Sukta 15
Sukta 4.15
Agni
Gāyatrī (probable; short 3-pāda form typical of gāyatrī-like verses)
ഈ സൂക്തം അഗ്നിയെ പ്രചോദിതനായ പുരോഹിതനായി സ്തുതിക്കുന്നു—അവൻ ഹവിസ്സുകളെ ചുറ്റി ക്രമപ്പെടുത്തി, യാഗത്തെ ശുദ്ധീകരിച്ച് പരിപൂർണമാക്കുകയും, ദാതാവിന് രത്നാദി നിധികൾ പ്രതിഫലമായി നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. അഗ്നിയെ ദിനംപ്രതി കൊളുത്തി മിനുക്കുന്നതും ഇതിൽ തെളിയിക്കുന്നു—വേഗമേറിയ ഓട്ടക്കുതിരപോലെ, സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ ചുവപ്പുനിറമുള്ള ശിശുവുപോലെ—അങ്ങനെ ആ അഗ്നി ദീപ്തവും സുസംഘടിതവുമായ ശക്തിയായി വളർന്ന്, ഹവിസ്സുകളെ ദേവന്മാരിലേക്കു കൊണ്ടുപോയി, ആചാരത്തെ നിലനിർത്തുന്നു.
Mantras
Mantra 1
अनायतो अनिबद्धः कथायं न्यङ्ङुत्तानोऽव पद्यते न । कया याति स्वधया को ददर्श दिवः स्कम्भः समृतः पाति नाकम् ॥
ഞങ്ങളുടെ അധ്വര യജ്ഞത്തിൽ അഗ്നി—ഹോതാ—വാജി (വിജയശാലി, ബലവാൻ) ആയി പരി (ചുറ്റി) നയിക്കപ്പെടുന്നു. ദേവന്മാരിൽ യജ്ഞിയ (പൂജ്യ)നായ ആ ദേവൻ, അർപ്പണത്തിനായി തന്റെ സ്ഥാനത്ത് ഇരിക്കുന്നു.
Mantra 2
अग्निर्होता नो अध्वरे वाजी सन्परि णीयते । देवो देवेषु यज्ञियः ॥
അഗ്നി സുസംവിധിത അധ്വരത്തെ (യജ്ഞത്തെ) രഥികനുപോലെ ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നു; ദേവന്മാരിൽ ഹവിസ്സിനെയും അതിന്റെ പ്രേരിത ഗതിയെയും (പ്രയഃ) സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 3
परि वाजपतिः कविरग्निर्हव्यान्यक्रमीत् । दधद्रत्नानि दाशुषे ॥
വാജപതി, കവി ആയ അഗ്നി ഹവിസ്സുകളെ ചുറ്റി പടർന്ന് മുന്നേറുന്നു; ദാശുഷിൽ (യജ്ഞത്തിൽ സ്വയം അർപ്പിക്കുന്ന ദാതാവിൽ) രത്നങ്ങളെ സ്ഥാപിക്കുന്നു—സിദ്ധിയുടെ രത്നങ്ങൾ ധരിച്ചുകൊണ്ട്.
Mantra 4
अयं यः सृञ्जये पुरो दैववाते समिध्यते । द्युमाँ अमित्रदम्भनः ॥
ഇവനാണ്—സൃഞ്ജയനുവേണ്ടി ദൈവവാത (ദിവ്യ പ്രേരണം) മുമ്പിൽ ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെടുന്നവൻ; മനസ്സിൽ ദ്യുമാൻ, അമിത്രദംഭന—അസത്യത്തിന്റെ വൈരിബലങ്ങളെ തകർക്കുന്നവൻ.
Mantra 5
अस्य घा वीर ईवतोऽग्नेरीशीत मर्त्यः । तिग्मजम्भस्य मीळ्हुषः ॥
ഈ അഗ്നിയുടെ—വേഗവാനായ ദാതാവിന്റെ—അധിപത്യം സത്യമായും മർത്ത്യവീരന് ലഭിക്കുന്നു; തീക്ഷ്ണ-ജഡ്ബമുള്ള, ബലവാനായ സഹായിയായ മീൾഹുഷ് (ആവശ്യമായ സഹായം നല്കുന്നവൻ) മേൽ അവൻ അധിപനാകുന്നു.
Mantra 6
तमर्वन्तं न सानसिमरुषं न दिवः शिशुम् । मर्मृज्यन्ते दिवेदिवे ॥
അവനെ അവർ ദിനംപ്രതി മിനുക്കി തെളിയിക്കുന്നു—ജയം നേടാൻ പായുന്ന കുതിരയെപ്പോലെ, ദ്യൗവിന്റെ ചുവപ്പുനിറമുള്ള ശിശുവിനെപ്പോലെ; അങ്ങനെ ജ്വാല തന്റെ ദീപ്തരൂപത്തിൽ പരിപൂർണ്ണമാകുന്നു.
Mantra 7
बोधद्यन्मा हरिभ्यां कुमारः साहदेव्यः । अच्छा न हूत उदरम् ॥
സാഹദേവ്യ കുമാരൻ ഹരികളോടൊപ്പം (രണ്ടു താമ്രവർണ്ണ അശ്വങ്ങളോടൊപ്പം) എന്നെ ഉണർത്തിയപ്പോൾ, ആഹ്വാനിതനായി അവൻ ഞങ്ങളിലേക്കു വന്നു—നേരെ ഹൃദയത്തിന്റെ ആഴത്തിലേക്ക്—യജ്ഞാർപ്പണത്തിനുള്ള ദ്വാരം തുറന്ന്.
Mantra 8
उत त्या यजता हरी कुमारात्साहदेव्यात् । प्रयता सद्य आ ददे ॥
അപ്പോൾ ആ യജ്ഞാർഹമായ രണ്ടു ഹരി (അശ്വങ്ങൾ)—സാഹദേവ്യ യുവാവിൽ നിന്നു—സജ്ജരായി ഉടൻ തന്നെ വന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് (സഹായം) ദാനം ചെയ്യുന്നു.
Mantra 9
एष वां देवावश्विना कुमारः साहदेव्यः । दीर्घायुरस्तु सोमकः ॥
ഹേ ദിവ്യ അശ്വിനൗ, ഇതാ നിങ്ങളുടെ (സംരക്ഷിതൻ) സാഹദേവ്യ യുവാവ്; സോമകൻ ദീർഘായുസ്സുള്ളവനാകട്ടെ—നിങ്ങളുടെ പോഷക സമന്വയത്തിൽ നിലകൊള്ളട്ടെ.
Mantra 10
तं युवं देवावश्विना कुमारं साहदेव्यम् । दीर्घायुषं कृणोतन ॥
ഹേ ദേവ അശ്വിനൗ, ഈ സാഹദേവ്യ യുവാവിനെ—നിങ്ങൾ ഇരുവരും—ദീർഘായുസ്സുള്ളവനാക്കുവിൻ.
Frequently Asked Questions
It praises Agni as the priestly fire who purifies and completes the sacrifice, carries offerings to the gods, and rewards the generous worshipper with “treasures” (ratna).
Because the fire is tended daily—fed, kept bright, and made steady. The image also suggests inner refinement: attention and discipline make one’s aspiration luminous and effective.
It can be recited at the lighting of a lamp or sacred fire, or before offerings, to invoke clarity, purification, and right order—symbolically asking Agni to carry one’s intention upward.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.