Rig Veda Sukta 16
Mandala 3Sukta 166 Mantras

Sukta 16

Sukta 3.16

Rishi

Viśvāmitra Gāthina (Mandala 3 family attribution)

Devata

Agni

Chandas

Trishtubh (probable; confirm in edition)

അഗ്നിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ആറു ഋക്കുകളുള്ള ഈ സൂക്തം, അവനെ വീരശക്തിയുടെ (സുവീര്യ), സൗഭാഗ്യത്തിന്റെ (സൗഭഗ)യും സമ്പത്തിന്റെ (രായ്)യും അധിപതിയായി, തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന ശക്തികളോടുള്ള ജയത്തിന്റെ (വൃത്രഹൻ) ഫലപ്രദമായ ബലമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ലോകങ്ങളിലുടനീളവും ദേവന്മാരുടെ ഇടയിലും ‘പ്രവർത്തിച്ച്’ സിദ്ധി വരുത്തിയ കര്‍ത്താവായി അഗ്നിയെ പുകഴ്ത്തി, ആ ദർശനത്തെ യജ്ഞത്തിലൂടെ ദേവന്മാരിലേക്കു പരിശ്രമിക്കണമെന്ന നേരിട്ടുള്ള പ്രേരണയായി മാറ്റുന്നു. അവസാനം വാജ (ജീവബലംയും ജയശക്തിയും), സമൃദ്ധമായ വർധനം, ആനന്ദവാഹക ഊർജം (മയോഭൂ), വിശാലമായ ദ്യുതി/പ്രഭ (തുവിദ്യുമ്ന), ദീർഘകാല കീർത്തി (യശസ്) എന്നിവയ്ക്കായുള്ള സംക്ഷിപ്ത പ്രാർത്ഥനയോടെ സൂക്തം സമാപിക്കുന്നു.

Sanskrit recitationRig Veda 3.16

Mantras

Mantra 1

अयमग्निः सुवीर्यस्येशे महः सौभगस्य । राय ईशे स्वपत्यस्य गोमत ईशे वृत्रहथानाम् ॥

ഈ അഗ്നി സുവീര്യത്തിന്റെ അധിപനാണ്, മഹത്തായ സൗഭാഗ്യത്തിന്റെ സ്വാമിയാണ്; അവന്‍ റായത്തിന്റെ, സത്യ സ്വപത്യത്തിന്റെ അധിപത്യം ഉണ്ട്, ഗോമത് (കിരണസമൃദ്ധന്‍) ആകുന്നു. അവന്‍ വൃത്രഹത്യകളുടെ—ആവരണകാരന്റെ വധങ്ങളുടെ—അധിപനാണ്.

Mantra 2

इमं नरो मरुतः सश्चता वृधं यस्मिन्रायः शेवृधासः । अभि ये सन्ति पृतनासु दूढ्यो विश्वाहा शत्रुमादभुः ॥

ഹേ നരന്മാരേ, ഹേ മരുതുകളേ, ഈ വളരുന്ന ശക്തിയോടൊപ്പം ചേർന്നു നടക്കുവിൻ—ഇതിൽ റായങ്ങൾ സമൃദ്ധിയിലേക്കു വളരുന്നു. യുദ്ധങ്ങളിൽ ദൃഢമായി നിലകൊള്ളുന്നവർ, എല്ലാ ദിവസങ്ങളിലും ശത്രുവിനെ കീഴടക്കുന്നു.

Mantra 3

स त्वं नो रायः शिशीहि मीढ्वो अग्ने सुवीर्यस्य । तुविद्युम्न वर्षिष्ठस्य प्रजावतोऽनमीवस्य शुष्मिणः ॥

ഹേ അഗ്നേ, ഹേ ഉദാരദാതാവേ, ഞങ്ങൾക്കായി റായഃ (സമ്പത്ത്) മൂർച്ചപ്പെടുത്തുക—സുവീര്യ (സത്യവീരശക്തി)യുടെ ധനം; ധാരാളം ദ്യുമ്നമുള്ളത്, വർദ്ധി ഏറ്റവും അധികം വർഷിപ്പിക്കുന്നത്, പ്രജാവത്തായത്, അനാമീവ (രോഗ-ഹാനിയില്ലാത്തത്), ശൂഷ്മിൻ (ബലസമ്പന്നം) ആയത്.

Mantra 4

चक्रिर्यो विश्वा भुवनाभि सासहिश्चक्रिर्देवेष्वा दुवः । आ देवेषु यतत आ सुवीर्य आ शंस उत नृणाम् ॥

എല്ലാ ഭുവനങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ച് അഭി-സാസഹി (സർവ്വത്ര ജയിച്ചവൻ) ആയവൻ—അവൻ ദേവേഷു ദൂവഃ (സേവ/അർപ്പണം) ചെയ്തവൻ. ദേവന്മാരിലേക്കു പരിശ്രമിക്കുവിൻ; സുവീര്യത്തിലേക്കു, ശംസ (പ്രേരിത സ്തുതി-വാക്ക്)ത്തിലേക്കു, മനുഷ്യരുടെ കീർത്തി/പ്രശംസയിലേക്കും.

Mantra 5

मा नो अग्नेऽमतये मावीरतायै रीरधः । मागोतायै सहसस्पुत्र मा निदेऽप द्वेषांस्या कृधि ॥

ഹേ അഗ്നേ, അമൃതത്വം കവർന്നെടുക്കുന്ന ജഡതയിലേക്കു ഞങ്ങളെ നയിക്കരുതേ; വീരത്വനാശത്തിലേക്കും അല്ല. ഗോതാ (ഗോ/ജ്ഞാനകിരണങ്ങളുടെ പ്രാപ്തി) നഷ്ടത്തിലേക്കും അല്ല. ഹേ സഹസസ്പുത്ര (ബലത്തിന്റെ പുത്ര), ഞങ്ങളെ നിന്ദയ്ക്ക് ഏല്പിക്കരുതേ; ഞങ്ങളിൽ നിന്നു ദ്വേഷങ്ങളെ അകറ്റുക.

Mantra 6

शग्धि वाजस्य सुभग प्रजावतोऽग्ने बृहतो अध्वरे । सं राया भूयसा सृज मयोभुना तुविद्युम्न यशस्वता ॥

ഹേ അഗ്നേ, സൗഭാഗ്യത്തിന്റെ ദീപ്തദാതാവേ! വിശാലമായ അധ്വരത്തിൽ പ്രജാവത്തായ വാജം (ബലം/വിജയശക്തി) ഞങ്ങൾക്ക് നല്കണമേ; കൂടുതൽ പ്രചുരമായ റായ (സമൃദ്ധി) യോടെ ഞങ്ങളെ ചേർക്കണമേ. നീ മയോഭൂ (ആനന്ദകരശക്തി) യാൽ, വിശാലദ്യൂമ്നമായ (വ്യാപകകീർത്തി-പ്രഭ) യശസ്സുള്ള സമൃദ്ധി സൃഷ്ടിക്കണമേ.

Frequently Asked Questions

It praises Agni as the ruling power behind strength, prosperity, and wealth, and asks him to remove obstacles and grant victorious growth through the sacrifice.

Because Agni is seen as the effective divine force in the rite—able to govern outcomes like hero-power, good fortune, riches, and the overcoming of obstruction.

The hymn asks for vāja (winning strength), richer abundance (rāy), delight-bearing support (mayobhū), wide splendor (tuvi-dyumna), and lasting fame (yaśas).

Ask anything about Sukta 16 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App