
Sukta 6.51
Bharadvāja (traditional attribution for RV 6.51)
Mitra-Varuṇa (Ādityas), with solar ‘Eye’ motif
Triṣṭubh (probable; verify by metrical count in critical edition)
ഈ സൂക്തം ഋതം (ബ്രഹ്മാണ്ഡക്രമം) കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന മിത്രനും വരുണനും സ്തുതിക്കുന്നു. സത്യം വെളിപ്പെടുത്തുകയും മനുഷ്യാചരണത്തെ നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അവരുടെ സർവദർശിയായ “കണ്ണ്” (സൗരദൃഷ്ടി)യെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ആരാധകനെ പിഴവ്, വൈരം/ശത്രുത, അക്രമം എന്നിവയിൽ നിന്ന് ആദിത്യർ സംരക്ഷിക്കണമെന്നും, സമൂഹത്തെ സുരക്ഷിതവും മംഗളകരവുമായ പാതയിൽ നയിച്ച്, അവസാനം സ്വസ്തി (ക്ഷേമം)യും സമൃദ്ധിയും ലഭിക്കുമാറാക്കണമെന്നും പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantra 1
उदु त्यच्चक्षुर्महि मित्रयोराँ एति प्रियं वरुणयोरदब्धम् । ऋतस्य शुचि दर्शतमनीकं रुक्मो न दिव उदिता व्यद्यौत् ॥
മേലേക്ക് ഉയരുന്നു ആ മഹാ ചക്ഷു—മിത്രനു പ്രിയവും വരുണനു അദബ്ധവുമായത്; ഋതത്തിന്റെ ശുചിയും ദർശനീയവുമായ മുഖമണ്ഡലം. സ്വർണ്ണരുക്മംപോലെ അത് ദ്യൗവിൽ നിന്നുയർന്ന് എല്ലാടവും പ്രകാശിക്കുന്നു—വസ്തുക്കളുടെ ധർമ്മ-ഋതം തിരിച്ചറിയുന്ന ദൃഷ്ടിയെ ഞങ്ങളിലുണർത്തുന്നു.
Mantra 2
वेद यस्त्रीणि विदथान्येषां देवानां जन्म सनुतरा च विप्रः । ऋजु मर्तेषु वृजिना च पश्यन्नभि चष्टे सूरो अर्य एवान् ॥
അവരുടെ മൂന്ന് വിദഥങ്ങൾ (സഭകൾ) അറിയുകയും, ദേവന്മാരുടെ ജന്മവും അവരുടെ പുരാതന തുടർച്ചകളും അറിയുകയും ചെയ്യുന്നവൻ—അവൻ തന്നെയാണ് പ്രകാശിത വിപ്രൻ (ദർശകൻ). മർത്ത്യരിൽ നേരായതും വളഞ്ഞതും (വൃജിന) കണ്ടുകൊണ്ട്, സൂര്യസദൃശനായ ആര്യൻ (ഉദാത്തൻ) എല്ലാറ്റിനെയും നോക്കി, നമ്മുടെ കലർന്ന മനുഷ്യാവസ്ഥയിൽ സത്യത്തെ ദൃശ്യമാക്കുന്നു.
Mantra 3
स्तुष उ वो मह ऋतस्य गोपानदितिं मित्रं वरुणं सुजातान् । अर्यमणं भगमदब्धधीतीनच्छा वोचे सधन्यः पावकान् ॥
ഋത (സത്യ-ക്രമം)ത്തിന്റെ മഹാ രക്ഷകരായ നിങ്ങളെ ഞാൻ സ്തുതിക്കുന്നു—അദിതി, മിത്ര, വരുണ, സുജാതർ; കൂടാതെ ആര്യമൻ, ഭഗ—വഞ്ചിക്കപ്പെടാത്ത ധീ (ബുദ്ധി) ഉള്ളവർ. സധന്യൻ (യഥാർത്ഥ സമ്പത്തിന്റെ അന്വേഷകൻ) ആയി, ഈ പാവക (ശുദ്ധികര) ശക്തികളോടു ഞാൻ നേരെ വചനം പറയുന്നു.
Mantra 4
रिशादसः सत्पतीँरदब्धान्महो राज्ञः सुवसनस्य दातॄन् । यूनः सुक्षत्रान्क्षयतो दिवो नॄनादित्यान्याम्यदितिं दुवोयु ॥
ഹാനിയെ ഭക്ഷിക്കുന്നവർ (രിശാദസ), സത്പതി, അദബ്ധർ—അങ്ങിനെയുള്ള മഹാരാജന്റെ (വിശാലതയുടെ) സുവസന (വിശാല ആവരണം) ദാതാക്കളായ ആദിത്യന്മാരിലേക്കാണ് ഞാൻ പോകുന്നത്. യുവാക്കളായി, സുക്ഷത്ര (സുശാസനമുള്ളവർ) ആയി, ദിവിയിൽ വസിച്ച് മനുഷ്യരിൽ നേതാക്കളായി നിലകൊള്ളുന്ന അവർ; അവരുടെ കൃപയും സേവാദാനവും ആഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ അദിതിയിലേക്കു സമീപിക്കുന്നു.
Mantra 5
द्यौष्पितः पृथिवि मातरध्रुगग्ने भ्रातर्वसवो मृळता नः । विश्व आदित्या अदिते सजोषा अस्मभ्यं शर्म बहुलं वि यन्त ॥
ദ്യൗഃ പിതാവ്, പൃഥിവി മാതാവ്—അധ്രുഗ്, അചല; അഗ്നി സഹോദരൻ—ഹേ വസുക്കളേ, ഞങ്ങളോടു മൃളത (കരുണ) കാണിക്കുവിൻ. ഹേ സർവ്വ ആദിത്യന്മാരേ, ഹേ അദിതേ, സജോഷാ (ഏകമനസ്സോടെ) ഞങ്ങൾക്കായി വിശാല ശർമ (ശാന്തി-ആശ്രയം)യും ബഹുമുഖ സംരക്ഷണവും വ്യാപിപ്പിക്കുവിൻ.
Mantra 6
मा नो वृकाय वृक्ये समस्मा अघायते रीरधता यजत्राः । यूयं हि ष्ठा रथ्यो नस्तनूनां यूयं दक्षस्य वचसो बभूव ॥
ഹേ യജത്ര ദേവശക്തികളേ, ഞങ്ങളെ വൃക (ചെന്നായ/നരി)യിലേക്കോ, വൃക്യ (ചെന്നായസ്വഭാവിയിലേക്കോ), അഘം (ദോഷം/അപകാരം) ആഗ്രഹിക്കുന്നവനിലേക്കോ ഏൽപ്പിക്കരുതേ; അവനെ ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് അകറ്റിവെക്കുവിൻ. കാരണം നിങ്ങൾ തന്നെയാണ് നമ്മുടെ തനുക്കളുടെ രഥ്യ (രഥസാരഥികൾ); നിങ്ങൾ തന്നെയാണ് ദക്ഷ (കാര്യക്ഷമശക്തി)യുടെ വചസ് (ആകൃതിയാക്കുന്ന വാക്ക്)യും പ്രഭുത്വവും.
Mantra 7
मा व एनो अन्यकृतं भुजेम मा तत्कर्म वसवो यच्चयध्वे । विश्वस्य हि क्षयथ विश्वदेवाः स्वयं रिपुस्तन्वं रीरिषीष्ट ॥
അന്യകൃത (മറ്റൊരാൾ ചെയ്ത) ഏനസ് (ദോഷം) ഞങ്ങൾ ഭുജിക്കേണ്ടിവരാതിരിക്കട്ടെ; ഹേ വസുക്കളേ, നിങ്ങൾ (ഫലമായി) ചയധ്വേ—കൂട്ടിച്ചേർത്ത—ആ കർമവും ഞങ്ങളിലേക്കു വരാതിരിക്കട്ടെ. കാരണം ഹേ വിശ്വദേവന്മാരേ, നിങ്ങൾ സർവ്വത്തിന്റെ ക്ഷയഥ (ആധാര-പാലകർ, അധിപതികൾ) ആകുന്നു; സ്വയം റിപ്പു (ശത്രുശക്തി) തനുവിനെ മുറിവേൽപ്പിക്കും—ആ സ്വപ്രേരിത പ്രഹരത്തിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കുവിൻ.
Mantra 8
नम इदुग्रं नम आ विवासे नमो दाधार पृथिवीमुत द्याम् । नमो देवेभ्यो नम ईश एषां कृतं चिदेनो नमसा विवासे ॥
നമസ്കാരം—അതെ, ആ ഉഗ്രശക്തിക്കു; നമസ്കാരത്തോടെ ഞാൻ സമീപിച്ചു വസിക്കുന്നു. നമസ്കാരമാണ് പൃഥിവിയെയും ദ്യൗവിനെയും (ആകാശത്തെയും) ധരിക്കുന്നത്. ദേവന്മാർക്ക് നമസ്കാരം; അവരുടെ ഈശനു നമസ്കാരം. ചെയ്തുപോയ ദോഷം പോലും—നമസ്കാരത്തോടെ, ആരാധനാകർമത്തിലൂടെ—ഞാൻ ശരിയാക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
Mantra 9
ऋतस्य वो रथ्यः पूतदक्षानृतस्य पस्त्यसदो अदब्धान् । ताँ आ नमोभिरुरुचक्षसो नॄन्विश्वान्व आ नमे महो यजत्राः ॥
നിങ്ങൾ ഋതത്തിന്റെ രഥികൾ—ശുദ്ധമായ ദക്ഷതയുള്ളവർ; ഋതത്തിന്റെ ഗൃഹത്തിൽ ഇരിപ്പുള്ളവർ, അദബ്ധർ (വഞ്ചിക്കപ്പെടാത്തവർ). ആ വിശാലദൃഷ്ടിയുള്ള വീരശക്തികൾ—നിങ്ങളെല്ലാവരെയും—ഞാൻ നമസ്കാരങ്ങളാൽ വണങ്ങുന്നു, ഹേ മഹത്തായ യജ്ഞാർഹരേ.
Mantra 10
ते हि श्रेष्ठवर्चसस्त उ नस्तिरो विश्वानि दुरिता नयन्ति । सुक्षत्रासो वरुणो मित्रो अग्निॠतधीतयो वक्मराजसत्याः ॥
കാരണം അവർ അത്യുത്തമ തേജസ്സുള്ളവർ; അവർ നമ്മെ എല്ലാ ദുരിതപഥങ്ങളെയും അതിക്രമിപ്പിക്കുന്നു. സുക്ഷത്രർ—ഋതസമ്മതാധിപത്യത്തിൽ ദൃഢർ—വരുണൻ, മിത്രൻ, അഗ്നി: ഋതചിന്തകർ, വാക്-രാജാക്കന്മാർ, സത്യത്തിൽ സ്ഥിരർ.
Mantra 11
ते न इन्द्रः पृथिवी क्षाम वर्धन्पूषा भगो अदितिः पञ्च जनाः । सुशर्माणः स्ववसः सुनीथा भवन्तु नः सुत्रात्रासः सुगोपाः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ! പൃഥിവി, വിശാലമായ ക്ഷിതി, പൂഷൻ, ഭഗ, അദിതി, അഞ്ചു ജനങ്ങൾ—ഇവരെല്ലാം ഞങ്ങളെ വർദ്ധിപ്പിക്കട്ടെ. അവർ ഞങ്ങൾക്ക് സുശർമ (നല്ല ആശ്രയം), സ്വവസ (സ്വയം-ശക്തിയുള്ള സഹായികൾ), സുനീഥ (നല്ല നേതാക്കൾ)—സുത്രാത്ര (ദൃഢ രക്ഷകർ)യും സുഗോപ (നല്ല കാവൽക്കാരും) ആയി വരട്ടെ.
Mantra 12
नू सद्मानं दिव्यं नंशि देवा भारद्वाजः सुमतिं याति होता । आसानेभिर्यजमानो मियेधैर्देवानां जन्म वसूयुर्ववन्द ॥
ഇപ്പോൾ ദേവന്മാർ അവരുടെ ദിവ്യ സദ്മാനം (നിവാസം/ആസനം) പ്രാപിക്കുന്നു; ഭാരദ്വാജൻ, ഹോതൃ, സുമതി (ശുഭബുദ്ധി)യിലേക്കു നീങ്ങുന്നു. യജമാനൻ, ആസനസ്ഥ അർപ്പണങ്ങളോടും യുക്തമായ അളവുകളോടും (മിയേധ) കൂടി, വസു-ആഗ്രഹിയായി, ദേവന്മാരുടെ ജന്മം/ഉദ്ഭവം വന്ദിക്കുന്നു.
Mantra 13
अप त्यं वृजिनं रिपुं स्तेनमग्ने दुराध्यम् । दविष्ठमस्य सत्पते कृधी सुगम् ॥
ഹേ അഗ്നേ! ആ വക്രമായ ദുഷ്ട ശത്രുബലത്തെയും, കള്ളനെയും, ദുസ്സാധ്യമായ ഉപദ്രവത്തെയും അകറ്റി തള്ളുക. ഹേ സത്പതേ, അതി-ദവിഷ്ഠ (അത്യുദാരനേ), അവനു സുഗമമായ പാത ഒരുക്കുക.
Mantra 14
ग्रावाणः सोम नो हि कं सखित्वनाय वावशुः । जही न्यत्रिणं पणिं वृको हि षः ॥
ഹേ സോമ, ഗ്രാവാണങ്ങൾ (പിഷണക്കല്ലുകൾ) നമ്മുടെ സഖിത്വത്തിനായി വിളിച്ചുയർന്നിരിക്കുന്നു. ഇവിടെ ഉള്ള അത്രിണനായ, ഭക്ഷകനായ പണിയെ സംഹരിക്ക—അവൻ തീർച്ചയായും വൃക (ചെന്നായ-ബലം) ആകുന്നു.
Mantra 15
यूयं हि ष्ठा सुदानव इन्द्रज्येष्ठा अभिद्यवः । कर्ता नो अध्वन्ना सुगं गोपा अमा ॥
നിങ്ങൾ തന്നെയാണ് സുദാനവഃ—നല്ല ദാനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ; ഇന്ദ്രൻ അഗ്രസ്ഥൻ, പ്രകാശത്തിലേക്ക് പാഞ്ഞുചേരുന്ന ശക്തികൾ നിങ്ങൾ. നമ്മുടെ യാത്രയിൽ സുഗമമായ പാത ഒരുക്കുക; ഇവിടെ ഞങ്ങളോടൊപ്പം ഗോപാ (രക്ഷകർ) ആയി ഇരിക്കുക.
Mantra 16
अपि पन्थामगन्महि स्वस्तिगामनेहसम् । येन विश्वाः परि द्विषो वृणक्ति विन्दते वसु ॥
ഞങ്ങൾ സ്വസ്തിയിലേക്കു നയിക്കുന്ന പാതയെ പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു—ദുഃഖരഹിതം, നിർഭയം. അതിലൂടെ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും നിന്നുള്ള ദ്വേഷികളെ അകറ്റി, വസു—സമൃദ്ധി/പൂർണ്ണത—ലഭിക്കുന്നു.
They are Ādityas who oversee truth, vows, and cosmic order (ṛta). The hymn praises them as wide-seeing protectors who keep both society and nature aligned with law and harmony.
It primarily points to the sun as the visible ‘Eye’ that rises and reveals ṛta. Spiritually, it suggests awakened insight—clarity that helps a person discern truth and live rightly.
The hymn concludes by seeking an unhindered, auspicious path (svasti-gām anehasam) that wards off hostility from all sides and leads to vāsu—secure well-being and abundance.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.