Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 31

युद्धप्रारम्भवर्णनम् — Description of the Commencement of Battle

एतस्मिन्नन्तरे तत्र तारकाख्यो महाबलः । सैन्येन महता सद्यो ययौ योद्धुं सुरान् प्रति

etasminnantare tatra tārakākhyo mahābalaḥ | sainyena mahatā sadyo yayau yoddhuṃ surān prati

അതിനിടയിൽ, അതേ നിമിഷം, ‘താരക’ എന്ന മഹാബലൻ മഹാസൈന്യത്തോടുകൂടി ദേവന്മാരെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ഉടൻ പുറപ്പെട്ടു.

एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
अधिकरण (अधिकरणम्/Locative)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; सर्वनाम-शब्दः
अन्तरेin the interval
अन्तरे:
अधिकरण (अधिकरणम्/Locative)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; ‘अन्तरे’ = in the interval
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण-निर्देशक (Locative indicator)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक-अव्यय (adverb of place)
तारकाख्यः(one) named Tāraka
तारकाख्यः:
कर्ता (कर्तृ/Subject)
TypeNoun
Rootतारक + आख्य (प्रातिपदिक); ‘आख्य’ = named
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (तारक-आख्यः = named Tāraka)
महाबलःvery strong
महाबलः:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootमहाबल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (महान् बलः यस्य)
सैन्येनwith an army
सैन्येन:
करण (करणम्/Instrument)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
महताgreat
महता:
करण-विशेषण (Instrument qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘सैन्येन’ इति विशेषणम्
सद्यःimmediately
सद्यः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक-अव्यय (adverb of time)
ययौwent
ययौ:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
योद्धुम्to fight
योद्धुम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeVerb
Rootयुध् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्तम् (Infinitive), अव्ययवत् प्रयोगः; ‘to fight’
सुरान्the gods
सुरान्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), बहुवचनम्
प्रतिagainst/towards
प्रति:
सम्प्रदान/दिशा-निर्देशक (Direction/against)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय/उपसर्ग)
Formअव्ययम्; उपपद-प्रयोगः (postposition) ‘towards/against’

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

T
Tāraka
D
Devas

FAQs

It marks the surge of asuric power (Tāraka) moving outward as conflict, symbolizing how unchecked ego and ambition rush to oppose divine order; in Shaiva thought, such forces are ultimately subdued only by Shiva’s grace restoring dharma.

Though the verse is narrative, it supports the larger Shaiva frame: the Devas’ protection and the defeat of Tāraka unfold through Shiva’s saguna līlā—Shiva’s purposeful manifestation in time to re-establish cosmic balance.

A practical takeaway is to counter ‘inner Tāraka’ (anger, pride, restlessness) with steady japa of the Panchākṣarī mantra “Om Namaḥ Śivāya” and a disciplined, sattvic routine, invoking Shiva as Pati who loosens the bonds (pāśa).