Dashati 18
Pavamāna Soma’s purifying flow as the power that exhilarates Indra for heroic action and brings wealth to the sacrificer
Soma Pavamāna (as the flowing purified Soma)
Urgent forward-driving praise (stuti) with a ‘flowing’ momentum suited to pavamāna imagery and Indra’s martial vigor
The selection draws on the broader Pavamāna and Aindra materials; precise ṛṣi attribution requires Ṛgvedic concordance for each mantra in this Sāmavedic arrangement.
പവമാന സോമൻ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട് ഒഴുകി വന്ന് യഥാക്രമം യഥാർത്ഥ അർഹർക്കു—ആദ്യം വായുവിന്, പിന്നെ മിത്ര–വരുണർക്കു, തുടർന്ന് ഇന്ദ്രനു—അർപ്പിക്കപ്പെടണമെന്നു ത്വരിതഗതിയുള്ള സ്തുതിയാൽ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ത്രിസവനക്രമത്തിൽ ‘പൂയമാന’ സോമൻ ദേവന്മാരെ ഉല്ലസിപ്പിച്ച്, പ്രത്യേകിച്ച് വജ്രധാരി ഇന്ദ്രനു മഹാ തടസ്സം (മഹാമുരു) തകർക്കാനുള്ള ശക്തി നൽകട്ടെ; യജമാനനു ദ്രവിണം, ദിവ്യവും പാർത്ഥിവവുമായ വസുക്കൾ, ക്ഷേമവും സമൃദ്ധിയും ലഭിക്കട്ടെ. ജമദഗ്നിയെന്ന ഋഷി-പ്രസാദത്തിന്റെ മാതൃക ഓർമ്മിപ്പിച്ച്, വിഷ്ണുവിന്റെ സഹകരണത്തോടെ (വിഷ്ണുനാ സുത) പിഴിഞ്ഞ സോമത്തിന്റെ യാഗഫല-ശക്തിയെ ഊന്നിപ്പറയുന്നു.
Mantras
Mantra 1
त्रिकद्रुकेषु महिषो यवाशिरं तुविशुष्मस्तृम्पत्सोममपिबद्विष्णुना सुतं स ईं ममाद महि कर्म कर्तवे महामुरुं सैनं सश्चद्देवो देवं सत्य
ത്രികദ്രുകേഷു—മൂന്നു സവനങ്ങളിൽ—മഹിഷ (വൃഷഭ), അത്യുഗ്രശക്തിയുള്ളവൻ, തൃപ്തനായി, യവാശിര (യവ-മിശ്രിത) സോമം പാനം ചെയ്തു; വിഷ്ണുവിന്റെ സഹായത്തോടെ സുത (പിഷിത)മായ ആ സോമം. മഹാകർമ്മം ചെയ്യാൻ അവൻ മദിതനായി—മഹാ തടസ്സത്തെ പ്രഹരിക്കാൻ; ദേവൻ ദേവനെ അനുഗമിച്ചു—ഹേ സത്യ (ഇന്ദ്ര) !
Mantra 2
साकं जातः क्रतुना साकमोजसा ववक्षिथ साकं वृद्धो वीर्यैः सासहिर्मृधो दाता राध स्तुवते काम्यं वसु प्रचेतन सैनं सश्चद्देवो देवं सत्य
ക്രതു സഹിതം ജനിച്ചവനേ, ഓജസ്സിനോടൊപ്പം നീ വളർന്നു; വീര്യങ്ങളോടൊപ്പം വർദ്ധിച്ചവനേ, ആക്രമണങ്ങളെ ജയിക്കുന്നവനേ; സ്തുതിക്കുന്നവന് റാധാ—ധനം ദാനമരുളുന്നവനേ, കാമ്യ വസു നൽകുന്നവനേ; ഹേ പ്രചേതന ഇന്ദ്ര, ദേവൻ ദേവനെ അനുഗമിക്കുന്നു; ഹേ സത്യവാൻ.
Mantra 3
अध त्विषीमां अभ्योजसा कृविं युधाभवदा रोदसी अपृणदस्य मज्मना प्र अधत्तान्यं जठरे प्रेमरिच्यत प्र चेतय सैनं सश्चद्देवो देवं सत्य
പിന്നെ, അതിശയ ഓജസ്സാൽ, അവന്റെ ഈ ത്വിഷീ കൃവി വിരുദ്ധ യുദ്ധത്തിൽ പ്രബലമായി; തന്റെ മഹിമയാൽ അവൻ രണ്ടു ലോകങ്ങളെ (രോദസി) നിറച്ചു; മറ്റൊരു ശത്രുവിനെ അടിച്ചു നീക്കി; തന്റെ ജഠരത്തിനുള്ളിൽ അവനെ നശിപ്പിച്ചു; ഹേ ഇന്ദ്ര, (നിന്റെ ശക്തി) പ്രചേതമാക്കുക; ദേവൻ ദേവനെ അനുഗമിക്കുന്നു; ഹേ സത്യവാൻ.
Frequently Asked Questions
It urges purified (pavamāna) Soma to flow rightly in the Soma rite—invigorating Indra for great deeds and bringing the sacrificer wealth and well-being.
They reflect an offering order and shared entitlement to Soma: Vāyu is often first to receive, Mitra–Varuṇa follow as guardians of order, and Indra is strengthened for victory and obstacle-removal.
It points to the tri-savana structure of the Soma sacrifice—morning, midday, and evening pressings—within which Soma is pressed, purified, offered, and drunk by the gods.