
Sukta 8.16
ഈ സൂക്തം ജനങ്ങളുടെ സർവ്വസാമ്രാട്ടായ ഇന്ദ്രനെ ഉല്ലാസത്തോടെ സ്തുതിക്കുന്നു. പുതുമയും പ്രചോദനവും നിറഞ്ഞ വാക്കുകളാൽ അവനെ ആഹ്വാനിച്ച്, ശക്തി, വിജയം, സമൃദ്ധി എന്നിവ നൽകണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവസാനം, ആരാധകരെ ശരിയായ പാതയിൽ നയിക്കുകയും ഭൗതിക സമ്പത്തുകളോടൊപ്പം അന്തർസുഖമായ ‘സുമ്ന’യും പകർന്നുനൽകുകയും ചെയ്യണമെന്നു ഇന്ദ്രനോടു നേരിട്ട് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantra 1
प्र सम्राजं चर्षणीनामिन्द्रं स्तोता नव्यं गीर्भिः । नरं नृषाहं मंहिष्ठम् ॥
പുതിയ പ്രചോദിത ഗീരുകളാൽ ഞാൻ ചർഷണികളുടെ സാമ്രാട്ടായ ഇന്ദ്രനെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുവരുന്നു—അവൻ നരൻ, നൃഷാഹ (മാനവപരിധികളെ ജയിക്കുന്നവൻ), മഹിഷ്ഠൻ (അത്യുദാരദാതാവ്), പരിപൂർണ്ണതയുടെ മഹാദാതാവ്।
Mantra 2
यस्मिन्नुक्थानि रण्यन्ति विश्वानि च श्रवस्या । अपामवो न समुद्रे ॥
ആരിൽ എല്ലാ ഉക്തങ്ങളും ആനന്ദിക്കുന്നു, എല്ലാ ശ്രവസ്യാ (യശസ്സിനുള്ള തേടൽ) പരിപൂർണ്ണത പ്രാപിക്കുന്നു—ജലങ്ങളുടെ ശക്തി സമുദ്രത്തിൽ ഒന്നിച്ചുകൂടുന്നതുപോലെ—അങ്ങനെ ഇന്ദ്രൻ നമ്മുടെ പ്രചോദിത വാക്കിന്റെയും അതിന്റെ വിജയകീർത്തിയുടെയും വിശാല ആശ്രയമാണ്।
Mantra 3
तं सुष्टुत्या विवासे ज्येष्ठराजं भरे कृत्नुम् । महो वाजिनं सनिभ्यः ॥
സുഷ്ടുതി—ശരിയായും സുന്ദരമായും രൂപപ്പെട്ട സ്തുതിയാൽ—ഞാൻ അവനെ നേടുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു: ഭര (യുദ്ധ)ത്തിൽ കൃത്നു, ജ്യേഷ്ഠരാജ—മഹാ വാജിൻ, നമ്മുടെ ലാഭങ്ങൾക്കായി വാജ (ബല-പരിപൂർണ്ണത) കൊണ്ടുവരുന്നവൻ।
Mantra 4
यस्यानूना गभीरा मदा उरवस्तरुत्राः । हर्षुमन्तः शूरसातौ ॥
ആരുടെയോ മദങ്ങൾ (ആനന്ദ-രസം) ക്ഷയമില്ലാത്തതും ഗഹനവുമാണ്—വിശാലവും അപ്രതിരോധ്യമായി ജയിക്കുന്നതും; ശൂരസാതി (വീര-പുരസ്കാരജയം)യിൽ ഹർഷം നിറഞ്ഞത്—അങ്ങനെയാണ് ഇന്ദ്രന്റെ പ്രബലം, അത് നമ്മിൽ ഉയരുമ്പോൾ.
Mantra 5
तमिद्धनेषु हितेष्वधिवाकाय हवन्ते । येषामिन्द्रस्ते जयन्ति ॥
ധന-പണങ്ങൾ (ഹിതേഷു) നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്ന യുദ്ധങ്ങളിൽ, നിർണായക വാക്കിനും മാർഗ്ഗദർശക ആജ്ഞയ്ക്കുമായി അവർ അവനെയേ വിളിക്കുന്നു; ആരുടെ പക്ഷത്ത് ഇന്ദ്രൻ നില്ക്കുന്നുവോ, അവർ തന്നെയാണ് ജയിക്കുന്നത്.
Mantra 6
तमिच्च्यौत्नैरार्यन्ति तं कृतेभिश्चर्षणयः । एष इन्द्रो वरिवस्कृत् ॥
അവനെയേ പരിശ്രമശീലമായ ശക്തികൾ അവരുടെ യത്നങ്ങളാൽ നേടുന്നു; അവനെയേ മനുഷ്യകുലങ്ങൾ അവരുടെ സിദ്ധമായ കർമ്മങ്ങളാൽ ഉറപ്പിക്കുന്നു. ഇതാണ് ഇന്ദ്രൻ—വരിവസ്കൃത്, വിശാലാവകാശത്തിന്റെ കർത്താവ്—നമ്മുടെ വളർച്ചയ്ക്കായി തുറന്ന ഇടം സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ.
Mantra 7
इन्द्रो ब्रह्मेन्द्र ऋषिरिन्द्रः पुरू पुरुहूतः । महान्महीभिः शचीभिः ॥
ഇന്ദ്രൻ തന്നെയാണ് ബ്രഹ്മം (പവിത്ര വാക്ക്); ഇന്ദ്രൻ തന്നെയാണ് ഋഷി (ദർശകൻ). ഇന്ദ്രൻ സമൃദ്ധനും പലവട്ടം ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്നവനും (പുരൂഹൂത) ആകുന്നു. മഹാനാണ് അവൻ—മഹത്തായ ശചികളായ ഫലപ്രദ ഇച്ഛാശക്തികളാൽ.
Mantra 8
स स्तोम्यः स हव्यः सत्यः सत्वा तुविकूर्मिः । एकश्चित्सन्नभिभूतिः ॥
അവൻ സ്തോംയൻ—സ്തുതിക്കു യോഗ്യൻ; ഹവ്യൻ—ഹോമാർപ്പണത്തിനു യോഗ്യൻ. അവൻ സത്യൻ; ശക്തിയുള്ള സത്ത്വം, വിശാലമായി തരംഗിച്ചു പൊങ്ങുന്ന ഊർജങ്ങളുള്ളവൻ (തുവികൂർമി). ഒരുവനായിട്ടും, അവൻ അഭിഭൂതി—വിജയാധിപത്യം—ആയി നിലകൊള്ളുന്നു.
Mantra 9
तमर्केभिस्तं सामभिस्तं गायत्रैश्चर्षणयः । इन्द्रं वर्धन्ति क्षितयः ॥
അവനെ അവർ അർക്കങ്ങളാൽ (പ്രകാശമയ സ്തുതികളാൽ), സാമങ്ങളാൽ (സാമഗാനങ്ങളാൽ), ഗായത്രി ഛന്ദസ്സുകളാൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു; മനുഷ്യവാസങ്ങൾ (ക്ഷിതയഃ) ഇന്ദ്രനെ വർധിപ്പിക്കുന്നു—നമ്മിൽ പ്രകാശമനസ്സിന്റെ ശക്തി വളരുന്നതിനായി.
Mantra 10
प्रणेतारं वस्यो अच्छा कर्तारं ज्योतिः समत्सु । सासह्वांसं युधामित्रान् ॥
ശ്രേഷ്ഠമാർഗ്ഗത്തിന്റെ പ്രണേതാവിലേക്കു ഞങ്ങൾ നീങ്ങുന്നു—സമരങ്ങളിൽ ജ്യോതിയുടെ കർത്താവിലേക്കു; യുദ്ധത്തിലൂടെ ശത്രുശക്തികളെ ജയിക്കുന്ന, എല്ലാം അതിക്രമിക്കുന്ന വിജയിയിലേക്കു.
Mantra 11
स नः पप्रिः पारयाति स्वस्ति नावा पुरुहूतः । इन्द्रो विश्वा अति द्विषः ॥
ആ പൂരകർത്താവ് ഞങ്ങളെ സ്വസ്തിയോടെ പാരാക്കുന്നു—നാവിൽ കയറി കടക്കുന്നതുപോലെ; ബഹു-ആഹ്വാനിതനായ ഇന്ദ്രൻ എല്ലാ ദ്വേഷങ്ങളെയും വിഭജനങ്ങളെയും അതിക്രമിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 12
स त्वं न इन्द्र वाजेभिर्दशस्या च गातुया च । अच्छा च नः सुम्नं नेषि ॥
അതുകൊണ്ട്, ഹേ ഇന്ദ്ര, ബലത്തിന്റെ സമൃദ്ധികളാൽ, യഥോചിത സേവാദാനത്താൽ, പഥത്തിലേക്കു നയിക്കുന്നതാൽ—ഞങ്ങളിലേക്കും നിന്റെ ‘സുമ്ന’മായ കൃപയും ആത്മാനന്ദവും എത്തിക്കണമേ.
A fresh, elevated summons to Indra as the sovereign king of peoples and the most generous giver.
Indra is magnified through layered epithets—hero, overcomer, abundant and many-invoked—until his identity expands to include sacred word and seer-vision.
The hymn’s high assertion that “Indra is brahman… Indra is ṛṣi,” presenting him as the very source of inspired speech and insight (RV 8.16.7).
A grounded, intimate prayer: Indra is asked to grant plenitudes, accept right service, lead on the path, and bring grace and inner gladness (RV 8.16.12).
pra samrājaṃ carṣaṇīnām
indro brahmendra ṛṣir
acchā ca naḥ sumnaṃ neṣi
It praises Indra as the supreme ruler and helper, and asks him for strength, success, guidance on the right path, and heartfelt well-being.
It poetically declares that Indra is not only a warrior-god but also the source of inspired sacred speech and seer-like insight that makes prayer effective.
The final verse asks Indra to grant vāja (power and winning energy), lead the worshippers on the path (gātu), and bring sumna—grace and inner gladness.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.