Rig Veda 8.69.3 — Mandala 8, Sukta 69, Mantra 3

Sukta 8.69

Devata: Soma (with cow-powers/rays as agents of preparation); also a cosmological frame of the Devas’ ‘birth’

Chandas: Triṣṭubh (explicitly referenced)

Samhita Patha (Devanagari)

ता अस्य सूददोहसः सोमं श्रीणन्ति पृश्नयः । जन्मन्देवानां विशस्त्रिष्वा रोचने दिवः ॥

Transliteration

tā́ asya sū́da-dohasaḥ sómaṃ śrīṇanti pṛ́śnayaḥ | jánman devā́nāṃ víśas tríṣv ā́ rócane diváḥ ||

Translation

ഈ പുള്ളിപ്പശുക്കൾ (പൃശ്നി), സമൃദ്ധമായ ദോഹമുള്ളവർ, സോമത്തെ കലർത്തി ഒരുക്കുന്നു. ദേവന്മാരുടെ ജന്മസമയത്ത് അവർ ദേവജനങ്ങളുടെ വിശഃ (ജനസമൂഹങ്ങൾ) ആകുന്നു; ദ്യൗവിന്റെ മൂന്ന് രോചനങ്ങളിൽ അവർ ദീപ്തമായ അർപ്പണം സ്ഥാപിക്കുന്നു.

Word by Word

• ताः: they (those, f.)
• ताः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्य: of him/this (one)
• अस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सूददोहसः: having good milking/yield (rich in milk/abundance)
• सूददोहसः: कर्तृ (ताः … पृश्नयः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सूद-दोहस् (समास; प्रातिपदिक)

• सोमम्: Soma (the pressed juice)
• सोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• श्रीणन्ति: they mix/prepare
• श्रीणन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: श्री (धातु; ‘to mix, to prepare/season’)

• पृश्नयः: the speckled ones (cows)
• पृश्नयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पृश्नि (प्रातिपदिक)

• जन्मन्: birth; origin
• जन्मन्: कर्म/सम्बन्ध (अर्थतः ‘origin/birth-place’)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• विशः: clans; peoples
• विशः: कर्तृ/सम्बन्ध (appositional: ‘clans/peoples’)
• Type: Noun
• Root: विश् (प्रातिपदिक)

• त्रिषु: in three
• त्रिषु: अधिकरण
• Type: Numeral
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)

• आ: unto; to
• आ: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• रोचने: in the shining realms
• रोचने: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: रोचन (प्रातिपदिक)

• दिवः: of heaven/sky
• दिवः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)