पार्वत्याः तपः—हिमालयादिभिः उपदेशः / Pārvatī’s Austerity and Counsel from Himālaya and Others

Verse 1

गतेषु तेषु सूर्येषु सखीभिः परिवारिता । तपस्तेपे तदधिकं परमार्थसुनिश्चया

ആ ദിവസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, സഖിമാർ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കെ, പരമാർത്ഥത്തിൽ ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ, അവൾ കൂടുതൽ ശക്തിയായി തപസ്സു ചെയ്തു।

Verse 2

हिमालयस्तदागत्य पार्वतीं कृतनिश्चयाम् । सभार्यस्ससुतामात्य उवाच परमेश्वरीम्

അപ്പോൾ ഹിമാലയൻ ദൃഢനിശ്ചയമുള്ള പാർവതിയുടെ അടുക്കൽ വന്നു. ഭാര്യയും പുത്രിയും മന്ത്രിമാരും കൂടെ, ആ പരമേശ്വരിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.

Verse 3

हिमालय उवाच । मा खिद्यतां महाभागे तपसानेन पार्वती । रुद्रो न दृश्यते बाले विरक्तो नात्र संशयः

ഹിമാലയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാഭാഗ്യവതീ പാർവതീ, ഈ തപസ്സിനെക്കുറിച്ച് ദുഃഖിക്കരുത്. ഹേ ബാലേ, രുദ്രൻ എളുപ്പത്തിൽ ദർശനം തരുന്നില്ല; സംശയമില്ല—അവൻ വിരക്തൻ.

Verse 4

त्वं तन्वी सुकुमारांगी तपसा च विमोहिता । भविष्यसि न संदेहस्सत्यं सत्यं वदामि ते

ഹേ തന്വീ, ഹേ സുകുമാരാംഗീ! തപസ്സിൽ പൂർണ്ണമായി ലീനയായാലും നീ നിശ്ചയമായും സിദ്ധി പ്രാപിക്കും; സംശയമില്ല. ഞാൻ നിന്നോട് സത്യം—സത്യമേ—പറയുന്നു.

Verse 5

तस्मादुत्तिष्ठ चैहि त्वं स्वगृहं वरवर्णिनि । किं तेन तव रुद्रेण येन दग्धः पुरा स्मरः

അതുകൊണ്ട് എഴുന്നേറ്റ് വാ, ഹേ മനോഹരവർണ്ണിനീ, നിന്റെ വീട്ടിലേക്കു മടങ്ങുക. ഒരിക്കൽ സ്മരനെ ദഹിപ്പിച്ച ആ രുദ്രനാൽ നിനക്ക് എന്ത് പ്രയോജനം?

Verse 6

अतो हि निर्विकार त्वात्त्वामादातुं वरां हराः । नागमिष्यति देवेशि तं कथं प्रार्थयिष्यसि

ഹേ ദേവേശീ, ഹരൻ നിർവികാരനും മാറ്റമില്ലാത്തവനുമായതിനാൽ നിന്നെ വധുവായി സ്വീകരിക്കാൻ അവൻ സ്വയം വരികയില്ല. അപ്പോൾ നീ അവനെ എങ്ങനെ പ്രാർത്ഥിക്കും?

Verse 7

गगनस्थो यथा चंद्रो ग्रहीतुं न हि शक्यते । तथैव दुर्गमं शंभुं जानीहि त्वमिहानघे

ആകാശത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ചന്ദ്രനെ പിടിക്കാനാകാത്തതുപോലെ, ഹേ അനഘേ! ഇവിടെ അറിഞ്ഞുകൊൾക—ശംഭു (ഭഗവാൻ ശിവൻ) ദുർഗമൻ; സാധാരണ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും മനസ്സിന്റെയും പിടിയ്ക്കപ്പുറം, സത്യഭക്തിയും സമ്യക് ബോധവും കൊണ്ടേ പ്രാപ്യമാകുന്നു।

Verse 8

ब्रह्मोवाच । तथैव मेनया चोक्ता तथा सह्याद्रिणा सती । मेरुणा मंदरेणैव मैनाकेन तथैव सा

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—അതേവിധം മേന സതിയോട് ഉപദേശിച്ചു; സഹ്യപർവതവും അതുപോലെ പറഞ്ഞു. പിന്നെ മേരു, മന്ദര, അതുപോലെ മൈനാകനും അവൾക്ക് ഉപദേശം നൽകി।

Verse 9

एवमन्यैः क्षितिभैश्च क्रौंचादिभिरनातुरा । तथैव गिरिजा प्रोक्ता नानावादविधायिभिः

അതുപോലെ തന്നെ മറ്റു പർവതരാജാക്കന്മാരും—ക്രൗഞ്ചാദികൾ, ക്ലേശമില്ലാത്തവർ—ഗിരിജയെ വിവിധ വാദങ്ങളാലും പലവിധ ഉപദേശങ്ങളാലും അഭിസംബോധന ചെയ്തു।

Verse 10

ब्रह्मोवाच । एवं प्रोक्ता यदा तन्वी सा सर्वैस्तपसि स्थिता । उवाच प्रहसंत्येव हिमवंतं शुचिस्मिता

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടും, ആ സുന്ദരസൂക്ഷ്മദേഹിനി എല്ലാ തപസ്സുകളിലും അചഞ്ചലമായി നിലകൊണ്ടപ്പോൾ, ശുചിസ്മിത—പവിത്രവും മൃദുവുമായ പുഞ്ചിരിയോടെ—ഹിമവാനോട് ചിരിച്ചുകൊണ്ടുതന്നെ പറഞ്ഞു।

Verse 11

पार्वत्युवाच । पुरा प्रोक्तं मया तात मातः किं विस्मृतं त्वया । अधुनापि प्रतिज्ञां च शृणुध्वं मम बांधवाः

പാർവതി പറഞ്ഞു—ഹേ പ്രിയനേ, ഞാൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞതു, ഹേ മാതാവേ, നീ മറന്നോ? ഇപ്പോഴും എന്റെ പ്രതിജ്ഞ കേൾക്കുവിൻ, ഹേ എന്റെ ബന്ധുക്കളേ।

Verse 12

विरक्तोसौ महादेवो येन दग्धा रुषा स्मरः । तं तोषयामि तपसा शंकरं भक्तवत्सलम्

അവൻ വൈരാഗ്യശീലനായ മഹാദേവൻ; അവന്റെ ക്രോധത്തിൽ സ്മരൻ (കാമൻ) ഭസ്മമായി. ഭക്തവത്സലനായ ശങ്കരനെ ഞാൻ തപസ്സാൽ പ്രസാദിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 13

सर्वे भवंतो गच्छंतु स्वं स्वं धाम प्रहर्षिताः । भविष्यत्येव तुष्टोऽसौ नात्र कार्य्या विचारणा

നിങ്ങൾ എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ നിങ്ങളുടെ നിങ്ങളുടെ ധാമങ്ങളിലേക്കു പോകുവിൻ. അവൻ തീർച്ചയായും പ്രസന്നനാകും; ഇതിൽ കൂടുതൽ ആലോചന വേണ്ട।

Verse 14

दग्धो हि मदनो येन येन दग्धं गिरेर्वनम् । तमानयिष्ये चात्रैव तपसा केव लेन हि

ആരാൽ മദനൻ (കാമൻ) ദഹിക്കപ്പെട്ടു, ആരാൽ ഈ ഗിരിവനവും ദഹിക്കപ്പെട്ടു, ആ ശങ്കരനെ ഞാൻ ഇവിടെ തന്നേ കേവലം തപസ്സാൽ എന്റെ അടുക്കൽ വരുത്തും।

Verse 15

तपोबलेन महता सुसेव्यो हि सदाशिवः । जानीध्वं हि महाभागास्सत्यं सत्यं वदामि वः

മഹത്തായ തപോബലത്താൽ സദാശിവൻ നിശ്ചയമായും അചഞ്ചല ഭക്തിയോടെ സേവ്യനും പൂജ്യനും ആകുന്നു. ഹേ മഹാഭാഗ്യരേ, ഇതറിഞ്ഞുകൊൾവിൻ—ഞാൻ നിങ്ങളോട് സത്യം മാത്രം, സത്യം മാത്രം പറയുന്നു.

Verse 16

आभाष्य चैवं गिरिजा च मेनकां मैनाकबंधुं पितरं हिमालयम् । तूष्णीं बभूवाशु सुभाषिणी शिवा समंदरं पर्वतराजबालिका

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഗിരിജ മേനകയെയും, മാതുലൻ മൈനാകനെയും, പിതാവായ ഹിമാലയനെയും അഭിസംബോധന ചെയ്തു. പിന്നെ സുമധുരവാക്യയായ ശിവാ—പർവതരാജന്റെ പുത്രി—സമുദ്രംപോലെ ഗൗരവത്തോടെ ഉടൻ മൗനമായി.

Verse 17

जग्मुस्तथोक्ताः शिवया हि पर्वता यथागतेनापि विचक्षणास्ते । प्रशंसमाना गिरिजा मुहुर्मुहुस्सुविस्मिता हेमनगेश्वराद्याः

ശിവാ ഇങ്ങനെ കല്പിച്ചതിനാൽ, വിവേകമുള്ള ആ പർവതാധിപന്മാർ വന്ന വഴിയിലൂടെയേ മടങ്ങിപ്പോയി. ഹേമനഗേശ്വരാദികൾ അത്യന്തം വിസ്മയത്തോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഗിരിജയെ പുകഴ്ത്തി.

Verse 19

तपसा महता तेन तप्तमासीच्चराचरम् । त्रैलोक्यं हि मुनिश्रेष्ठ सदेवासुरमानुषम्

ഓ മുനിശ്രേഷ്ഠാ! ആ മഹത്തായ തപസ്സാൽ ചരാചരമായ സകല സൃഷ്ടിയും ദഹിച്ചുപോയതുപോലെ ആയി. ദേവാസുരമാനവരോടുകൂടിയ ത്രിലോകം അതിന്റെ ചൂടിൽ അത്യന്തം പീഡിതമായി.

Verse 20

तदा सुरासुराः सर्वे यक्षकिन्नरचारणाः । सिद्धास्साध्याश्च मुनयो विद्याधरमहोरगाः

അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവാസുരന്മാരും, യക്ഷ-കിന്നര-ചാരണന്മാരും; സിദ്ധ-സാധ്യന്മാരും; മുനിമാരും, വിദ്യാധരന്മാരും, മഹോരഗന്മാരും—എല്ലാവരും അവിടെ ഒന്നിച്ചു കൂടി.

Verse 21

सप्रजापतयश्चैव गुह्यकाश्च तथापरे । कष्टात् कष्टतरं प्राप्ताः कारणं न विदुः स्म तत्

പ്രജാപതിമാരും ഗുഹ്യകരും മറ്റു ജീവികളും ദുഃഖത്തേക്കാൾ കഠിനമായ ദുരിതത്തിൽ വീണു; എങ്കിലും ആ വിപത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ കാരണമവർ അറിഞ്ഞില്ല।

Verse 22

सर्वे मिलित्वा शक्राद्या गुरुमामंत्र्य विह्वलाः । सुमेरौ तप्तसर्वांगा विधिं मां शरणं ययुः

അപ്പോൾ ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) മുതലായ എല്ലാ ദേവന്മാരും ഒന്നിച്ചു കൂടി. വ്യാകുലരായി ഗുരുവിനോട് വിനയത്തോടെ അനുമതി വാങ്ങി, സുമേരുവിൽ തപസ്സാൽ ദഗ്ധമായ സർവ്വാംഗങ്ങളോടെ, വിധാതാ ബ്രഹ്മനായ എന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു।

Verse 23

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तुतीये पार्वतीखंडे पार्वतीसांत्वनशिवदेवदर्शनवर्णनं नाम त्रयोविंशोऽध्यायः

ശ്രീ ശിവമഹാപുരാണത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ രുദ്രസംഹിതയിലെ മൂന്നാമത്തെ പാർവ്വതീ ഖണ്ഡത്തിൽ 'പാർവ്വതീ സാന്ത്വനവും ശിവദർശന വർണ്ണനവും' എന്ന ഇരുപത്തിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.

Verse 24

देवा ऊचुः । त्वया सृष्टमिदं सर्वं जगदेतच्चराचरम् । संतप्तमति कस्माद्वै न ज्ञातं कारणं विभो

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—ഹേ സർവ്വവ്യാപി വിഭോ! നിനക്കാൽ തന്നെയാണ് ഈ സമസ്ത ചരാചര ജഗത്ത് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്; എങ്കിലും അത് ദുഃഖതാപത്തിൽ ദഹിക്കുന്നു. അതിന്റെ കാരണം സത്യത്തിൽ എന്തുകൊണ്ട് അറിയപ്പെടുന്നില്ല?

Verse 26

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषामहं स्मृत्वा शिवं हृदा । विचार्य मनसा सर्वं गिरिजायास्तपः फलम्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—അവരുടെ വചനങ്ങൾ കേട്ടപ്പോൾ ഞാൻ ഹൃദയത്തിൽ ഭഗവാൻ ശിവനെ സ്മരിച്ചു; പിന്നെ മനസ്സിൽ എല്ലാം ആലോചിച്ച് ഗിരിജയുടെ തപസ്സിന്റെ ഫലം എന്താകുമെന്നു ചിന്തിച്ചു.

Verse 27

दग्धं विश्वमिति ज्ञात्वा तैः सर्वैरिह सादरात् । हरये तत्कथयितुं क्षीराब्धिमगमं द्रुतम्

ലോകമൊട്ടാകെ ദഗ്ധമായതായി അറിഞ്ഞ്, അവർ എല്ലാവരും ഭക്തിയോടെ ആ കാര്യം ഹരിയോട് അറിയിക്കുവാൻ വേഗത്തിൽ ക്ഷീരസമുദ്രത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 28

तत्र गत्वा हरिं दृष्ट्वा विलसंतं सुखासने । सुप्रणम्य सुसंस्तूय प्रावोचं सांजलिः सुरैः

അവിടെ ചെന്നു സുഖാസനത്തിൽ ആനന്ദത്തോടെ വിരാജിക്കുന്ന ഹരിയെ കണ്ടു, ഞാൻ ഭക്തിപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു, നന്നായി സ്തുതിച്ചു, ദേവന്മാരുടെ സന്നിധിയിൽ കൈകൂപ്പി പറഞ്ഞു.

Verse 29

त्राहि त्राहि महाविष्णो तप्तान्नश्शरणागतान् । तपसोग्रेण पार्वत्यास्तपत्याः परमेण हि

‘രക്ഷിക്കണമേ, രക്ഷിക്കണമേ, മഹാവിഷ്ണോ! ഞങ്ങൾ ദഗ്ധരായി ശരണം വന്നിരിക്കുന്നു; പാർവതിയുടെ പരമോന്നതവും ഉഗ്രവുമായ തപസ്സിന്റെ താപം അത്യന്തം ജ്വലിക്കുന്നു.’

Verse 30

इत्याकर्ण्य वचस्तेषामस्मदादि दिवौकसाम् । शेषासने समाविष्टोऽस्मानुवाच रमेश्वरः

ഞങ്ങളാദിയായ ദിവ്യലോകവാസികളുടെ വചനങ്ങൾ ഇങ്ങനെ കേട്ട്, ശേഷാസനത്തിൽ ഉപവിഷ്ടനായ രമേശ്വരൻ ഞങ്ങളോടു മറുപടിയായി അരുളിച്ചെയ്തു।

Verse 31

विष्णुरुवाच । ज्ञातं सर्वं निदानं मे पार्वती तपसोद्य वै । युष्माभिस्सहितस्त्वद्य व्रजामि परमेश्वरम्

വിഷ്ണു പറഞ്ഞു—ഇന്ന് പാർവതിയുടെ തപസ്സിന്റെ മുഴുവൻ കാരണംയും ലക്ഷ്യവും എനിക്ക് അറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ നിങ്ങളൊക്കെയുമായി ഞാൻ ഇപ്പോൾ പരമേശ്വരനായ ശിവന്റെ അടുക്കൽ പോകുന്നു।

Verse 32

महादेवं प्रार्थयामो गिरिजाप्रापणाय तम् । पाणिग्रहार्थमधुना लोकानां स्वस्तयेऽमराः

ഞങ്ങൾ അമരദേവന്മാർ ഇപ്പോൾ മഹാദേവനോട് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു—ഗിരിജയ്ക്ക് അവനെ വിവാഹമായി പ്രാപിക്കുവാനും, അവൻ അവളുടെ പാണിഗ്രഹണം ചെയ്യുവാനും—സകല ലോകങ്ങളുടെ സ്വസ്തിയും മംഗളവും നിമിത്തം।

Verse 34

तस्माद्वयं गमिष्यामो यत्र रुद्रो महाप्रभुः । तपसोग्रेण संयुक्तोऽद्यास्ते परममंगलः

അതുകൊണ്ട് നാം പോകാം—ഇന്ന് മഹാപ്രഭു രുദ്രൻ കഠിന തപസ്സോടെ സംയുക്തനായി വസിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക്; അവൻ സ്വരൂപത്താൽ തന്നെ പരമമംഗളൻ।

Verse 35

ब्रह्मोवाच । विष्णोस्तद्वचनं श्रुत्वा सर्व ऊचुस्सुरादयः । महाभीता हठात् क्रुद्धाद्दग्धुकामात् लयंकरात्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—വിഷ്ണുവിന്റെ ആ വചനം കേട്ടപ്പോൾ ദേവന്മാർ മുതലായ എല്ലാവരും പറഞ്ഞു. പെട്ടെന്ന് ക്രുദ്ധനായ് ദഹിപ്പാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന, പ്രളയകാരകനായ ആ ഭയങ്കരനെക്കണ്ട് അവർ അത്യന്തം ഭീതരായി।

Verse 36

देवा ऊचुः । महाभयंकरं क्रुद्धं कालानलसमप्रभम् । न यास्यामो वयं सर्वे विरूपाक्षं महाप्रभम्

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—അവൻ അത്യന്തം ഭയങ്കരൻ, ക്രുദ്ധൻ, കാലാഗ്നിയെപ്പോലെ ദീപ്തിമാൻ. ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ആ മഹാപ്രഭു വിരൂപാക്ഷന്റെ അടുക്കലേക്ക് പോകുകയില്ല।

Verse 37

यथा दग्धः पुरा तेन मदनो दुरतिक्रमः । तथैव क्रोधयुक्तो नः स धक्ष्यति न संशयः

മുമ്പ് അവൻ ദുർജ്ജയനായ മദനനെ ദഹിപ്പിച്ചതുപോലെ, അതുപോലെ തന്നെ ക്രോധയുക്തനായി അവൻ നമ്മെയും ദഹിപ്പിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 38

ब्रह्मोवाच तदाकर्ण्य वचस्तेषां शक्रादीनां रमेश्वरः । सांत्वयंस्तान्सुरान्सर्वान्प्रोवाच स हरिर्मुने

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ശക്രാദി ദേവന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ലക്ഷ്മീപതിയായ ഹരി എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ആശ്വസിപ്പിച്ച്, ഹേ മുനേ, പിന്നെ സംസാരിച്ചു.

Verse 39

हरिरुवाच । हे सुरा मद्वचः प्रीत्या शृणुतादरतोऽखिलाः । न वो धक्ष्यति स स्वामी देवानां भयनाशनः

ഹരി പറഞ്ഞു: ഹേ ദേവന്മാരേ, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും പ്രീതിയോടെ എന്റെ വാക്കുകൾ ആദരത്തോടെ കേൾക്കുക. ദേവന്മാരുടെ ഭയം നശിപ്പിക്കുന്ന ആ സ്വാമി നിങ്ങളെ ദഹിപ്പിക്കുകയില്ല.

Verse 40

तस्माद्भवद्भिर्गंतव्यं मया सार्द्धं विचक्षणैः । शंभुं शुभकरं मत्वा शरणं तस्य सुप्रभो

അതുകൊണ്ട് ഹേ വിവേകികളേ, നിങ്ങൾ എന്റെ കൂടെ ഒരുമിച്ച് പോകുക. ശംഭുവിനെ മംഗളദായകനെന്ന് അറിഞ്ഞ്, ഹേ സുപ്രഭോ, അവനിൽ ശരണം പ്രാപിക്കൂ.

Verse 41

शिवं पुराणं पुरुषमधीशं वरेण्यरूपं हि परं पुराणम् । तपोजुषाणां परमात्मरूपं परात्परं तं शरणं व्रजामः

ഞങ്ങൾ ആ പരാത്പര ശിവനിൽ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു—അവൻ ആദിപുരുഷൻ, അധീശ്വരൻ, വരണീയരൂപധാരി; പരമ പുരാണതത്ത്വം തന്നേ; തപസ്സിൽ രമിക്കുന്നവർക്ക് പരമാത്മസ്വരൂപൻ.

Verse 42

ब्रह्मोवाच । एवमुक्तास्तदा देवा विष्णुना प्रभवि ष्णुना । जग्मुस्सर्वे तेन सह द्रष्टुकामाः पिनाकिनम्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ പ്രഭാവശാലിയായ വിഷ്ണു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, പിനാകധാരിയായ ഭഗവാൻ ശിവനെ ദർശിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച് എല്ലാ ദേവന്മാരും അവനോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു।

Verse 43

प्रथमं शैलपुत्र्यास्तत्तपो द्रष्टुं तदाश्रमम् । जग्मुर्मार्गवशात्सर्वे विष्ण्वाद्यस्सकुतूहलाः

ആദ്യം ശൈലപുത്രി (പാർവതി) ചെയ്യുന്ന തപസ്സിനെ ദർശിക്കണമെന്നാഗ്രഹിച്ച്, വിഷ്ണു മുതലായ എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും കൗതുകത്തോടെ വഴിയനുസരിച്ച് ആ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 44

पार्वत्यास्तु तपो दृष्ट्वा तेजसा व्यापृतास्तदा । प्रणेमुस्तां जगद्धात्रीं तेजोरूपां तपः स्थिताम्

പാർവതിയുടെ തപസ്സു കണ്ടപ്പോൾ അവർ ആ ദിവ്യതേജസ്സാൽ മുഴുവനായി വ്യാപിച്ചു. തുടർന്ന് ലോകങ്ങളെ ധരിക്കുന്ന മാതാവായ, തേജസ്സിന്റെ രൂപമായ, തപസ്സിൽ സ്ഥാപിതയായ ആ ദേവിയെ അവർ നമസ്കരിച്ചു.

Verse 45

प्रशंसंतस्तपस्तस्यास्साक्षात्सिद्धितनोस्सुराः । जग्मुस्तत्र तदा ते च यत्रास्ते वृषभध्वजः

അവളുടെ തപസ്സിനെ പ്രശംസിച്ചുകൊണ്ട്, പ്രത്യക്ഷ സിദ്ധിയുടെ ദേഹധാരികളെന്നപോലെ ആയിരുന്ന ആ ദേവഗണങ്ങൾ അപ്പോൾ വൃഷഭധ്വജനായ ഭഗവാൻ ശിവൻ വസിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.

Verse 46

तत्र गत्वा च ते देवास्त्वां मुने प्रैषयंस्तदा । पश्यतो दूरतस्तस्थुः कामभस्मकृतोहरात्

അവിടെ ചെന്ന ശേഷം, ഹേ മുനേ, ആ ദേവന്മാർ അപ്പോൾ നിങ്ങളെ മുന്നോട്ട് അയച്ചു. കാമനെ ഭസ്മമാക്കിയ ഹരൻ (ശിവൻ) നിന്നു ദൂരെയായി, നോക്കി കൊണ്ടു അവർ അകലെ നിന്നു.

Verse 47

नारद त्वं शिवस्थानं तदा गत्वाऽभयस्सदा । शिवभक्तो विशेषेण प्रसन्नं दृष्टवान् प्रभुम्

ഓ നാരദാ, അന്ന് നീ ശിവസ്ഥാനത്തിലേക്ക് ചെന്നു സദാ നിർഭയനായി നിന്നു. വിശേഷമായി ശിവഭക്തനായി, പ്രസന്നനും കൃപാമയനുമായ പ്രഭു ശിവനെ ദർശിച്ചു.

Verse 48

पुनरागत्य यत्नेन देवानाहूय तांस्ततः । निनाय शंकरस्थानं तदा विष्ण्वादिकान्मुने

പിന്നീട് വീണ്ടും മടങ്ങി വന്ന് പരിശ്രമത്തോടെ ദേവന്മാരെ വിളിച്ചു കൂട്ടി; ഹേ മുനേ, അതിനുശേഷം വിഷ്ണുവിനെയും മറ്റുള്ളവരെയും ശങ്കരന്റെ പുണ്യസ്ഥാനത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.

Verse 49

अथ विष्ण्वादयस्सर्वे तत्र गत्वा शिवं प्रभुम् । ददृशुस्सुखमासीनं प्रसन्नं भक्तवत्सलम्

അപ്പോൾ വിഷ്ണുവും മറ്റു ദേവന്മാരും അവിടെ ചെന്നു പ്രഭു ശിവനെ കണ്ടു—സുഖാസീനനായി, പ്രസന്നനായി, ഭക്തവത്സലനായി ഇരിക്കുന്നവനെ.

Verse 50

योगपट्टस्थितं शंभुं गणैश्च परिवारितम् । तपोरूपं दधानं च परमेश्वररूपिणम्

അവർ യോഗപട്ടത്തോടെ യോഗാസനത്തിൽ സ്ഥിതനായ ശംഭുവിനെ കണ്ടു, ഗണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനെ—തപസ്സിന്റെ രൂപം ധരിച്ചു പരമേശ്വരസ്വരൂപനായി നിലകൊള്ളുന്നവനെ.

Verse 51

ततो विष्णुर्मयान्ये च सुरसिद्धमुनीश्वराः । प्रणम्य तुष्टुवुस्सूक्तैर्वेदोपनिषदन्वितैः

അതിനുശേഷം വിഷ്ണുവും ഞാനും (ബ്രഹ്മാവും), കൂടാതെ ദേവന്മാരിലും സിദ്ധന്മാരിലും മഹർഷിമാരിലും ശ്രേഷ്ഠരായവർ—allരും പ്രണാമം ചെയ്ത് വേദ-ഉപനിഷദ്‌ സമന്വിതമായ സൂക്തങ്ങളാൽ (ശിവനെ) സ്തുതിച്ചു.