देवदैत्यसामान्ययुद्धवर्णनम् — Description of the General Battle Between Devas and Daityas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । इति ते वर्णितस्तात देवदानव सेनयोः । संग्रामस्तुमुलोऽतीव तत्प्रभ्वो शृणु नारद

ബ്രഹ്മാവ് അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ താത, ദേവ-ദാനവ സേനകളുടെ ഇടയിൽ നടന്ന അത്യന്തം ഘോരവും തുമുലവുമായ യുദ്ധം ഞാൻ നിനക്കിങ്ങനെ വിവരിച്ചു. ഇനി, ഹേ നാരദ, അതിന്റെ ഫലവും അവിടെ പ്രകടമായ പ്രഭുത്വവും കേൾക്കുക।

Verse 2

एवं युद्धेऽतितुमुले देवदानवसंक्षये । तारकेणैव देवेन्द्रश्शक्त्या रमया सह

ഇപ്രകാരം ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും നശിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ അതിഭീകരമായ യുദ്ധത്തിൽ, ദേവേന്ദ്രൻ തന്റെ രമ എന്ന ശക്തിയോടൊപ്പം താരകാസുരനോട് പൊരുതി.

Verse 3

सद्यः पपात नागाश्च धरण्यां मूर्च्छितोऽभवत् । परं कश्मलमापेदे वज्रधारी सुरेश्वरः

ഉടനെ തന്നെ ആ ആന (ഐരാവതം) ഭൂമിയിൽ വീണ് ബോധരഹിതനായി. വജ്രധാരിയായ സുരേശ്വരൻ ഇന്ദ്രനും അതീവ വ്യാകുലതയും കഷ്ടപ്പാടും അനുഭവിച്ചു.

Verse 4

तथैव लोकपास्सर्वेऽसुरैश्च बलवत्तरैः । पराजिता रणे तात महारणविशारदैः

അതുപോലെ, ഹേ താത, എല്ലാ ലോകപാലകരും അത്യന്തം ബലവാന്മാരും മഹായുദ്ധവിദഗ്ധരുമായ അസുരന്മാരാൽ യുദ്ധത്തിൽ പരാജിതരായി.

Verse 5

अन्येऽपि निर्जरा दैत्यैर्युद्ध्यमानाः पराजिताः । असहंतो हि तत्तेजः पलायनपरायणाः

മറ്റു അമരദേവന്മാരും ദൈത്യരോടു യുദ്ധം ചെയ്‌തുകൊണ്ടിരിക്കെ പരാജിതരായി. ആ പ്രചണ്ഡ തേജസ്സു സഹിക്കാനാവാതെ അവർ ഓടിപ്പോകുവാൻ മാത്രം മനസ്സുവെച്ചു.

Verse 6

जगर्जुरसुरास्तत्र जयिनस्सुकृतोद्यमाः । सिंहनादं प्रकुर्वन्तः कोलाहलपरायणाः

അവിടെ അസുരന്മാർ ജയത്തിൽ ഉറച്ചവരായി, ഉത്സാഹപൂർവ്വം ഗർജിച്ചു. സിംഹനാദം മുഴക്കി അവർ കോലാഹലത്തിൽ തന്നെ ലീനരായി.

Verse 7

एतस्मिन्नंतरे तत्र वीरभद्रो रुषान्वितः । आससाद गणैर्वीरैस्तारकं वीरमानिनम्

അന്നേരം അവിടെ ധർമ്മോചിത ക്രോധം നിറഞ്ഞ വീരഭദ്രൻ, വീരഗണങ്ങളോടുകൂടെ മുന്നേ ചെന്നു, വീരത്വാഭിമാനിയായ താരകനെ നേരിട്ടു।

Verse 8

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखण्डे देव दैत्यसामान्ययुद्धवर्णनं नामाष्टमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിലെ ദ്വിതീയ റുദ്രസംഹിതയുടെ ചതുര്ഥ കുമാരഖണ്ഡത്തിൽ ‘ദേവ-ദൈത്യ സാധാരണ യുദ്ധവർണ്ണനം’ എന്ന അഷ്ടമ അധ്യായം സമാപ്തമായി।

Verse 9

तदा ते प्रमथास्सर्वे दैत्याश्च परमोत्सवाः । युयुधुस्संयुगेऽन्योन्यं प्रसक्ताश्च महारणे

അപ്പോൾ ആ എല്ലാ പ്രമഥരും ദൈത്യരും, യുദ്ധോന്മാദത്തിന്റെ പരമോത്സാഹത്തിൽ, ആ മഹാരണത്തിൽ പരസ്പരം ചേർന്നു പിടിച്ച് അടുത്ത പോരാട്ടത്തിൽ ഏറ്റുമുട്ടി।

Verse 10

त्रिशूलैरृष्टिभिः पाशैः खड्गैः परशुपट्टिशैः । निजघ्नुस्समरेऽन्योन्यं रणे रणविशारदाः

ത്രിശൂലം, കുന്തം, പാശം, ഖഡ്ഗം, പരശു, പട്ടിശം—ഇവയാൽ യുദ്ധനിപുണരായ വീരർ സമരത്തിൽ പരസ്പരം വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രഹരിച്ചു।

Verse 11

तारको वीरभद्रेण स त्रिशूलाहतो भृशम् । पपात सहसा भूमौ क्षणं मूर्छापरिप्लुतः

വീരഭദ്രന്റെ ത്രിശൂലപ്രഹാരത്തിൽ കഠിനമായി തകർന്ന താരകൻ പെട്ടെന്ന് ഭൂമിയിൽ വീണു; ഒരു ക്ഷണം മൂർച്ചയിൽ മുങ്ങി।

Verse 12

उत्थाय स द्रुतं वीरस्तारको दैत्यसत्तमः । लब्धसंज्ञो बलाच्छक्त्या वीरभद्रं जघान ह

അപ്പോൾ ദൈത്യശ്രേഷ്ഠനായ വീരൻ താരകൻ വേഗത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ്, ബോധം വീണ്ടെടുത്ത ഉടൻ ശക്തിയസ്ത്രംകൊണ്ട് ബലമായി വീരഭദ്രനെ പ്രഹരിച്ചു।

Verse 13

वीरभद्रस्तथा वीरो महातेजा हि तारकम् । जघान त्रिशिखेनाशु घोरेण निशितेन तम्

അപ്പോൾ മഹാതേജസ്സോടെ ജ്വലിക്കുന്ന വീരഭദ്രനും, വീരന്മാർക്കിടയിൽ പ്രസിദ്ധനായ താരകനെ, ഭയങ്കരവും മൂർച്ചയുള്ള ത്രിശിഖായുധംകൊണ്ട് വേഗത്തിൽ പ്രഹരിച്ചു।

Verse 14

सोपि शक्त्या वीरभद्रं जघान समरे ततः । तारको दितिजाधीशः प्रबलो वीरसंमतः

അപ്പോൾ സമരത്തിൽ താരകനും ശക്തിയസ്ത്രംകൊണ്ട് വീരഭദ്രനെ പ്രഹരിച്ചു; ആ ദിതിജാധിപൻ അത്യന്തം പ്രബലനും വീരന്മാർക്കിടയിൽ മാന്യനുമായിരുന്നു।

Verse 15

एवं संयुद्ध्यमानौ तौ जघ्नतुश्चेतरेतरम् । नानास्त्रशस्त्रैस्समरे रणविद्याविशारदौ

ഇങ്ങനെ യുദ്ധം തുടരുന്ന ആ ഇരുവരും സമരഭൂമിയിൽ പരസ്പരം മാറിമാറി പ്രഹരിച്ചു. നാനാവിധ അസ്ത്രശസ്ത്രങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ച്, ഇരുവരും റണവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരായിരുന്നു.

Verse 16

तयोर्महात्मनोस्तत्र द्वन्द्वयुद्धमभूत्तदा । सर्वेषां पश्यतामेव तुमुलं रोमहर्षणम्

അപ്പോൾ അവിടെ ആ രണ്ടു മഹാത്മാക്കൾക്കിടയിൽ ഭീകരമായ ദ്വന്ദ്വയുദ്ധം ഉണ്ടായി; എല്ലാവരും നോക്കിനിൽക്കേ അത് തുമുലമായി രോമാഞ്ചം പകരുന്നതായിരുന്നു।

Verse 17

ततो भेरीमृदंगाश्च पटहानकगोमुखाः । विनेदुर्विहता वीरैश्शृण्वतां सुभयानकाः

അപ്പോൾ ഭേരി, മൃദംഗം, പടഹം, ആനകം, ഗോമുഖ കൊമ്പുകൾ—വീരന്മാർ അടിച്ചതോടെ മുഴങ്ങി; കേൾക്കുന്നവർക്ക് അത് ഒരേസമയം മംഗളകരവും ഭയാനകവും ആയി തോന്നി।

Verse 18

युयुधातेतिसन्नद्धौ प्रहारैर्जर्जरीकृतौ । अन्योन्यमतिसंरब्धौ तौ बुधांगारकाविव

“യുദ്ധം ചെയ്യൂ, യുദ്ധം ചെയ്യൂ” എന്നു വിളിച്ചു അവർ ഇരുവരും സന്നദ്ധരായി; പ്രഹാരങ്ങളാൽ പരസ്പരം ജർജ്ജരിതരാക്കി. തമ്മിലേറ്റം ഉഗ്രകോപത്തോടെ അവർ ബുധനും അങ്കാരകനും പോലെ ജ്വലിച്ചു.

Verse 19

एवं दृष्ट्वा तदा युद्धं वीरभद्रस्य तेन च । तत्र गत्वा वीरभद्रमवोचस्त्वं शिवप्रियः

ഇങ്ങനെ അപ്പോൾ അവനോടുകൂടെ വീരഭദ്രന്റെ യുദ്ധം കണ്ടിട്ട്, ഹേ ശിവപ്രിയ, നീ അവിടെ ചെന്നു വീരഭദ്രനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 20

नारद उवाच । वीरभद्र महावीर गणानामग्रणीर्भवान् । निवर्तस्व रणादस्माद्रोचते न वधस्त्वया

നാരദൻ പറഞ്ഞു— ഹേ മഹാവീര വീരഭദ്രാ, നീ ശിവഗണങ്ങളുടെ അഗ്രനേതാവാണ്. ഈ രണത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറുക; നിനക്കാൽ വധം ചെയ്യുന്നത് യോജിച്ചതല്ല.

Verse 21

एवं निशम्य त्वद्वाक्यं वीरभद्रो गणाग्रणीः । अवदत्स रुषाविष्टस्त्वां तदा तु कृतांजलिः

ഇങ്ങനെ നിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ശിവഗണങ്ങളുടെ അഗ്രനായകൻ വീരഭദ്രൻ അപ്പോൾ നിന്നോട് സംസാരിച്ചു. ക്രോധാവേശത്തിലായിരുന്നാലും കൃതാഞ്ജലിയോടെ പറഞ്ഞു.

Verse 22

वीरभद्र उवाच । मुनिवर्य महाप्राज्ञ शृणु मे परमं वचः । तारकं च वधिष्यामि पश्य मेऽद्य पराक्रमम्

വീരഭദ്രൻ പറഞ്ഞു— ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞാ! എന്റെ പരമ വചനം കേൾക്കുക. ഇന്ന് ഞാൻ താരകനെ വധിക്കും; എന്റെ പരാക്രമം കാണുക.

Verse 23

आनयंति च ये वीरास्स्वामिनं रणसंसदि । ते पापिनो महाक्लीबा विनश्यन्ति रणं गताः

രണസഭയിൽ സ്വന്തം സ്വാമിയെ ശത്രുവിന് മുന്നിൽ കൊണ്ടുവന്ന് ഏല്പിക്കുന്ന വീരർ പാപികൾ, മഹാക്ലീബർ, നീചർ; യുദ്ധത്തിലേക്ക് പോയി നശിക്കുന്നു.

Verse 24

असद्गतिं प्राप्नुवन्ति तेषां च निरयो धुवम् । वीरभद्रो हि विज्ञेयो न वाच्यस्ते कदाचन

അവർ ദുർഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു; അവർക്കു നരകം നിശ്ചയം. ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ശക്തി വീരഭദ്രനാണെന്ന് അറിയുക; അതിനാൽ അവനെ ഒരിക്കലും ലഘുവായി പറയരുത്.

Verse 25

शस्त्रास्त्रैर्भिन्नगात्रा ये रणं कुर्वंति निर्भयाः । इहामुत्र प्रशंस्यास्ते लभ्यन्ते सुखमद्भुतम्

ശസ്ത്രാസ്ത്രങ്ങളാൽ അവയവങ്ങൾ കീറിപ്പോയാലും ഭയമില്ലാതെ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവർ—ഇഹലോകത്തിലും പരലോകത്തിലും പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു; അത്ഭുതസുഖം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 26

शृण्वन्तु मम वाक्यानि देवा हरिपुरोगमाः । अतारकां महीमद्य करिष्ये स्वामिवर्जिताम्

ഹരിയെ മുൻപാക്കി നിൽക്കുന്ന ദേവന്മാരേ, എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രവിക്കുവിൻ. ഇന്ന് ഞാൻ ഈ അതാരകാ ഭൂമിയെ സ്വാമിയും രക്ഷകനുമില്ലാത്തതാക്കും.

Verse 27

इत्युक्त्वा प्रमर्थैस्सार्द्धं वीरभद्रो हि शूलधृक् । विचिंत्य मनसा शंभुं युयुधे तारकेण हि

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ത്രിശൂലധാരിയായ വീരഭദ്രൻ പ്രമഥന്മാരോടൊപ്പം, മനസ്സിൽ ശംഭുവിനെ ധ്യാനിച്ച്, തുടർന്ന് താരകനോടു യുദ്ധം ചെയ്തു.

Verse 28

वृषारूढैरनेकैश्च त्रिशूलवरधारिभिः । महावीरस्त्रिनेत्रैश्च स रेजे रणसंगतः

വൃഷഭാരൂഢരായ അനേകം മഹാവീരർ—ത്രിശൂലവും വരവും ധരിച്ച, ത്രിനേത്ര മഹിമയുള്ളവർ—ചുറ്റിനിൽക്കേ, അവൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ദീപ്തിയായി തെളിഞ്ഞു.

Verse 29

कोलाहलं प्रकुर्वंतो निर्भयाश्शतशो गणाः । वीरभद्रं पुरस्कृत्य युयुधुर्दानवैस्सह

മഹാ കോലാഹലം മുഴക്കി, ഭയമില്ലാത്ത നൂറുകണക്കിന് ഗണങ്ങൾ വീരഭദ്രനെ മുൻനിർത്തി ദാനവരോടു യുദ്ധം ചെയ്തു.

Verse 30

असुरास्तेऽपि युयुधुस्तारकासुरजीविनः । बलोत्कटा महावीरा मर्दयन्तो गणान् रुषा

താരകാസുരന്റെ ശക്തിയിൽ നിലകൊണ്ട ആ അസുരന്മാരും യുദ്ധം ചെയ്തു. ബലത്തിൽ ഉഗ്രരായ മഹാവീരർ ക്രോധത്തോടെ ഗണങ്ങളെ ഞെരിച്ച് പീഡിപ്പിച്ചു.

Verse 31

पुनः पुनश्चैव बभूव संगरो महोत्कटो दैत्यवरैर्गणानाम् । प्रहर्षमाणाः परमास्त्रकोविदास्तदा गणास्ते जयिनो बभूवुः

വീണ്ടും വീണ്ടും ശിവന്റെ ഗണങ്ങളുടെയും ദൈത്യശ്രേഷ്ഠന്മാരുടെയും ഇടയിൽ അത്യന്തം ഭീകരമായ യുദ്ധം ഉണ്ടായി. പരമാസ്ത്രപ്രയോഗത്തിൽ നിപുണരായ ആ ഗണങ്ങൾ ആനന്ദത്തോടെ അപ്പോൾ ജയികളായി.

Verse 32

गणैर्जितास्ते प्रबलैरसुरा विमुखा रणे । पलायनपरा जाता व्यथिता व्यग्रमानसाः

ശിവന്റെ പ്രബല ഗണങ്ങളാൽ ജയിക്കപ്പെട്ട ആ അസുരർ യുദ്ധത്തിൽ വിമുഖരായി. ഓടിപ്പോകലിൽ മാത്രം തൽപരരായി, അവർ വ്യഥിതരും വ്യഗ്രമനസ്കരുമായി.

Verse 33

एवं भ्रष्टं स्वसैन्यं तद्दृष्ट्वा तत्पालकोऽसुरः । तारको हि रुषाविष्टो हंतुं देवगणान् ययौ

സ്വസൈന്യം ഇങ്ങനെ തകർന്നത് കണ്ട അതിന്റെ രക്ഷകനായ അസുരൻ താരകൻ ക്രോധാവേശത്തോടെ ദേവഗണങ്ങളെ വധിക്കാനായി പുറപ്പെട്ടു.

Verse 34

भुजानामयुतं कृत्वा सिंहमारुह्य वेगतः । पातयामास तान्देवान्गणांश्च रणमूर्द्धनि

പതിനായിരം ഭുജങ്ങൾ പ്രകടമാക്കി, സിംഹത്തെ കയറി മഹാവേഗത്തിൽ പാഞ്ഞ്, യുദ്ധത്തിന്റെ നടുവിൽ ആ ദേവന്മാരെയും ഗണങ്ങളെയും വീഴ്ത്തി.

Verse 36

स्मृत्वा शिवपदांभोजं जग्राह त्रिशिखं परम् । जज्वलुस्तेजसा तस्य दिशः सर्वा नभस्तथा

ശിവപാദാംഭോജം സ്മരിച്ചു അവൻ പരമ ത്രിശിഖായുധം ഗ്രഹിച്ചു. അതിന്റെ തേജസ്സാൽ എല്ലാ ദിക്കുകളും ആകാശവും ജ്വലിച്ചു.

Verse 37

एतस्मिन्नन्तरे स्वामी वारयामास तं रणम् । वीरबाहुमुखान्सद्यो महाकौतुकदर्शकः

ഇതിനിടയിൽ സ്വാമി ആ യുദ്ധം തടഞ്ഞു. മഹാകൗതുകം വെളിപ്പെടുത്തുന്ന പ്രഭു വീരബാഹു മുതലായവരെ ഉടൻ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.

Verse 38

तदाज्ञया वीरभद्रो निवृत्तोऽभूद्रणात्तदा । कोपं चक्रे महावीरस्तारकोऽसुरनायकः

ആ ആജ്ഞപ്രകാരം വീരഭദ്രൻ അപ്പോൾ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. അതേ നിമിഷം മഹാവീരനായ അസുരനായകൻ താരകൻ ക്രോധത്തിൽ ജ്വലിച്ചു.

Verse 39

चकार बाणवृष्टिं च सुरोपरि तदाऽसुरः । तप्तोऽह्वासीत्सुरान्सद्यो नानास्त्ररणकोविदः

അപ്പോൾ ആ അസുരൻ ദേവന്മാരുടെ മേൽ അമ്പുവർഷം ചൊരിഞ്ഞു. നാനാവിധ ആയുധയുദ്ധത്തിൽ നിപുണനായ അവൻ ക്രോധത്തിൽ കത്തിയിട്ട് ഉടൻ തന്നെ സുരന്മാരെ യുദ്ധത്തിന് വെല്ലുവിളിച്ചു.

Verse 40

एवं कृत्वा महत्कर्म तारकोऽसुरपालकः । सर्वेषामपि देवानामशक्यो बलिनां वरः

ഇങ്ങനെ മഹത്തായ കർമ്മം നിർവഹിച്ചു അസുരപാലകനായ താരകൻ, ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായി, എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും ജയിക്കാനാകാത്തവനായി മാറി.

Verse 41

एवं निहन्यमानांस्तान् दृष्ट्वा देवान् भयाकुलान् । कोपं कृत्वा रणायाशु संनद्धोऽभवदच्युतः

ദേവന്മാർ ഇങ്ങനെ പ്രഹരിക്കപ്പെടുകയും ഭയാകുലരാകുകയും ചെയ്തതു കണ്ട അച്യുതൻ (വിഷ്ണു) ക്രോധിച്ചു; വൈകാതെ യുദ്ധത്തിനായി ആയുധധാരിയായി സന്നദ്ധനായി.

Verse 42

चक्रं सुदर्शनं शार्ङ्गं धनुरादाय सायुधः । अभ्युद्ययौ महादैत्यं रणाय भगवान् हरिः

സുദർശനചക്രവും ശാർങ്ഗധനുസ്സും എടുത്ത്, പൂർണ്ണായുധസജ്ജനായി, ഭഗവാൻ ഹരി ആ മഹാദൈത്യനോട് യുദ്ധത്തിനായി മുന്നേറി।

Verse 43

ततस्समभवद्युद्धं हरितारकयोर्महत् । लोमहर्षणमत्युग्रं सर्वेषां पश्यतां मुने

അതിനുശേഷം, ഹേ മുനേ, എല്ലാവരും നോക്കി നിൽക്കേ ഹരിതയും താരകനും തമ്മിൽ അത്യന്തം ഉഗ്രവും രോമാഞ്ചജനകവുമായ മഹായുദ്ധം ഉണ്ടായി।

Verse 44

गदामुद्यम्य स हरिर्जघानासुरमोजसा । द्विधा चकार तां दैत्यस्त्रिशिखेन महाबली

ഗദ ഉയർത്തി ഹരി മഹാബലത്തോടെ അസുരനെ പ്രഹരിച്ചു; എന്നാൽ മഹാബലിയായ ദൈത്യൻ ത്രിശിഖ ആ ഗദയെ രണ്ടായി പിളർത്തി।

Verse 46

सोऽपि दैत्यो महावीरस्तारकः परवीरहा । चिच्छेद सकलान्बाणान्स्वशरैर्निशितैर्द्रुतम्

ആ മഹാവീര ദൈത്യനായ താരകൻ, ശത്രുവീരസംഹാരകൻ, തന്റെ മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ വേഗത്തിൽ എല്ലാ അമ്പുകളും ഛേദിച്ചു।

Verse 47

अथ शक्त्या जघानाशु मुरारिं तारकासुरः । भूमौ पपात स हरिस्तत्प्रहारेण मूर्च्छितः

അപ്പോൾ താരകാസുരൻ വേഗത്തിൽ ശക്തിയാൽ മുരാരി (വിഷ്ണു)യെ പ്രഹരിച്ചു. ആ പ്രഹാരത്തിൽ മൂർച്ച്ഛിതനായ ഹരി ഭൂമിയിൽ വീണു.

Verse 48

जग्राह स रुषा चक्रमुत्थितः क्षणतोऽच्युतः । सिंहनादं महत्कृत्वा ज्वलज्ज्वालासमाकुलम्

അപ്പോൾ അച്യുതൻ (വിഷ്ണു) ക്ഷണത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് ക്രോധത്തോടെ ചക്രം പിടിച്ചു. മഹാ സിംഹനാദം മുഴക്കി, ജ്വലിക്കുന്ന ജ്വാലകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനായി നിന്നു.

Verse 49

तेन तञ्च जघानासौ दैत्यानामधिपं हरिः । तत्प्रहारेण महता व्यथितो न्यपतद्भुवि

അതേ ആയുധംകൊണ്ട് ഹരി (വിഷ്ണു) ദൈത്യാധിപനെ വീഴ്ത്തി. ആ മഹാപ്രഹാരത്തിൽ വ്യഥിതനായി അവൻ ഭൂമിയിൽ പതിച്ചു.

Verse 50

पुनश्चोत्थाय दैत्येन्द्रस्तारकोऽसुरनायकः । चिच्छेद त्वरितं चक्रं स्वशक्त्यातिबलान्वितः

വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റ് ദൈത്യേന്ദ്രൻ താരകൻ, അസുരനായകൻ, സ്വന്തം ശക്തിയുടെ അതിബലത്തോടെ, ക്ഷിപ്രമായി ചക്രം ഛേദിച്ചു.

Verse 51

पुनस्तया महाशक्त्या जघानामरवल्लभम् । अच्युतोऽपि महावीरा नन्दकेन जघान तम्

വീണ്ടും ആ മഹാശക്തി ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയനായവനെ പ്രഹരിച്ചു. മഹാവീരനായ അച്യുതൻ (വിഷ്ണു)യും നന്ദകഖഡ്ഗംകൊണ്ട് അവനെ അടിച്ചു.

Verse 52

एवमन्योन्यमसुरो विष्णुश्च बलवानुभौ । युयुधाते रणे भूरि तत्राक्षतबलौ मुने

ഇങ്ങനെ അസുരനും വിഷ്ണുവും—ഇരുവരും ബലവാന്മാർ—ആ മഹാരണമിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും പരസ്പരം യുദ്ധം ചെയ്തു. ഹേ മുനേ, അവിടെ അവരുടെ ബലം അക്ഷതമായി നിലനിന്നു; ദീർഘകാലം ഭീകരസമരം നടന്നു.

Verse 358

स दृष्ट्वा तस्य तत्कर्म वीरभद्रो गणाग्रणीः । चकार सुमहत्कोपं तद्वधाय महाबली

അവന്റെ ആ പ്രവൃത്തി കണ്ട ശിവഗണങ്ങളുടെ അഗ്രനായ മഹാബലൻ വീരഭദ്രൻ മഹാക്രോധത്തിൽ ജ്വലിച്ച് അവനെ വധിക്കുവാൻ നിശ്ചയിച്ചു।