Rig Veda 8.24.26: Mandala 8, Sukta 24, Mantra 26
Sukta 8.24
Devata: Indra
Chandas: Anuṣṭubh (probable; requires pada-length verification against a metrical index)
Samhita Patha (Devanagari)
तमु त्वा नूनमीमहे नव्यं दंसिष्ठ सन्यसे । स त्वं नो विश्वा अभिमातीः सक्षणिः ॥
Transliteration
tám u tvā nūnám īmahe návyaṃ daṃsiṣṭha sányase | sá tváṃ no víśvā abhímātīḥ sakṣáṇiḥ ||
Translation
ഹേ ദംസിഷ്ഠ (അത്യന്തം സാമർത്ഥ്യമുള്ള) ദേവാ, ജയലാഭത്തിനായി ഞങ്ങൾ നിന്നെ ഇപ്പോഴും—എപ്പോഴും നവ്യനായി—അന്വേഷിക്കുന്നു. നീ തന്നെയാണ് ഞങ്ങൾക്കായി എല്ലാ അഭിമാതികളെയും (ആക്രമക വൈരശക്തികളെ) സഹിച്ച് ജയിക്കുന്നവൻ.
Word by Word
तम्him/that one
तम्:
कर्म (स्तुत्य-देवता-रूपेण ‘त्वा’ इत्यस्य सह-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उindeed, and
उ:
—
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
त्वाyou (acc.)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नूनम्now, surely
नूनम्:
—
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
ईमहेwe seek/strive for, we invoke
ईमहे:
क्रिया (कर्तृ = वयम्)
TypeVerb
Rootयम् (यच्छति/यामि) धातु; आत्मनेपद
नव्यम्new, fresh
नव्यम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootनव्य (प्रातिपदिक)
दंसिष्ठmost wondrous/most skillful
दंसिष्ठ:
सम्बोधन
TypeAdjective (superlative epithet)
Rootदंसिष्ठ (प्रातिपदिक; ‘दंस’/‘दंसस्’ = कौशल/वीर्य/कर्म; तद्धित/तमप्-प्रत्ययेन अतिशय)
सन्यसेyou strive/press on, you set yourself to (action)
सन्यसे:
क्रिया (कर्तृ = त्वम्)
TypeVerb
Rootसन् + यस् (यस्/यास्) धातु; आत्मनेपद (वेदिक रूप)
सhe/that (therefore)
स:
कर्तृ-निर्देशक (अन्वय-सम्बन्धः ‘त्वम्’ इत्यनेन)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / for us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (our/for us; रक्षण-प्रार्थनायाम्)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वाःall
विश्वाः:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अभिमातीःhostilities, assaults
अभिमातीः:
कर्म
TypeNoun
Rootअभि-मा-ति (प्रातिपदिक; ‘अभि’ + √मा ‘to measure/assail’ → ‘अभिमाति’ = शत्रु-आक्रमण/द्रोह)
सक्षणिःable, powerful helper
सक्षणिः:
कर्तृ-विशेषण (त्वम्)
TypeAdjective/Noun (epithet)
Rootसक्षन्/सक्षणि (प्रातिपदिक; ‘सह-क्षम्/सह-शक्’ भावः = समर्थ/सहायक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.