Rig Veda 8.9.19: Mandala 8, Sukta 9, Mantra 19
Sukta 8.9
Rishi: Kāṇva (Kāṇva lineage; exact attribution not specified in input)
Devata: Aśvinau
Chandas: Likely Triṣṭubh (requires verification)
Samhita Patha (Devanagari)
यदापीतासो अंशवो गावो न दुह्र ऊधभिः । यद्वा वाणीरनूषत प्र देवयन्तो अश्विना ॥
Transliteration
yád āpī́tāso aṃśávo gā́vo ná duhrá ū́dhabhiḥ | yád vā vāṇī́r anū́ṣata prá devayánto aśvínā ||
Translation
പൂർണ്ണമായി നിറഞ്ഞ കിരണങ്ങൾ, പശുക്കൾ തങ്ങളുടെ അകിടുകളിൽ നിന്ന് പാലൊഴുക്കുന്നതുപോലെ, പ്രസ്രവിക്കുമ്പോൾ; ദേവയന്തർ (ദേവന്മാരെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ) പ്രതികരണമായി വാണികളെ മുഴക്കുമ്പോൾ—അപ്പോൾ, ഹേ അശ്വിന്മാരേ, (നിങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെ വരുവിൻ).
Word by Word
यदाwhen
यदा:
Adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय-प्रातिपदिक) < यद्- (सम्बन्ध/काल)
अपिalso, even
अपि:
—
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
ईतासःgone, having gone
ईतासः:
Kartā (विशेषणरूपेण कर्तृसम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootईत (कृदन्त-प्रातिपदिक) < √इ (गत्यर्थ) ; PPP/कृत प्रत्यय -त
अंशवःsoma-stalks / soma-shoots
अंशवः:
Kartā
TypeNoun
Rootअंशु (प्रातिपदिक)
गावःcows
गावः:
Kartā (उपमान-कर्तृभावे)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
नlike
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
दुह्रःmilkers (those who milk)
दुह्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootदुह्र (कृदन्त-प्रातिपदिक) < √दुह् (दोहने) ; agent noun (ऋ/र्-प्रत्यय, Vedic)
ऊधभिःwith udders
ऊधभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootऊधन्/ऊधस् (प्रातिपदिक)
यद्when/that
यद्:
—
TypeIndeclinable (relative) / Pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाor
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
वाणीःvoices, songs
वाणीः:
Kartā
TypeNoun
Rootवाणी (प्रातिपदिक) < √वच्/√वद् (वाक्ये) (speech)
अनूषतthey uttered / sang
अनूषत:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√वच्/√वद् (वाक्ये) — Vedic root aorist/impf. with preverb अनु- (अनु + उष्/वच् in Vedic ‘to utter, sing’); form: अनूषत
प्रforth
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
देवयन्तःseeking the gods / devoted
देवयन्तः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Rootदेवयन्त् (कृदन्त-प्रातिपदिक) < देव + √यम्/√इ (इच्छा/गति) ; desiderative/denominative sense ‘seeking the gods’
अश्विनाthe Aśvins (dual gods)
अश्विना:
Karma (स्तुत्य/आह्वेय-देवता as object of praise/calling)
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
