Rig Veda Sukta 65
Mandala 9Sukta 6529 Mantras

Sukta 65

Sukta 9.65

Rishi

Ascribed to Soma Pavamāna seers (Mandala 9).

Devata

Soma Pavamāna.

Chandas

Likely Jagatī (not metrically verified from input).

ഈ പവമാന സോമ സ്തുതിഗാനം സോമൻ പിഴിഞ്ഞ്, ചാലിച്ച്, ദീപ്തനാകുമ്പോൾ അവന്റെ ജീവന്ത പ്രവാഹത്തെ പുകഴ്ത്തുന്നു—ലോകങ്ങൾക്കിടയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന രാജസത്തയായി, മനുഷ്യ മനസ്സിൽ പ്രചോദിതമായ വ്യക്തത സ്ഥാപിക്കുന്നവനായി അവനെ വാഴ്ത്തുന്നു. മന്ത്രങ്ങൾ ആവർത്തിച്ച് സോമന്റെ ‘ബന്ധുക്കളെ’ (പിഴിയുന്ന കല്ലുകൾ, ജലങ്ങൾ, ശുദ്ധീകരണധാരകൾ) അവനെ മുന്നോട്ട് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവരായി വരച്ചുകാട്ടുന്നു; അങ്ങനെ ശുദ്ധമായ അവന്റെ ഒഴുക്ക് യജമാനനും സമൂഹത്തിനും റയി (സമൃദ്ധി), സംരക്ഷണം, ഉയർച്ച എന്നിവ നൽകുന്നു.

Mantras

Mantra 1

हिन्वन्ति सूरमुस्रयः स्वसारो जामयस्पतिम् । महामिन्दुं महीयुवः ॥

തേജസ്സുള്ള സഹോദരിമാരും ബന്ധുക്കളും സൂരനെ മുന്നോട്ട് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു; തങ്ങളുടെ അധിപനെ ഓടിച്ചു നയിക്കുന്നു. അവർ മഹത്തായ ഇന്ദുവിനെ—വിപുലമായ ആനന്ദത്തെ—മഹിമപ്പെടുത്തുന്നു.

Mantra 2

पवमान रुचारुचा देवो देवेभ्यस्परि । विश्वा वसून्या विश ॥

ഹേ പവമാന സോമ, ബഹുമുഖ ദീപ്തിയാൽ ദീപ്തനായ്, ദേവന്മാരിൽ ദേവനായി ഒഴുകുന്നവനേ—സകല വസുക്കളും വഹിച്ച് ഞങ്ങളിലേക്കു പ്രവേശിക്കണമേ.

Mantra 3

आ पवमान सुष्टुतिं वृष्टिं देवेभ्यो दुवः । इषे पवस्व संयतम् ॥

ഹേ പവമാന സോമ, ദേവന്മാർക്കായി സുസംസ്കൃതമായ സ്തുതിയും പൂർണ്ണതയുടെ മഴയും കൊണ്ടുവരിക; ഞങ്ങളുടെ ഇഷയ്ക്കായി—സംയതവും ശരിയായി ദിശിതവുമായ—നീ ശുദ്ധനായി ഒഴുകുക.

Mantra 4

वृषा ह्यसि भानुना द्युमन्तं त्वा हवामहे । पवमान स्वाध्यः ॥

നീ നിന്റെ പ്രകാശകിരണത്താൽ വൃഷഭനാകുന്നു; ദ്യുമന്തനായ നിന്നെ ഞങ്ങൾ ആഹ്വാനിക്കുന്നു—ഹേ പവമാന സോമ, സ്വാധ്യ, സ്വന്തം അന്തർബലത്തിൽ സമർത്ഥൻ.

Mantra 5

आ पवस्व सुवीर्यं मन्दमानः स्वायुध । इहो ष्विन्दवा गहि ॥

ഞങ്ങളിലേക്കു പവിത്രനായി ഒഴുകിവാ, സുവീര്യം—പരിപൂർണ്ണ വീരബലം കൊണ്ടുവന്ന്; ഗതിയിൽ ആനന്ദിക്കുന്ന, സ്വായുധ—സ്വന്ത ശക്തിയാൽ സജ്ജനായി—ഹേ ഇന്ദു, സത്യമായും ഇവിടെ, ഞങ്ങളുടെ ഭവനത്തിന്റെ മേഖലയിലേക്കു വരിക.

Mantra 6

यदद्भिः परिषिच्यसे मृज्यमानो गभस्त्योः । द्रुणा सधस्थमश्नुषे ॥

ജലങ്ങളാൽ നിന്നെ ചുറ്റും തളിച്ച്, രണ്ടു കൈകളിൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, നീ ദൃഢമായ ആസനം പ്രാപിക്കുന്നു—സ്ഥിരമായ അടിത്തറയെ, അവിടെ ആനന്ദം വസിക്കുവാൻ കഴിയുന്നിടം.

Mantra 7

प्र सोमाय व्यश्ववत्पवमानाय गायत । महे सहस्रचक्षसे ॥

സോമനോടു—പവമാനൻ, സ്വയം ശുദ്ധിയാകുന്നവനോടു—അനേകം കുതിരകളുടെ വേഗംപോലെ പായുന്ന സ്തുതിഗാനം പാടുവിൻ; മഹാനായ, സഹസ്രചക്ഷുസ് (ആയിരം കണ്ണുകളുള്ള), സർവ്വദർശിയോടു.

Mantra 8

यस्य वर्णं मधुश्चुतं हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः । इन्दुमिन्द्राय पीतये ॥

യാരുടെ വർണം മധു-സ്രാവകവും ഹരി (താമ്ര-സ്വർണ്ണ) വർണ്ണവുമാകുന്നു—അദ്രി (പീഡനക്കല്ലുകൾ)കൊണ്ട് അവനെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു; ആ ഇന്ദുവിനെ ഇന്ദ്രൻ പാനം ചെയ്യുവാൻ അർപ്പിക്കുന്നു.

Mantra 9

तस्य ते वाजिनो वयं विश्वा धनानि जिग्युषः । सखित्वमा वृणीमहे ॥

ഹേ വാജിൻ (വിജയി, ബലവാൻ) നിനക്കു—എല്ലാ ധനങ്ങളെയും ജയിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഞങ്ങൾ സഖിത്വം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു; സോമ-ശക്തിയോടുള്ള വിശ്വസ്ത സൗഹൃദബന്ധം.

Mantra 10

वृषा पवस्व धारया मरुत्वते च मत्सरः । विश्वा दधान ओजसा ॥

ഹേ വൃഷാ (സോമ), ധാരയായി ഒഴുകി നീ നിന്നെ ശുദ്ധീകരിക്ക; മരുത്-ശക്തിക്ക് ആനന്ദം നൽകുന്നവനാകുക. നീ നിന്റെ ഓജസ്സാൽ എല്ലാം ധരിക്കുന്നവൻ—ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് ബലത്തോടെ ശക്തികളെ സ്ഥാപിക്ക.

Mantra 11

तं त्वा धर्तारमोण्योः पवमान स्वर्दृशम् । हिन्वे वाजेषु वाजिनम् ॥

ഹേ പവമാന സോമ, സ്വർദൃശ് (പ്രകാശലോകങ്ങളുടെ ദർശകൻ) ആയ നിന്നെ ഞങ്ങൾ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു—രണ്ടു പാത്രങ്ങളിലുളള അന്തർധാരകനായി. ഹേ വാജിൻ (വാജത്തിന്റെ വിജേതാവ്), സമൃദ്ധിക്കായുള്ള യുദ്ധങ്ങളിൽ നിന്നെ ചലിപ്പിക്കുന്നു.

Mantra 13

आ न इन्दो महीमिषं पवस्व विश्वदर्शतः । अस्मभ्यं सोम गातुवित् ॥

ഹേ ഇന്ദു, മഹത്തായ പോഷണം കൊണ്ടു ഞങ്ങളിലേക്കു ഒഴുകിവരിക; ഹേ വിശ്വദർശത സോമ (സർവ്വത്ര സുന്ദരമായി പ്രകടമായവൻ), ഞങ്ങൾക്ക് ഗാതുവിത്—ശരിയായ ഗതിമാർഗങ്ങളുടെ അറിയുന്നവനും കണ്ടെത്തുന്നവനും—ആകുക.

Mantra 14

आ कलशा अनूषतेन्दो धाराभिरोजसा । एन्द्रस्य पीतये विश ॥

ഹേ ഇന്ദു (സോമ), കലശങ്ങൾ ബലഭരിതമായ ധാരകളോടെ നിന്നെ ഇവിടെ വിളിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രന്റെ പാനാർത്ഥം പ്രവേശിക്ക—ഞങ്ങളിലെ ശക്തി ശുദ്ധാനന്ദംകൊണ്ട് നിറയട്ടെ.

Mantra 15

यस्य ते मद्यं रसं तीव्रं दुहन्त्यद्रिभिः । स पवस्वाभिमातिहा ॥

ആരുടെ തീക്ഷ്ണവും മദകരവുമായ രസം അദ്രി (പിഴിയുന്ന കല്ലുകൾ) പിഴിഞ്ഞെടുക്കുന്നുവോ—ഹേ സോമ, നീ പവിത്രനായി ഒഴുകുക; ഞങ്ങളിലെ വൈരിബലങ്ങളെ സംഹരിക്കുന്നവനായി.

Mantra 16

राजा मेधाभिरीयते पवमानो मनावधि । अन्तरिक्षेण यातवे ॥

രാജാവ്—പവമാന സോമ—മേധകളാൽ (പ്രേരിത വിവേകങ്ങളാൽ) മുന്നേറുന്നു; അവൻ മനസ്സിൽ ആസനം എടുക്കുന്നു, അന്തരിക്ഷമാർഗ്ഗത്തിൽ യാത്രചെയ്യുന്നു—ഭൂബന്ധിത സ്വഭാവത്തിനും ദീപ്തമായ ഉയരങ്ങൾക്കും ഇടയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ.

Mantra 17

आ न इन्दो शतग्विनं गवां पोषं स्वश्व्यम् । वहा भगत्तिमूतये ॥

ഹേ ഇന്ദു, ഞങ്ങളിലേക്കു വരിക—നൂറുമടങ്ങു വർധന കൊണ്ടുവരിക; ഗവാം (കിരണ-ഗോകൾ)യുടെ പോഷണവും സുഷ്വ്യം (ശ്രേഷ്ഠ അശ്വശക്തി/വേഗശക്തി)യും. ഞങ്ങളുടെ സഹായത്തിനായി ഭഗ (bhaga)യുടെ വിഭജിത സൗഭാഗ്യം വഹിച്ചു കൊണ്ടുവരിക.

Mantra 18

आ नः सोम सहो जुवो रूपं न वर्चसे भर । सुष्वाणो देववीतये ॥

ഹേ സോമ, ഞങ്ങളിലേക്കു സഹോ (ബലം)യും ജുവോ (വേഗപ്രേരണം)യും കൊണ്ടുവരിക; വർചസ്സിനായി രൂപംപോലെ പ്രകാശം കൊണ്ടുവരിക. സുഷ്വാണ (ഗർജ്ജിച്ചു/ധ്വനിച്ചു) ആയി, ദേവവീതയേ—ദേവന്മാരുടെ ജയവും ആസ്വാദനവും വേണ്ടി—പ്രവർത്തിക്ക.

Mantra 19

अर्षा सोम द्युमत्तमोऽभि द्रोणानि रोरुवत् । सीदञ्छ्येनो न योनिमा ॥

ഹേ സോമ, അർഷാ—അതി ദ്യുമത്തമ (പരമപ്രകാശമുള്ള) ആയി, ദ്രോണങ്ങൾക്കുമേൽ റോരുവത് (ഘോഷിച്ചു) ഒഴുകുക. ശ്യേന (പരുന്ത്) തന്റെ യോനി (കൂട്/നിവാസം)യിൽ ഇരിക്കുന്നതുപോലെ, നീയും നിന്റെ ധാമത്തിൽ സ്ഥിരപ്പെടുക.

Mantra 20

अप्सा इन्द्राय वायवे वरुणाय मरुद्भ्यः । सोमो अर्षति विष्णवे ॥

അപ്സുകളിൽ സോമൻ ഇന്ദ്രനുവേണ്ടിയും, വായുവിനുവേണ്ടിയും, വരുണനുവേണ്ടിയും, മരുത്ഗണങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയും, വിഷ്ണുവിനുവേണ്ടിയും ഒഴുകുന്നു.

Mantra 21

इषं तोकाय नो दधदस्मभ्यं सोम विश्वतः । आ पवस्व सहस्रिणम् ॥

ഹേ സോമ, ഞങ്ങളുടെ സന്തതിക്കായി പോഷകശക്തി സ്ഥാപിച്ച്, ഞങ്ങൾക്ക് സർവ്വദിക്കുകളിൽ നിന്നുമുള്ള ദാനം നൽകുക; ഞങ്ങളിലേക്കു ശുദ്ധനായി ഒഴുകിവാ, സഹസ്രഗുണ സമൃദ്ധി കൊണ്ടുവന്ന്.

Mantra 22

ये सोमासः परावति ये अर्वावति सुन्विरे । ये वादः शर्यणावति ॥

പരാവത് പ്രദേശത്ത് പിഴിയപ്പെടുന്ന സോമങ്ങൾ, അർവാവത് പ്രദേശത്ത് പിഴിയപ്പെടുന്ന സോമങ്ങൾ, ശർയണാവത്തിൽ ഉള്ളവ—അവയെല്ലാം ഒരേയൊരു അർപ്പണമായി ഒന്നിച്ചു ചേരട്ടെ.

Mantra 23

य आर्जीकेषु कृत्वसु ये मध्ये पस्त्यानाम् । ये वा जनेषु पञ्चसु ॥

ഋജിക മേഖലകളിൽ, സത്യപ്രേരണയുടെ ദീപ്തമായ നിലങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന (സോമ-ശക്തികൾ) ഏവരോ; നമ്മുടെ സത്തയുടെ വാസ-തലങ്ങളുടെ മദ്ധ്യേ നിലകൊള്ളുന്നവർ ഏവരോ; കൂടാതെ പഞ്ചജനങ്ങളിൽ (നമ്മുടെ പ്രകൃതിയിലെ അഞ്ചു ക്രമങ്ങളിൽ) സഞ്ചരിക്കുന്നവർ ഏവരോ—അവർ അന്തർസഹായകരായി ഞങ്ങളിലേക്കു സന്നിഹിതരാകട്ടെ.

Mantra 24

ते नो वृष्टिं दिवस्परि पवन्तामा सुवीर्यम् । सुवाना देवास इन्दवः ॥

ദേവപ്രസവത്തിൽ ദിവ്യമായ ആ തുള്ളികൾ (ഇന്ദവഃ) ദ്യൗവിന്റെ അപ്പുറത്തുനിന്നുള്ള വൃഷ്ടിയെ ഞങ്ങൾക്കായി ശുദ്ധീകരിക്കട്ടെ; അവർ സുവീര്യം—ആത്മാവിന്റെ ജയശക്തിയായ സത്യവീര്യത്തെ—ഞങ്ങളിലേക്കു വരുത്തട്ടെ.

Mantra 25

पवते हर्यतो हरिर्गृणानो जमदग्निना । हिन्वानो गोरधि त्वचि ॥

ഹരിതപ്രേരിതനായ ഹരി—ആ ദീപ്ത സോമൻ—ശുദ്ധിയായി ഒഴുകുന്നു; അന്വേഷകനിൽ ഉണരുന്ന ജമദഗ്നിയുടെ അഗ്നി-ഇച്ഛയാൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നു; ഗോവിന്റെ ത്വക്കിന്മേൽ, ആ മറവിന്മേൽ, മുന്നോട്ടു പ്രേരിതനാകുന്നു—മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന പ്രകാശത്തെ മോചിപ്പിക്കാൻ.

Mantra 26

प्र शुक्रासो वयोजुवो हिन्वानासो न सप्तयः । श्रीणाना अप्सु मृञ्जत ॥

പ്ര ശുക്രാസോ വയോജുവോ ഹിന്വാനാസോ ന സപ്തയഃ—ജീവശക്തിയാൽ വേഗമുള്ള ദീപ്തന്മാർ, ഏഴ് അശ്വങ്ങളെപ്പോലെ പ്രേരിതരായി മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു. അപ്സു ശ്രീണാനാ—ജലങ്ങളിൽ ലയിച്ച്—അവർ ശുദ്ധീകരിച്ച് നമ്മുടെ അസ്തിത്വത്തിന്റെ പ്രവാഹങ്ങളെ ഒരുക്കുന്നു.

Mantra 27

तं त्वा सुतेष्वाभुवो हिन्विरे देवतातये । स पवस्वानया रुचा ॥

തം ത്വാ സുതേഷ്വാഭുവോ ഹിന്വിരേ ദേവതാതയേ—ഹേ സോമ, സുത അർപ്പണങ്ങളിൽ മഹാബലവാന്മാർ നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ ദേവത്വം ഉദിക്കുവാൻ നിന്നെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. സ പവസ്വ അനയാ രുചാ—ഈ രുചി, ഈ പ്രകാശംകൊണ്ട് നീ നിന്നെ ശുദ്ധീകരിക്ക.

Mantra 28

आ ते दक्षं मयोभुवं वह्निमद्या वृणीमहे । पान्तमा पुरुस्पृहम् ॥

ആ തേ ദക്ഷം മയോഭുവം വഹ്നിമദ്യാ വൃണീമഹേ—ഇന്ന് ഞങ്ങൾ നിന്റെ ദക്ഷം, ആനന്ദം പകരുന്ന യുക്തിവിവേകശക്തിയെ, നിന്റെ വഹ്നി—ജ്വലിക്കുന്ന വാഹകബലത്തെ—തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. പാന്തമാ പുരുസ്പൃഹം—രക്ഷിതം, അത്യന്തം ആഗ്രഹിതം—ഞങ്ങളിലേക്കു വരിക.

Mantra 29

आ मन्द्रमा वरेण्यमा विप्रमा मनीषिणम् । पान्तमा पुरुस्पृहम् ॥

ഞങ്ങളിലേക്കു കൊണ്ടുവരിക ആ ആനന്ദമയനായ (മന്ദ്ര) ശ്രേഷ്ഠനെ (വരേണ്യ); ഞങ്ങളിലേക്കു കൊണ്ടുവരിക പ്രചോദിത ഋഷിയെ (വിഫ്ര)യും ധ്യാനബുദ്ധിയുള്ള ജ്ഞാനിയെ (മനീഷിണ)യും—രക്ഷിതൻ (പാന്തമ)യും അനേകർ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ (പുരുസ്പൃഹ)യും, ഞങ്ങളിലേക്കു വരിക.

Mantra 30

आ रयिमा सुचेतुनमा सुक्रतो तनूष्वा । पान्तमा पुरुस्पृहम् ॥

ഞങ്ങളിലേക്കു കൊണ്ടുവരിക റയി (സമൃദ്ധി/ധനം)യെ; ഞങ്ങളിലേക്കു കൊണ്ടുവരിക സുചേതു (സുഷ്പഷ്ട-ജാഗ്രതയുള്ള ചേതന)യെ. ഹേ സുക്രതു (സദ്ഇച്ഛാശക്തിയിൽ ബലവാൻ), അതിനെ ഞങ്ങളുടെ തനുക്കളിൽ (ശരീരങ്ങളിൽ) സ്ഥാപിക്ക—രക്ഷിതൻ (പാന്തമ)യും അനേകർ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ (പുരുസ്പൃഹ)യും, ഞങ്ങളിലേക്കു വരിക.

Frequently Asked Questions

Soma Pavamāna—the Soma juice as it is pressed and purified, praised as a radiant, kingly power that strengthens gods and people.

In the ritual, Soma is strained through a filter to become fit for offering; the hymn also uses this as a symbol of inner cleansing—turning raw energy into clear awareness and discernment.

It asks for rayi (plenitude/abundance), sucetunā (clear-awakened consciousness), protection, and an uplifted, well-ordered life-force established in the body and mind.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App