Rig Veda 10.5.7: Mandala 10, Sukta 5, Mantra 7

Sukta 10.5

Rishi: Dīrghatamas Āucathya (traditional for RV 10.5)

Devata: Agni (with cosmogonic framing through Aditi and Dakṣa)

Chandas: Jagatī (probable for RV 10.5; many verses are Jagatī in indices)

Samhita Patha (Devanagari)

असच्च सच्च परमे व्योमन्दक्षस्य जन्मन्नदितेरुपस्थे । अग्निर्ह नः प्रथमजा ऋतस्य पूर्व आयुनि वृषभश्च धेनुः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.5.7

Transliteration

ásac ca sác ca paramé vyòman dákṣasya jánmann áditeḥ upásthe | agnír ha naḥ prathamajā́ ṛtásya pū́rva ā́yuni vṛṣabháś ca dhenúḥ ||

Translation

അസത്തും സത്തും പരമ വ്യോമത്തിൽ ഒരുമിച്ചു നിലകൊള്ളുന്നു—ദക്ഷന്റെ ജന്മത്തിൽ, അദിതിയുടെ വിശാല മടിയിൽ. അവിടെ അഗ്നി ഞങ്ങൾക്കായി ഋതത്തിന്റെ പ്രഥമജൻ, ജീവിതത്തിൽ പുരാതനൻ—ഒരേസമയം വൃഷഭ-ശക്തിയും സമൃദ്ധി നല്കുന്ന ധേനുവുമാകുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• असत्: non-being, the unreal
• असत्: Kartā
• Type: Noun
• Root: असत् (प्रातिपदिक; a-सत्)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• सत्: being, the real
• सत्: Kartā
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक; सत् < √अस्)

• परमे: in the highest
• परमे: Adhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)

• व्योमन्: in the sky/firmament
• व्योमन्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: व्योमन् (प्रातिपदिक)

• दक्षस्य: of Dakṣa / of skill, of the Ordainer
• दक्षस्य: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक)

• जन्मन्: birth, origin
• जन्मन्: Kartā
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक; < √जन्)

• अदितेः: of Aditi
• अदितेः: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: अदिति (प्रातिपदिक)

• उपस्थे: in the lap, in the bosom
• उपस्थे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: उपस्थ (प्रातिपदिक)

• अग्निः: Agni (Fire-god)
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• ह: indeed, surely
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• नः: of us, our
• नः: Sambandha (Genitive)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• प्रथमजा: first-born
• प्रथमजा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: प्रथमज (प्रातिपदिक; प्रथम + ज < √जन्)

• ऋतस्य: of Ṛta (cosmic order/truth)
• ऋतस्य: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• पूर्वे: in the former/earlier
• पूर्वे: Adhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• आयुनि: in (the) life/age
• आयुनि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: आयु (प्रातिपदिक)

• वृषभः: bull (as a potent male)
• वृषभः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वृषभ (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• धेनुः: cow (milch-cow)
• धेनुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक)