Rig Veda 8.63.4: Mandala 8, Sukta 63, Mantra 4

Sukta 8.63

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

स प्रत्नथा कविवृध इन्द्रो वाकस्य वक्षणिः । शिवो अर्कस्य होमन्यस्मत्रा गन्त्ववसे ॥

Transliteration

sá pratnáthā kavi-vṛdhá índro vākásya vakṣáṇiḥ | śivó arkásya hómani asma-trā́ gántv ávase ||

Translation

പുരാതനകാലം മുതൽ കവികളെ വർധിപ്പിക്കുന്ന ഇന്ദ്രൻ വാക് (വാണി)യുടെ വാഹകനാണ്. അർക്ക (സ്തുതിഗാനം)യുടെ ഹോമസ്ഥാനത്തേക്ക്, ശിവസ്വരൂപനായി, അവൻ ഇവിടെ ഞങ്ങളിലേക്കു സഹായത്തിനായി വരട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स

• प्रत्नथा: as of old; in the ancient way
• प्रत्नथा: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: प्रत्न (विशेषण-प्रातिपदिक) + -था (अव्यय-प्रत्यय)

• कविवृधः: the increaser of seers/poets
• कविवृधः: Kartā
• Type: Adjective (epithet)
• Root: कवि + वृध (वृध् ‘वर्धने’ धातु) → कविवृध (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• वाकस्य: of speech
• वाकस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: वाच् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• वक्षणिः: the bearer/vehicle (carrier)
• वक्षणिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वक्षणि (प्रातिपदिक; ‘वह/वह्नि/वाहक’ अर्थ-सम्बद्ध, ‘वाहन/वहक’)

• शिवः: auspicious; gracious
• शिवः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: शिव (विशेषण-प्रातिपदिक)

• अर्कस्य: of the hymn/chant (arká)
• अर्कस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: अर्क (प्रातिपदिक)

• होमनि: in the offering; in the oblation
• होमनि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: होमन् (प्रातिपदिक; ‘हवन/आहुति/यज्ञ’)

• अस्मत्रा: here with us; in our place
• अस्मत्रा: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + -त्रा (अव्यय-प्रत्यय)

• गन्तु: let him come
• गन्तु: (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (गच्छति) धातु

• अवसे: for help; for aid
• अवसे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक; ‘रक्षा/सहायता’)