ചെയ്തതു ഞങ്ങൾ സമർപ്പിച്ച് അറിയിക്കുന്നു।

Verse 25

बोधितो गिरिराजश्च मेना विविधसूक्तिभिः । सेतिहासं महेशान प्रबुद्धोसौ न संशयः

ഓ മഹേശാനേ! ഗിരിരാജനും മേനയും പല സുമധുരവചനങ്ങളാലും പവിത്ര ഇതിഹാസസഹിതമായ ഉപദേശത്താലും ബോധിപ്പിക്കപ്പെട്ടു; അവൻ നിശ്ചയമായി പ്രബുദ്ധനായിരിക്കുന്നു—സംശയമില്ല.

Verse 26

वाक्यदत्ता गिरीन्द्रेण पार्वती ते हि नान्यथा । उद्वाहाय प्रगच्छ त्वं गणैर्देवैश्च संयुतः

ഗിരീന്ദ്രൻ (ഹിമവാൻ) തന്റെ പ്രതിജ്ഞാവചനത്തോടെ പാർവതിയെ നിനക്കായി വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു—ഇത് മറ്റെങ്ങനെമല്ല. അതിനാൽ ഗണങ്ങളോടും ദേവന്മാരോടും കൂടി വിവാഹത്തിനായി പുറപ്പെടുക.

Verse 27

गच्छ शीघ्रं महादेव हिमाचलगृहं प्रभो । विवाहय यथा रीतिः पार्वतीमात्मजन्मने

ഓ മഹാദേവാ, പ്രഭോ! വേഗത്തിൽ ഹിമാചലന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് പോകുക. നിന്റെ സ്വദിവ്യ അവതാരപ്രകടനാർത്ഥം, ആചാരപ്രകാരം പാർവതിയുടെ വിവാഹം നടത്തുക.

Verse 28

ब्रह्मोवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां लौकिकाचारतत्परः । प्रहृष्टात्मा महेशानः प्रहस्येदमुवाच सः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—അവരുടെ വചനങ്ങൾ കേട്ട്, ലോകാചാരത്തിൽ നിഷ്ഠനായ മഹേശാനൻ ഉള്ളിൽ ആനന്ദിച്ചു; പുഞ്ചിരിയോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 29

महेश उवाच । विवाहो हि महाभागा न दृष्टो न श्रुतो मया । यथा पुरा भवद्भिस्तद्विधिः प्रोच्यो विशेषतः

മഹേശൻ പറഞ്ഞു—ഓ മഹാഭാഗേ! ഇത്തരമൊരു വിവാഹം ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല, കേട്ടിട്ടില്ല. അതിനാൽ നിങ്ങൾ മുൻപ് നിശ്ചയിച്ച ആ പ്രത്യേകവിധി എനിക്ക് വിശദമായി പറയുക.

Verse 30

ब्रह्मोवाच । तदाकर्ण्य महेशस्य लौकिकं वचनं शुभम् । प्रत्यूचुः प्रहसन्तस्ते देवदेवं सदाशिवम्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: മഹേശന്റെ മംഗളകരമായ ലൗകിക (മാനവസദൃശ) വാക്കുകൾ കേട്ട് അവർ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ദേവദേവനായ സദാശിവനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു।

Verse 31

ऋषय ऊचुः । विष्णुमाहूय वै शीघ्रं ससमाजं विशेषतः । ब्रह्माणं ससुतं प्रीत्या तथा देवं शतक्रतुम्

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—അവർ വേഗത്തിൽ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനെ, പ്രത്യേകിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമഗ്രസഭയോടുകൂടി, ആഹ്വാനിച്ചു; സന്തോഷത്തോടെ ബ്രഹ്മാവിനെ പുത്രസഹിതവും ദേവൻ ശതക്രതു (ഇന്ദ്രൻ)നെയും വിളിച്ചു।

Verse 32

तथा ऋषिगणान्सर्वान् यक्षगन्धर्वकिन्नरान् । सिद्धान् विद्याधरांश्चैव तथा चैवाप्सरोगणान्

അതുപോലെ അദ്ദേഹം എല്ലാ ഋഷിഗണങ്ങളെയും, യക്ഷന്മാരെയും ഗന്ധർവ-കിന്നരന്മാരെയും, സിദ്ധന്മാരെയും വിദ്യാധരന്മാരെയും, കൂടാതെ അപ്സരസ്സുകളുടെ സംഘങ്ങളെയും കൂടി ആഹ്വാനിച്ചു കൂട്ടിച്ചേർത്തു।

Verse 33

एतांश्चान्यान्प्रभो सर्वानानय स्वेह सादरम् । सर्वं संसाधयिष्यन्ति त्वत्कार्य्यं ते न संशयः

പ്രഭോ! ഇവരെയും മറ്റെല്ലാവരെയും നിങ്ങളുടെ സന്നിധിയിലേക്കു ആദരത്തോടെ കൊണ്ടുവരിക. അവർ നിങ്ങളുടെ സമസ്ത കാര്യവും സാധിപ്പിക്കും—സംശയമില്ല।

Verse 34

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा सप्त ऋषयस्तदाज्ञां प्राप्य ते मुदा । स्वधाम प्रययुस्सर्वे शंसन्तः शङ्करीं गतिम्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ആ ഏഴ് ഋഷികൾ അവളുടെ ആജ്ഞ സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു; എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ധാമങ്ങളിലേക്കു പോയി, ശങ്കരിയിലേക്കു നയിക്കുന്ന മംഗളഗതിയെ പുകഴ്ത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു।

Verse 36

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखंडे सप्तऋषिवचनं नाम षट्त्रिंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിലെ രണ്ടാം റുദ്രസംഹിതയുടെ മൂന്നാം പാർവതീഖണ്ഡത്തിൽ ‘സപ്തഋഷിവചനം’ എന്ന പേരിലുള്ള മുപ്പത്താറാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.